I PR 164/75
WyrokIzba Cywilna1976-03-24
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracownicy, którzy przed wejściem w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 grudnia 1974 r. przeszli z systemu wynagradzania „z góry” na system „z dołu”, mogą dochodzić roszczeń wynikających z tego rozporządzenia, w szczególności traktowania wynagrodzenia wypłaconego w grudniu 1974 r. jako wynagrodzenia za styczeń 1975 r.?Ratio decidendi
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 grudnia 1974 r. w sprawie ujednolicenia terminów wypłaty wynagrodzenia za pracę, które weszło w życie z dniem 1 stycznia 1975 r., nie ma mocy wstecznej. Nie dotyczy ono pracowników, którzy przed tą datą przeszli z systemu wynagrodzenia „z góry” na system „z dołu”. W związku z tym, pracownicy ci nie mogą dochodzić uprawnień przewidzianych w § 2 ust. 1 tego rozporządzenia, gdyż nie objęli ich jego przepisy.Stan faktyczny
Pracownicy domagali się zasądzenia jednomiesięcznego wynagrodzenia za lipiec 1974 r., twierdząc, że zmiana systemu wynagradzania z „z góry” na „z dołu” od 1 lipca 1974 r. pozbawiła ich uprawnień wynikających z późniejszego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 grudnia 1974 r. Okręgowy Sąd Pracy oddalił powództwo, uznając, że pracownicy otrzymali pełne wynagrodzenie za 1974 r. i że rozporządzenie z 1974 r. nie miało zastosowania do ich sytuacji prawnej powstałej przed jego wejściem w życie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację wnioskodawców, uznając ich zarzuty za bezpodstawne.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Rafacz-Krzyżanowska (sprawozdawca). Sędziowie: A. Szczurzewski, Z. Zaziemski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Zofii C., Edwarda P., Tadeusza S., Stanisława T., Władysława P., Zygmunta G., Krystyny K., Barbary M., Czesława K., Aleksandra K., Karola K., Zygmunta W., Anny P., Władysława F., Tadeusza K., Ireny K., Janiny F., Anny G. i Alfreda P. przeciwko Wojewódzkiemu Biuru Geodezji i Terenów Rolnych w E. o wynagrodzenie za pracę na skutek odwołania wnioskodawców od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z dnia 26 września 1975 r.oddalił odwołanie.Uzasadnienie faktycznePracownicy Powiatowego Biura Geodezji i Urządzeń Rolnych domagali się w postępowaniu przed Terenową Komisją Rozjemczą zasądzenia na ich rzecz jednomiesięcznego wynagrodzenia za lipiec 1974 r., twierdząc, że do lipca 1974 r. otrzymywali wynagrodzenie zasadnicze "z góry", natomiast od lipca 1974 r. przeszli na system wynagrodzenia "z dołu". Zdaniem wnioskodawców ten system wynagradzania został wprowadzony bez żadnej podstawy prawnej, przy czym gdyby go wprowadzono od stycznia 1975 r., to wszyscy wnioskodawcy otrzymaliby dodatkowe jednomiesięczne wynagrodzenie na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 grudnia 1974 r. w sprawie ujednolicenia terminów wypłaty wynagrodzenia za pracę (Dz. U. Nr 47, poz. 285).W związku z przekazaniem sprawy Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych przez terenową komisję rozjemczą tenże Sąd oddalił roszczenie wnioskodawców, a rozstrzygnięcie swe oparł na następujących ustaleniach oraz wynikających z nich wnioskach:Z dniem 1.VII.1974 r. na podstawie zarządzeń nr 157 i nr 158 Ministra Rolnictwa z dnia 29 czerwca 1974 r. zostały wprowadzone nowe zasady wynagradzania pracowników zatrudnionych w powiatowych biurach geodezji i urządzeń rolnych. Jednocześnie Ministerstwo Rolnictwa zaleciło wojewódzkim biurom geodezji i urządzeń rolnych i podległym im jednostkom stopniowe wprowadzanie systemu płac "z dołu" (pismo Ministerstwa Rolnictwa z dnia 30 sierpnia 1975 r.). W związku z powyższym zakład pracy wprowadził z dniem 1.VII.1974 r. system wypłacania wynagrodzeń "z dołu".W wyniku realizowania tego systemu wnioskodawcy otrzymali w dniu 1.VII.1974 r. zaliczkowo część wynagrodzenia za lipiec 1974 r., a pozostałą część za ten miesiąc otrzymali 31.VII.1974 r. Jest niesporne, że wnioskodawcy za rok 1974 otrzymali wynagrodzenie za 12 miesięcy.W przekonaniu Okręgowego Sądu Pracy brak jest podstaw do zasądzenia na rzecz wnioskodawców jednomiesięcznego wynagrodzenia za pracę, gdyż wnioskodawcy otrzymali za cały rok 1974 należne im wynagrodzenie za pracę.Również fakt, że w dniu 5.XII.1974 r. ogłoszono rozporządzenie Rady Ministrów (Dz. U. Nr 47, poz. 285), które nakazuje traktować wypłacone w ostatnich miesiącach grudnia 1974 r. wynagrodzenie za miesiąc styczeń 1975 r. jako wynagrodzenie wypłacone "z dołu" za miesiąc grudzień 1974 r., nie daje podstawy do uwzględnienia żądań wnioskodawców, gdyż rozporządzenie to nie dotyczy sytuacji prawnych powstałych przed dniem 5.XII.1974 r., a wnioskodawców w dacie wydania cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów obowiązywał już system wypłacania wynagrodzenia "z dołu".Wyrok ten zaskarżyli wnioskodawcy.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zarzuty skarżących sprowadzają się do twierdzenia, że na skutek wprowadzenia systemu wypłacania wynagrodzenia "z dołu" od dnia 1.VII.1974 r. zostali oni pozbawieni uprawnień wynikających z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 grudnia 1974 r. w sprawie ujednolicenia terminów wypłaty wynagrodzenia za pracę (Dz. U. Nr 47, poz. 285), a w szczególności uprawnień przewidzianych w § 2 ust. 1 tego rozporządzenia.Zarzuty skarżących są bezpodstawne. Cytowane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 grudnia 1974 r. weszło w życie z dniem 1.I.1975 r. (§ 6 rozporządzenia). Rozporządzenie to dotyczy zatem pracowników, którzy do dnia 1.I.1975 r. otrzymali wynagrodzenie "z góry" i z dniem 1.I.1975 r. przeszli na system wynagrodzenia "z dołu". W stosunku tylko do tych pracowników przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia nakazuje traktować wynagrodzenie wypłacone w ostatnich dniach grudnia 1974 r. jako wynagrodzenie za styczeń 1975 r. za wynagrodzenie wypłacone z dołu za grudzień 1974 r.Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 grudnia 1974 r. (Dz. U. Nr 47, poz. 285) nie mają mocy wstecznej. Nie dotyczą one przeto pracowników, którzy przed dniem 1 stycznia 1975 r. przeszli z systemu wynagrodzenia "z góry" na system wynagrodzenia "z dołu". W związku z tym nie ma również do nich zastosowania przepis § 2 tego rozporządzenia.Z tych przeto względów żądanie wnioskodawców wypłacenia im "podwójnego" wynagrodzenia za miesiąc lipiec 1974 r. jest bezpodstawne, gdyż z dniem wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 grudnia 1974 r. wnioskodawcy byli opłacani "z dołu" i do nich - jak wykazano - cytowane rozporządzenie nie ma zastosowania.Ubocznie trzeba zaznaczyć, że wnioskodawcy nie twierdzili, aby w związku ze zmianą systemu wynagrodzenia ponieśli szkodę. Nie jest też bez znaczenia, że z dniem 1.VII.1974 r. zasadnicze wynagrodzenie wnioskodawców uległo ogólnej podwyżce.Wobec więc braku uzasadnionych zarzutów Sąd Najwyższy na podstawie art. 74 § 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 39, poz. 231) orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- III PZP 22/83 1983-06-14Czy uchwała Rady Ministrów nr 135 z dnia 28 czerwca 1982 r. spowodowała utratę mocy postanowień układu zbiorowego pracy sprzecznych z jej założeniami, a w szczególności czy pracownikowi przysługuje roszczenie o przeszere…
- I PKN 675/98 1999-05-05Czy pracodawca miał obowiązek wypowiedzieć pracownikowi warunki płacy dotyczące dodatku za wysługę lat i dodatku rewidenckiego, jeśli nowe porozumienie płacowe nie przewidywało tych dodatków, ale ogólne wynagrodzenie pra…
- I PZP 31/79 1979-08-16Czy uchwała nr 91 Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie zatrudnienia pracowników znoszonych jednostek organizacyjnych ma zastosowanie do pracowników urzędów gmin znoszonych po pierwszej połowie 1975 r. w związk…
- III PZP 14/88 1988-05-27Czy do okresu zatrudnienia, od którego zależy długość okresu wypowiedzenia umowy o pracę, wlicza się wszystkie okresy zatrudnienia, w których stosunek pracy zakończył się w wyniku porozumienia między zakładami, czy też w…
- III ARN 24/84 1985-06-02Czy uchwała Rady Ministrów nr 169 z dnia 17 sierpnia 1981 r., zmieniona uchwałą nr 20 z dnia 28 lutego 1983 r., nakłada obowiązki finansowe na niepaństwowe zakłady pracy w zakresie wypłaty odpraw pracownikom zmieniającym…
Powołane przepisy
art. 74 § 2§ 2 ust. 1§ 6§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.