I PZP 31/79

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN W. Formański (sprawozdawca).Sędziowie SN: W. Dębicka, M. Rafacz-Krzyżanowska.SentencjaSąd Najwyższy, z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, W. Grocholi, w sprawie z wniosku Heleny K. przeciwko Spółdzielni Kółek Rolniczych w O. o dodatek za wysługę lat, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie postanowieniem z dnia 30 maja 1979 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych"Czy uchwała nr 91 Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie zatrudnienia pracowników znoszonych jednostek organizacyjnych (M. P. Nr 17, poz. 111) ma zastosowanie do pracowników Urzędów Gmin znoszonych obecnie Gmin?"uchwalił:Uchwała nr 91 Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie zatrudnienia pracowników znoszonych jednostek organizacyjnych (M.P. Nr 17, poz. 111), wydana w związku z wprowadzeniem nowego podziału administracyjnego Państwa na podstawie ustawy z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych (Dz. U. Nr 16, poz. 91) ma zastosowanie wyłącznie do pracowników urzędów lub innych jednostek organizacyjnych, które uległy zniesieniu lub zreorganizowaniu w pierwszej połowie roku 1975 na podstawie wymienionej ustawy. Uzasadnienie faktyczneWnioskodawczyni od dnia 1.II.1961 r. do dnia 14.III.1977 r. zatrudniona była w Urzędzie Gminy w H., woj. K., ostatnio w charakterze referenta techniczno-kancelaryjnego. W związku z ukończeniem 15 lat pracy w radach narodowych z dniem 1.II.1976 r. przyznano jej dodatek za wysługę lat w wysokości 15% wynagrodzenia zasadniczego.W następstwie likwidacji Urzędu Gminy w R. wskutek zniesienia Gminy R. w grudniu 1976 r. wnioskodawczyni na podstawie porozumienia zakładów pracy została przekazana do pracy w Spółdzielni Kółek Rolniczych w O. z siedzibą w R. z dniem 15.III.1977 r. i pracuje tam do chwili obecnej.Nowy zakład pracy odmówił wnioskodawczyni prawa do dodatku za wysługę lat, gdyż obowiązujący w Kółkach Rolniczych i Spółdzielniach Kółek Rolniczych układ zbiorowy pracy z dnia 23.XII.1974 r. wraz z protokołem dodatkowym nr 4 z dnia 30.VII.1970 r. do tego układu i załącznikiem nr 6 nie pozwala na zaliczenie do okresu nie przerwanej pracy w Spółdzielniach Kółek Rolniczych okresu zatrudnienia w Urzędzie Gminy lub w innych organach administracji państwowej, gdyż Urząd Gminy jako jednostka administracji państwowej nie należy do jednostek uspołecznionej gospodarki rolnej i technicznej obsługi rolnictwa.Zakładowa Komisja Rozjemcza oddaliła żądanie wnioskodawczyni o dodatek za wysługę lat z braku podstaw w świetle postanowień Układu Zbiorowego Pracy obowiązującego w pozwanej Spółdzielni.Okręgowy Sąd Pracy, rozpoznając sprawę na skutek odwołania wnioskodawczyni, powziął wątpliwość, czy do wnioskodawczyni może mieć zastosowanie uchwała nr 91 Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie zatrudnienia pracowników znoszonych jednostek organizacyjnych (M. P. Nr 17, poz. 111), skoro likwidacja Urzędu Gminy w R. nastąpiła w niespełna dwa lata po wprowadzeniu nowego podziału administracyjnego Państwa w 1975 r. Zdaniem Sądu, z treści uchwały nr 91 Rady Ministrów wynikałoby, że ma ona zastosowanie do pracowników dotychczasowych Urzędów Wojewódzkich i znoszonych urzędów państwowych w związku z wprowadzeniem nowego podziału administracyjnego Państwa w czerwcu 1975 r. Paragraf 9 tej uchwały stanowi, że jej postanowienia stosuje się odpowiednio również do pracowników innych jednostek organizacyjnych znoszonych bądź zreorganizowanych w związku z nowym podziałem administracyjnym. Tytuł uchwały nr 91 Rady Ministrów wskazywałby na to, że miałaby ona również zastosowanie do znoszonych obecnie i w przyszłości gmin i ich urzędów, natomiast treść tej uchwały sugeruje, że jest to akt jednorazowy i dotyczy zniesionych jednostek organizacyjnych w czerwcu 1975 r. w związku z wprowadzeniem nowego podziału administracyjnego Państwa. Rozstrzygnięcie powyższego zagadnienia ma znaczenie ogólniejsze, gdyż proces doskonalenia organizacji administracji państwowej jest ciągły i po wprowadzeniu nowego podziału administracyjnego Państwa w 1975 r. wiele gmin uległo połączeniu, zniesieniu lub likwidacji i zapewne takie przypadki będą występować w przyszłości.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Uchwała nr 91 Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie zatrudnienia pracowników znoszonych jednostek organizacyjnych została wydana w związku z przeprowadzonym na podstawie ustawy z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych (Dz. U. Nr 16, poz. 91) kolejnym etapem reformy administracji państwowej.W założeniu swoim uchwała miała zapewnić prawidłowy przebieg realizacji reformy administracji państwowej, m.in. przez zapewnienie właściwego doboru kadr dla urzędów terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego spośród pracowników dotychczasowych urzędów wojewódzkich i znoszonych urzędów powiatowych lub innych jednostek organizacyjnych znoszonych bądź zreorganizowanych w związku z nowym podziałem administracyjnym.Przewidziane wspomnianą uchwałą uprawnienia pracowników podejmujących inne zatrudnienie dotyczą zwłaszcza uzyskania dalszego zatrudnienia odpowiadającego posiadanym kwalifikacjom, jak również w zasadzie zachowania uprawnień wynikających z dotychczasowego zatrudnienia, czyli pracy w warunkach nie pogorszonych. Stąd zapewnione uchwałą dodatki wyrównawcze i mieszkaniowe, zwrot kosztów przeniesienia, dodatek za rozłąkę i inne świadczenia.Ze sformułowań uchwały, że np. należy wymienionym tam pracownikom zaproponować do dnia 15.VI.1975 r. przejście do pracy w innych jednostkach (§ 1 ust. 1), pracownikowi, który nie wyraża w ciągu siedmiu dni zgody na przyjęcie zaproponowanej mu pracy, należy wypowiedzieć umowę o pracę (§ 1 ust. 2), dodatek za rozłąkę może przysługiwać nie dłużej niż za 2 lata (§ 4), wypłacony może być ekwiwalent za urlop przysługujący w 1975 r. - wynika w sposób niewątpliwy przejściowy charakter uprawnień wynikających z uchwały i w odniesieniu wyłącznie do pracowników reorganizowanych lub znoszonych w czerwcu 1975 r. urzędów wojewódzkich i powiatowych oraz innych jednostek organizacyjnych. Wykazane wyżej ograniczenia czasowego zasięgu obowiązywania uchwały nr 91 Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie zatrudnienia pracowników znoszonych jednostek organizacyjnych (Mon. Pol. Nr 17, poz. 111) oraz związanie funkcjonowania tej uchwały z jednorazowym aktem wprowadzenia nowego podziału administracyjnego Państwa na podstawie ustawy z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych (Dz. U. Nr 16, poz. 91) wyłączają możliwość stosowania przepisów tej uchwały i korzystania tym samym z przewidzianych w niej uprawnień również do pracowników tych urzędów czy innych jednostek organizacyjnych, które w związku z wprowadzeniem nowego podziału administracyjnego podlegają dalszym przekształceniom organizacyjnym lub nawet zniesieniu w wyniku zarządzania gospodarką narodową stosownie do aktualnych w tym zakresie potrzeb. Skoro zniesienie Urzędu Gminy, w którym pracowała wnioskodawczyni, nastąpiło pod koniec 1976 r., nie mogą do niej mieć zastosowania przepisy wspomnianej uchwały nr 91 Rady Ministrów, które dotyczą wyłącznie pracowników tych urzędów lub innych jednostek organizacyjnych, które uległy zniesieniu lub zreorganizowaniu w pierwszej połowie roku 1975 na podstawie cyt. ustawy z dnia 28 maja 1975 r.Centralna Rada Związków Zawodowych stoi także na takim stanowisku.Zbieżny z takim stanowiskiem pogląd reprezentował na rozprawie przed Sądem Najwyższym biorący w niej udział Prokurator Prokuratury Generalnej PRL.Z powyższych względów Sąd Najwyższy powziął uchwałę jak w sentencji.