I PR 17/73

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Wilewski. Sędziowie: M. Rafacz-Krzyżanowska (sprawozdawca), J. Knap.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Henryka R. przeciwko Zakładom Przemysłu Pasmanteryjnego w Ł. o zmianę opinii na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. Łodzi w Łodzi z dnia 23 października 1972 r.,oddalił rewizję.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki, rozpoznając sprawę ponownie, zobowiązał stronę pozwaną do wystawienia powodowi nowej opinii z pominięciem zawartej w poprzedniej opinii wzmianki o świadomym i systematycznym łamaniu przez powoda dyscypliny pracy. Jednocześnie Sąd Wojewódzki zasądził na rzecz powoda kwotę 12.000 zł z tytułu odszkodowania za pozostawanie bez pracy w okresie od lipca do września 1971 r., spowodowane treścią wadliwej opinii. Dalej idące żądania odszkodowawcze, tj. za okres od października do grudnia 1971 r., Sąd Wojewódzki oddalił.Wyrok ten w części oddalającej powództwo o zasądzenie dalszej kwoty 12.000 zł (za okres od października do grudnia 1971 r.) zaskarżył pełnomocnik powoda. Skarżący zarzuca naruszenie art. 361 § 2 k.c., art. 233 § 1 i art. 288 § 1 k.p.c., wnosząc o zmianę w tej części zaskarżonego wyroku i zasądzenie na rzecz powoda kwoty 12.000 zł.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Oddalenie żądania zasądzenia odszkodowania za dalsze trzy miesiące (od października do grudnia 1971 r.) Sąd Wojewódzki uzasadnił tym, że trzymiesięczne odszkodowanie powinno stanowić maksymalną granicę i że żądanie odszkodowania wykraczającego poza wspomniany trzymiesięczny okres stanowi nadużycie prawa, a jako takie podlega oddaleniu stosownie do art. 5 k.c.Wbrew poglądowi Sądu Wojewódzkiego brak jest podstaw do przyjęcia ogólnego domniemania, że żądanie odszkodowania w związku z pozostawaniem bez pracy - na skutek wydania wadliwej opinii - ma charakter nadużycia prawa w rozumieniu art. 5 k.c., jeśli dotyczy ono okresu dłuższego niż 3 miesiące. O bezpodstawności bowiem odszkodowawczego roszczenia pracownika, które wynika z treści wadliwej opinii, nie decyduje okres pozostawania bez pracy, lecz jedynie niewykazanie związku przyczynowego między treścią opinii a niemożnością uzyskania nowej pracy (art. 361 k.c.). Jeżeli natomiast ten związek przyczynowy zostanie wykazany, to żądanie przez pracownika odszkodowania za okres pozostawania bez pracy, przekraczający nawet okres 3 miesięcy, nie może być uznane za nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c. Dla wykazania związku przyczynowego nie wystarcza jednak udowodnienie niemożności uzyskania pracy na stanowisku kierowniczym, analogicznym do tego stanowiska, jakie pracownik zajmował przed jego zwolnieniem z pracy i wystawieniem mu wadliwej opinii, lecz konieczne jest wykazanie niemożności uzyskania pracy odpowiadającej kwalifikacjom zawodowym i wykształceniu pracownika poszukującego pracy.Jakkolwiek stanowisko Sądu Wojewódzkiego co do niedopuszczalności dochodzenia - w granicach przekraczających okres 3 miesięcy - roszczeń odszkodowawczych, wynikających z treści wadliwej opinii, uznać należy za błędne, to jednak w ostatecznym wyniku rozstrzygnięcie zaskarżonego wyroku odpowiada prawu, a podniesione zarzuty skarżącego są bezpodstawne z następujących względów:Przede wszystkim skarżący nie podważył skutecznie stanowiska zaskarżonego wyroku, że między treścią wydanej powodowi opinii a niemożnością uzyskania przez niego nowej pracy brak jest związku przyczynowego w rozumieniu art. 361 k.c. Przeciwnie, sam skarżący przyznaje pośrednio brak istnienia tego związku przyczynowego, skoro nie przeczy, że odmowne oświadczenia pochodzące od zakładów pracy, w których powód starał się o zatrudnienie, nie wskazywały, aby przyczynę udzielenia powodowi odpowiedzi odmownej stanowiła opinia. Powyższy fakt przesądza sam przez się o bezpodstawności zarzutów, kwestionujących prawidłowość rozstrzygnięcia zaskarżonego wyroku w zakresie oddalenia odszkodowawczych roszczeń powoda, które przekraczają trzymiesięczny okres pozostawania bez pracy. Dla oceny zasadności zarzutów skarżącego nie może być też obojętny fakt, że powód nie dołożył ze swej strony należytej staranności w celu uzyskania nowego zatrudnienia, gdyż nawet nie zarejestrował się w urzędzie zatrudnienia. Ta bierna postawa powoda w poszukiwaniu nowej pracy jest zrozumiała, jeśli weźmie się pod uwagę decyzję Prezydium Rady Narodowej m. Ł. z dnia 9.VIII.1972 r., z której wynika, że powód po zwolnieniu z pracy prowadził prywatną produkcję szachów, miniatur, figur itp. Ponadto słusznie podniósł Sąd Wojewódzki, że jeśli nawet powód ubiegał się o pracę, to reflektował jedynie na objęcie stanowiska kierownika inwestycji, a więc takiego stanowiska, jakie zajmował u strony pozwanej przed zwolnieniem z pracy. Skarżący natomiast nie twierdzi, aby powód, z zawodu technik budowlany, a więc mający wykształcenie poszukiwane w gospodarce narodowej, starał się o pracę w tym zawodzie, nie mającą charakteru pracy na stanowisku kierowniczym.Tak więc - wobec braku uzasadnionych zarzutów rewizyjnych - Sąd Najwyższy na podstawie art. 387 k.p.c. orzekł jak w sentencji.