I PR 376/73

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Knap (sprawozdawca). Sędziowie: T. Kasiński, J. Rumszewicz-Nanysowa.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Sabiny K. przeciwko Miejskiemu Handlowi Detalicznemu Artykułami Odzieżowo-Włókienniczymi w W. o zmianę opinii i zapłatę na skutek rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy w Warszawie z dnia 4 maja 1973 r.,uchylił zaskarżony wyrok w części zasądzającej na rzecz powódki kwotę 8.500 zł z odsetkami i 900 zł kosztów procesu i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu dla m. st. Warszawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 4.V.1973 r. Sąd Wojewódzki dla m. st. Warszawy zobowiązał MHD Artykułami Odzieżowo-Włókienniczymi w W. do wydania powódce Sabinie K. opinii z pominięciem zdania: "w związku z niedoborem powstałym w stoisku, w którym pracowała" i zasądził od tegoż przedsiębiorstwa na rzecz powódki kwotę 8.500 zł z 8% od dnia 29.XII.1972 r.Według ustaleń tego Sądu, powódka pracowała w pozwanym przedsiębiorstwie jako starsza, materialnie odpowiedzialna sprzedawczyni w stoisku z konfekcją odzieżową. Umowa o pracę została powódce wypowiedziana w dniu 5.X.1971 r. z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia na dzień 31.I.1972 r. wobec ustalenia niedoboru w stoisku. W wydanej powódce w dniu 7.XI.1971 r. opinii podano - jako przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę - niedobór powstały w stoisku, w którym pracowała powódka.Prawomocnym wyrokiem z dnia 13.II.1972 r. Sąd Powiatowy oddalił żądanie pozwanego przedsiębiorstwa dotyczące zasądzenia odszkodowania od powódki za ujawniony niedobór.Mimo oddalenia powództwa pozwane przedsiębiorstwo odmówiło wystawienia powódce nowej opinii z pominięciem wzmianki o niedoborze. Skoro w świetle wyroku Sądu Powiatowego postawiony powódce zarzut spowodowania niedoboru okazał się nieprawdziwy, obowiązkiem pozwanego przedsiębiorstwa było wystawienie nowej opinii z pominięciem wymienionego zarzutu, zwłaszcza że wypowiedzenie umowy o pracę z zachowaniem ustawowego trzymiesięcznego terminu nie wymagało podania przyczyn wypowiedzenia.Odmowa wydania nowej opinii naraziła powódkę na szkody w postaci niemożności znalezienia pracy w handlu. Na podstawie zeznań powódki Sąd Wojewódzki ustalił, że zwracała się ona do innych instytucji handlowych, lecz wobec postawionego jej w opinii zarzutu spowodowania niedoboru nie mogła otrzymać zatrudnienia.Wyrok Sądu Wojewódzkiego z dnia 4.V.1973 r. został zaskarżony przez pozwany MHD w części zasądzającej na rzecz powódki kwotę 8.500 zł z wnioskiem o zmianę orzeczenia w tej części i o oddalenie powództwa o odszkodowanie.Skarżący zarzucił nierozważenie przez Sąd Wojewódzki faktu, że powódka dopiero pismem z dnia 29.VI.1972 r. zwróciła się do zakładu pracy o zmianę wydanej o niej w dniu 7.XI.1971 r. opinii i że tym samym dopiero za czas od tej daty wchodziłaby w rachubę ewentualność wyrównania szkody polegającej na niemożności otrzymania zatrudnienia.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zasądzona przez Sąd Wojewódzki i zakwestionowana w rewizji przez skarżące przedsiębiorstwo suma 8.500 zł z odsetkami jako odszkodowanie z tytułu utraty zarobków obejmuje okres od dnia 31.I.1972 r. do dnia 30.VI.1972 r. (1.700 zł x 5 miesięcy).Jednakże zarówno ze złożonego przez powódkę wyjaśnienia, jak i z pisma pozwanego z dnia 10.VII.1972 r. wynika, że powódka dopiero w dniu 28 lub 29 czerwca 1972 r. zwróciła się do swojego byłego zakładu pracy o zmianę opinii pracowniczej, wystawionej w dacie 7.XI.1971 r. Oznaczałoby to, że w całym okresie, za który pracownikowi przyznano odszkodowanie, nie domagał się on od pozwanego wprowadzenia do pierwotnej opinii uzupełniającej wzmianki o treści prawomocnego wyroku sądowego, w którym Sąd stwierdził brak winy opiniowanego pracownika za powstały w stoisku niedobór. Skutki takiej swojej bezczynności pracownik musi przypisać samemu sobie. Zakład pracy nie ma obowiązku dokonywania w sporządzonej przez siebie opinii jakichkolwiek zmian bez wniosku pracownika.Skoro więc powódka - jak sama przyznała - nie występowała z żądaniem zmiany opinii aż po dzień 28 lub 29 czerwca 1972 r., odszkodowanie za czas poprzedni nie przysługiwałoby jej.Niemniej jednak na rozprawie w dniu 4.V.1973 r. powódka utrzymywała, że po dniu 29.VI.1972 r. nadal pozostaje bez pracy.Wymagało więc wyjaśnienia, czy ten stan rzeczy ma związek z wyrażoną w piśmie z dnia 10.VII.1972 r. odmową pozwanego MHD zmiany opinii wydanej powódce w dniu 7.XI.1971 r. Zaskarżony wyrok nie zawiera w tym przedmiocie koniecznych ustaleń. Tymczasem w sprawach o roszczenia pracownicze z mocy art. 475 § 1 k.p.c. sąd, wydając wyrok, orzeka o roszczeniach, które wynikają z faktów przytoczonych przez powoda także wówczas, gdy roszczenie nie było objęte żądaniem lub gdy było w nim zgłoszone w rozmiarze mniejszym niż usprawiedliwiony wynikiem postępowania.Z tych przyczyn i na podstawie art. 388 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku.