I PR 202/76
WyrokIzba Cywilna1977-01-28
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracownik zatrudniony na stanowisku głównego ekonomisty na podstawie "powołania" przed wejściem w życie Kodeksu pracy, którego stosunek pracy został rozwiązany po wejściu w życie Kodeksu pracy, może być odwołany ze stanowiska na podstawie przepisów o powołaniu, czy też rozwiązanie stosunku pracy powinno nastąpić na podstawie przepisów o wypowiadaniu umów o pracę?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że stanowisko głównego ekonomisty nie jest stanowiskiem kierowniczym w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy, na którym pracownicy mogą być zatrudniani na podstawie powołania. W związku z tym, rozwiązanie stosunku pracy z pracownikiem zatrudnionym na tym stanowisku, nawet jeśli formalnie dokonano tego w trybie odwołania, powinno nastąpić z zachowaniem przepisów Kodeksu pracy dotyczących wypowiadania umów o pracę. Sąd Najwyższy podkreślił, że stosunek pracy nawiązany przed wejściem w życie Kodeksu pracy, a rozwiązany po tej dacie, podlega ocenie na podstawie przepisów Kodeksu pracy.Stan faktyczny
Wnioskodawca, zatrudniony na stanowisku głównego ekonomisty, został odwołany z tego stanowiska. Twierdził, że nie był zatrudniony na podstawie powołania, a rozwiązanie umowy w tym trybie było niezgodne z prawem. Sąd pierwszej instancji przywrócił go do pracy i zasądził wynagrodzenie za okres pozostawania bez pracy. Pozwany Kombinat odwołał się od wyroku, kwestionując zasadność przywrócenia do pracy i wysokość zasądzonego wynagrodzenia. Wnioskodawca również wniósł odwołanie, domagając się podwyższenia wynagrodzenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy podwyższył zasądzoną kwotę wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy do 11.600 zł i oddalił odwołanie pozwanego Kombinatu.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN M. Piekarski. Sędziowie SN: J. Knap, Z. Zaziemski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Juliusza D. przeciwko Kombinatowi Remontowo-Budowlanemu Przemysłu Cementowego, Wapienniczego i Gipsowego w W. o przywrócenie do pracy i wynagrodzenie na skutek odwołań wnioskodawcy i pozwanego Kombinatu od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 30 lipca 1976 r.zmienił zaskarżony wyrok w pkt II w ten sposób, że zasądzoną kwotę 5.800 zł podwyższył do kwoty 11.600 zł z wymienionymi odsetkami; oddalił odwołanie pozwanego Kombinatu.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca domagał się przywrócenia do pracy w pozwanym Kombinacie i zasądzenia wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy.Na uzasadnienie swojego wniosku podniósł, że odwołanie go ze stanowiska głównego ekonomisty przez pozwany Kombinat jest nieuzasadnione, gdyż nie pozostawał w stosunku pracy na podstawie powołania, a zatem rozwiązanie z nim umowy w tym trybie było sprzeczne z przepisami kodeksu pracy.Terenowa Komisja Odwoławcza przekazała sprawę do rozpoznania na podstawie art. 263 k.p. Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, który zaskarżonym wyrokiem przywrócił wnioskodawcę do pracy w pozwanym Kombinacie i zasądził od Kombinatu na rzecz wnioskodawcy kwotę 5.800 zł z 8% od dnia 1.III.1976 r. tytułem miesięcznego wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy.Rozstrzygnięcie swoje Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oparł na następujących ustaleniach i wynikających z nich wnioskach:Wnioskodawca został zatrudniony z dniem 21.XII.1974 r. na stanowisku głównego ekonomisty w pozwanym Kombinacie, rzekomo na podstawie "powołania", a z dniem 1.III.1976 r. został odwołany z tego stanowiska.Zdaniem Sądu I instancji stanowisko głównego ekonomisty nie jest stanowiskiem kierowniczym w rozumieniu art. 68 § 1 k.p. i nie jest wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 listopada 1974 r. w sprawie określenia stanowisk kierowniczych, na których zatrudnia się pracowników na podstawie powołania (Dz. U. Nr 45, poz. 268); brak było zatem podstaw do powołania i odwołania go z powyższego stanowiska. Natomiast pomiędzy stronami została zawarta umowa o pracę i do jej rozwiązania pod rządem kodeksu pracy powinny były mieć zastosowanie przepisy tego kodeksu w zakresie sposobu i trybu wypowiedzenia tej umowy po uprzedniej konsultacji z radą zakładową.Pozwany Kombinat nie dopełnił tych wymagań. Sąd I instancji uznał więc żądania wnioskodawcy za uzasadnione, ponieważ rozwiązanie z wnioskodawcą stosunku pracy nastąpiło z naruszeniem przepisów o wypowiadaniu umów o pracę.Obie strony wniosły odwołanie od tego wyroku.Pozwany Kombinat wniósł o zmianę wyroku i oddalenie roszczeń wnioskodawcy w całości albo o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.Natomiast wnioskodawca żądał zmiany wyroku przez zasądzenie mu wynagrodzenia za okres dwóch miesięcy w kwocie 11.600 zł oraz sprostowanie terminu, od którego należą się odsetki od zasądzonej kwoty.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Odwołanie pozwanego Kombinatu jest nieuzasadnione.Zgodnie z art. XIII § 1 przep. wprow. k.p. do stosunków pracy nawiązanych przed dniem wejścia w życie kodeksu pracy stosuje się przepisy tego kodeksu.Wnioskodawca z dniem 21.XII.1974 r. został zatrudniony na stanowisku głównego ekonomisty w pozwanym Kombinacie, jednakże rozwiązanie tego stosunku pracy nastąpiło z dniem 1.III.1976 r., przeto z mocy cytowanych wyżej przepisów zasadność tej czynności prawnej podlega ocenie na podstawie przepisów kodeksu pracy.Obowiązujące w tym zakresie art. 68-70 kodeksu pracy oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 listopada 1974 r. w sprawie określenia stanowisk kierowniczych, na których zatrudnia się pracowników na podstawie powołania, nie wymieniają wśród nich stanowiska głównego ekonomisty.Twierdzenie pozwanego Kombinatu, że wnioskodawca wykonywał szereg obowiązków należących do zastępcy kierownika zakładu pracy, nie ma istotnego znaczenia w świetle cytowanych przepisów, które wyczerpująco wymieniają stanowiska, co do których nawiązanie i rozwiązanie stosunku pracy następuje na podstawie powołania i odwołania.W dniu wejścia w życie kodeksu pracy strony łączył umowny stosunek pracy, którego wypowiedzenie wymagało zachowania warunków przewidzianych w art. 38 k.p., których pozwany Kombinat nie dopełnił.Chybiony jest więc zarzut pozwanego Kombinatu, jakoby Sąd I instancji naruszył przepis art. 68 k.p. Z mocy bowiem art. XV § 2 przep. wprow. k.p. łączący strony stosunek pracy z dniem wejścia w życie kodeksu pracy przekształciłby się w stosunek pracy na podstawie powołania, gdyby wnioskodawca był pracownikiem mianowanym i zajmował stanowisko, dla którego w myśl przepisów tego kodeksu przewidziane jest nawiązanie stosunku pracy na podstawie powołania przez właściwy organ. Wymagania te nie zostały spełnione względem wnioskodawcy.Słusznie natomiast wnioskodawca w odwołaniu podniósł, że Sąd I instancji, zasądzając mu wynagrodzenie jedynie za okres 1 miesiąca, naruszył przepis art. 47 § 1 k.p.Zgodnie bowiem z tym przepisem, jeżeli okres wypowiedzenia wynosi mniej niż 3 miesiące, wysokość zasądzonego wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy może wynosić nie więcej niż 2 miesiące.Ponieważ do wnioskodawcy zastosowano miesięczny termin wypowiedzenia i wnioskodawca - w świetle złożonych na rozprawie w dniu 30.VII.1976 r. wyjaśnień nie zakwestionowanych przez pozwany Kombinat - od czasu rozwiązania umowy o pracę nigdzie nie pracuje, należało zasądzić na jego rzecz wynagrodzenie za okres 2 miesięcy pozostawania bez pracy, tj. łącznie kwotę 11.600 zł.Żądanie wnioskodawcy dotyczące sprostowania terminu, od którego należą mu się odsetki, jako nieuzasadnione podlega oddaleniu.Z powyższych względów na podstawie art. 61 i 62 w związku z art. 74 § 2 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych Sąd Najwyższy zasądził dodatkowo na rzecz wnioskodawcy 5.800 zł i oddalił odwołanie Kombinatu, ponieważ w świetle art. 68 k.p. i art. XV § 2 przep. wprow. k.p. umowny stosunek pracy osoby zatrudnionej przed wejściem w życie kodeksu pracy na stanowisku, dla którego w myśl przepisów tego kodeksu nie jest przewidziane nawiązywanie przez właściwy organ stosunku pracy na podstawie powołania, nie przekształca się w stosunek pracy na podstawie powołania nawet wówczas, gdy zakład pracy zatrudnienie tego pracownika przed dniem 1.I.1975 r. oparł na "powołaniu" go na takie stanowisko.
Powiązane orzeczenia
- I PRN 121/76 1976-12-22Czy odwołanie pracownika powołanego na stanowisko dyrektora, w związku z jego wyborem na inne stanowisko w tej samej lub innej spółdzielni, stanowi rozwiązanie stosunku pracy na skutek wypowiedzenia, uprawniające do wyna…
- I PRN 79/84 1984-06-13Czy sąd pracy, rozpatrując sprawę o przywrócenie do pracy pracownika na stanowisku kierowniczym, naruszył przepisy postępowania, nie wyjaśniając wszechstronnie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i nie dopuszczając…
- I PRN 25/77 1977-03-22Czy pracownik zatrudniony na podstawie powołania, odwołany ze stanowiska, może dochodzić od organów orzekających w sprawach pracowniczych innych roszczeń niż przywrócenie do pracy, takich jak wynagrodzenie za okres wypow…
- I PK 490/02 2003-11-26Czy pracownikowi, który nie podjął pracy po przywróceniu go wyrokiem sądowym i któremu pracodawca złożył oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia, przysługuje wynagrodzenie za czas pozostawania w gotowo…
- I PKN 524/99 2000-02-09Czy wniosek pracownika zatrudnionego na podstawie powołania o odwołanie ze stanowiska, zawierający określenie daty rozwiązania stosunku pracy, może być uznany za ofertę rozwiązania stosunku pracy za porozumieniem stron?
Powołane przepisy
art. 263 KPart. 68 § 1 KPart. 68art. 38 KPart. 68 KPart. 47 § 1 KPart. 61art. 74 § 2§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.