I PR 226/72

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia T. Kasiński (sprawozdawca). Sędziowie: A. Filcek, M. Piekarski.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Józefa D. przeciwko Kółku Rolniczemu w L. o zapłatę na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 22 grudnia 1971 r.,oddalił rewizję.Uzasadnienie faktycznePowód żądał zasądzenia od pozwanego Kółka Rolniczego kwoty 212.441 zł, twierdząc, że w czasie gdy był zatrudniony w tym Kółku Rolniczym w charakterze kierownika zakładu usług remontowo-budowlanych, wykonał przy użyciu własnych materiałów szereg robót remontowych dla pozwanego Kółka, za które nie otrzymał zapłaty. Roboty te dotyczyły remontu 41 kiosków "Ruchu" na trasie pochodu 1-Majowego w L. i innych obiektów, w ramach umów zawartych przez inwestorów z pozwanym Kółkiem Rolniczym. Powód w toku procesu kilkakrotnie ograniczał powództwo i ostatnio domagał się zasądzenia 64.682 zł za robociznę i materiały przy remoncie kiosków, według wyliczenia zawartego w opinii biegłego, w tym kwoty 23.826 zł za roboty elektryczne w tych kioskach.Sąd Wojewódzki ustalił, że w okresie pracy powoda w pozwanym Kółku powierzony powodowi zakład wykonywał budowę zaplecza technicznego pozwanego Kółka (magazyny, szopy, garaże itp.), a w czasie przerwy w budowie tego zaplecza powód na podstawie ustnej umowy zawartej z przedstawicielem pozwanego, prezesem zarządu Bronisławem P., wykonywał w imieniu pozwanego Kółka roboty zlecone pozwanemu Kółku. Na podstawie tej ustnej umowy powód werbował robotników, płacił im wynagrodzenie i kupował za własne pieniądze materiały potrzebne do wykonania robót. W zamian za to otrzymywał 70% wpływów za wykonane roboty. Zgodnie z opinią biegłego technika budowlanego Sąd Wojewódzki ustalił, że należności za roboty remontowe dotyczące kiosków - z wyjątkiem robót elektrycznych - zostały zapłacone przez przedsiębiorstwo "Ruch" pozwanemu Kółku, jednakże Kółko nie rozliczyło się z nich z powodem, gdyż został on tymczasem aresztowany. Powód więc nie otrzymał należności za wykonane przez siebie roboty, a przypadająca mu z tego tytułu kwota wynosiła 41.325 zł. Sąd I instancji uznał natomiast za nieuzasadnione roszczenie o kwotę 23.826 zł z tytułu robót elektrycznych, gdyż nie zostały one uwzględnione przez pozwane Kółko w rachunku dla przedsiębiorstwa "Ruch", brak było protokołu ich odbioru oraz zlecenia "Ruchu" na ich wykonanie, biegły zaś nie mógł stwierdzić zakresu i wartości tych robót.Mimo ustaleń co do wykonania prac remontowych przez powoda za sumę 41.325 zł Sąd Wojewódzki powództwo i w tym zakresie oddalił z uwagi na przedawnienie. Przyjmując, że roszczenie powoda wynika z umowy o dzieło, Sąd ten uznał, że roszczenie to uległo 2-letniemu przedawnieniu z mocy art. 646 k.c. Od daty bowiem ostatnich protokołów odbioru objętych sporem robót, tj. od 23.XII.1966 r., upłynęły dwa lata z dniem 23.XII.1968 r., pozew zaś wniesiono w listopadzie 1969 r. Jeśli nawet uwzględnić, że powód przebywał w areszcie od 28.V.1966 r. do 28.XI.1967 r., mógł on wytoczyć powództwo przed upływem okresu przedawnienia. Z tych względów Sąd Wojewódzki nie znalazł podstaw do zastosowania art. 117 § 3 k.c., przewidującego możliwość nieuwzględnienia przez sąd upływu przedawnienia.Niezależnie od przedawnienia Sąd I instancji oparł oddalenie powództwa na uwzględnieniu zarzutu potrącenia roszczenia wzajemnego pozwanego Kółka. Ustalił bowiem, że powód dłużny jest pozwanemu co najmniej kwotę 46.882,50 zł z tytułu wartości nie rozliczonych materiałów oraz zaliczek pobranych od usługobiorców.Powód w rewizji od tego wyroku zarzucił naruszenie art. 117 § 1 k.c. przez zastosowanie przedawnienia mimo uznania roszczenia przez stronę pozwaną oraz art. 117 § 3 k.c. wskutek nieuzasadnionego uznania opóźnienia w dochodzeniu roszczenia za nadmierne. Skarżący kwestionuje także potrącenie z roszczeniem powoda wzajemnej pretensji pozwanego Kółka w kwocie 46.882 zł z uwagi na niedopuszczalność - zdaniem skarżącego - potrącenia wierzytelności sprekludowanej i nieudowodnienie należności pozwanego w tej wysokości. Wreszcie skarżący kwestionuje ocenę Sądu Wojewódzkiego co do nieudowodnienia przez powoda należności w kwocie 23.826 zł z tytułu robót elektrycznych, jako sprzeczną z opinią biegłego i zeznaniami świadków.Uzasadnienie prawneRewizja jest nieuzasadniona z następujących przyczyn:Prawidłowe jest oddalenie powództwa na skutek przedawnienia dochodzonych roszczeń w myśl art. 646 k.c. Wbrew wywodom zawartym w rewizji nie nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia przez uznanie roszczenia powoda. Wystawienie przez pozwane Kółko Rolnicze faktur obejmujących wskazane przez powoda jako wykonane roboty i dochodzenie na podstawie takich faktur zapłaty od inwestorów w drodze postępowania arbitrażowego nie oznacza, by Kółko Rolnicze uznało swoje zobowiązanie w stosunku do powoda jako wykonawcy tych robót. Chociaż uznanie nie jest czynnością prawną w rozumieniu oświadczenia woli w znaczeniu cywilistycznym, wywołuje bowiem skutki prawne niezależnie od woli składającego oświadczenie o uznaniu, niemniej jednak musi wyrażać wolę w zakresie stwierdzenia istnienia długu; taką wolę zawiera stanowcze oświadczenie skierowane do osoby uprawnionej, występującej w charakterze wierzyciela w danym stosunku prawnym. Tych wymagań nie spełnia wystawienie przez pozwane Kółko Rolnicze rachunków zleceniodawcom robót - kontrahentom umowy zawartej z Kółkiem Rolniczym. Wystawiło ono bowiem rachunki w celu uzyskania zapłaty od swych kontrahentów, co nie jest równoznaczne z uznaniem istnienia długu wobec powoda. W stosunku do powoda wystawienie tych rachunków stanowiło sporządzenie - na podstawie twierdzeń powoda - dokumentów, potrzebnych do dochodzenia należności, której byt zależał od prawdziwości twierdzeń powoda. Powód zaś nawet nie twierdził, by pozwane Kółko Rolnicze podejmowało inne czynności, mające stwierdzić istnienie długu wobec powoda.Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 117 § 3 k.c. Sąd Wojewódzki bowiem ustalił, że powód został zwolniony z aresztu w dniu 28.X.1967 r., mógł więc wnieść pozew przed upływem okresu przedawnienia i mógł dowiedzieć się o tym, że sprawa arbitrażowa została przegrana, gdyż orzeczenie Głównej Komisji Arbitrażowej oddalające odwołanie Kółka Rolniczego zapadło w dniu 3.X.1968 r. Natomiast pozew został wniesiony dopiero 20.XI.1969 r., czyli prawie z jednorocznym opóźnieniem.Wobec zatem prawidłowości zaskarżonego wyroku co do przedawnienia roszczeń powoda, pozostałe zarzuty podniesione w rewizji okazały się bezprzedmiotowe.Z powyższych względów rewizja z mocy art. 387 k.p.c. podlegała oddaleniu.