I PR 351/69

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Rejman (sprawozdawca). Sędziowie: W. Formański, A. Filcek.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Zenona K. i in. przeciwko Zakładom Przemysłu Bioweterynaryjnego w P. o należność za pracę, na skutek rewizji powodów do wyroku Sądu Powiatowego w Puławach z dnia 12 marca 1969 r.,1. przejął sprawę do rozpoznania;2. oddalił rewizję.Uzasadnienie faktycznePowodowie domagają się zasądzenia od pozwanego Przedsiębiorstwa wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych w niedziele.Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa, gdyż powodowie pracują na stanowiskach o ruchu ciągłym i za pracę w niedziele otrzymali dni wolne.Sąd Powiatowy oddalił powództwo, uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w sposób następujący.Bezsporne jest, że powodowie za pracę w niedziele otrzymywali wolny dzień w tygodniu. Ruch ciągły w pozwanym Zakładzie jest zarządzony przez jednostkę nadrzędną. Także regulamin pozwanych Zakładów przewiduje zasadę ruchu ciągłego według rodzaju stanowisk pracy.Ten system wynagrodzenia pracowników uzyskał aprobatę właściwych organów związkowych.Roszczenie powodów jest więc pozbawione podstawy prawnej.Od wyroku tego powodowie wnieśli rewizję, a Sąd Wojewódzki odroczył rozprawę i na podstawie art. 391 § 1 k.p.c. przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia następujące zagadnienie prawne:"1. Czy dopuszczalne jest wyodrębnienie niektórych stanowisk pracy i uznanie ich za stanowiska o ruchu ciągłym w zakładzie pracy, w którym obowiązuje normalny czas pracy?2. W razie odpowiedzi twierdzącej - czy do takiego wyodrębnienia wystarczy zarządzenie jednostki nadrzędnej lub postanowienie zawarte w regulaminie pracy?"Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy przejął sprawę do rozpoznania i zważył, co następuje:W sprawie jest poza sporem, że powodowie byli zatrudnieni w Zakładach Przemysłu Bioweterynaryjnego w P. w charakterze maszynistów chłodniczych.W okresie od 1.IV. do 30.IX.1968 r. pracowali oni także w niedziele, za które otrzymali dni wolne od pracy.W myśl art. 10 ustawy o czasie pracy w przemyśle i handlu z dnia 18.XII.1919 r. praca w niedziele jest zabroniona, z wyjątkiem jednak wypadków przewidzianych w art. 11. Praca w niedziele jest więc dozwolona wyjątkowo m.in. w zakładach o ruchu ciągłym dla wykonywania robót, które ze względu na techniczną naturę produkcji nie mogą być wstrzymane. W ustawodawstwie pracy brak jest definicji zakładu o ruchu ciągłym. Tam jednak, gdzie chodzi o niezbędne zabezpieczenie ciągłości produkcji, utrzymanie w stałym ruchu maszyn i urządzeń, obsługę inwentarza żywego, pilnowanie mienia społecznego, transport i komunikację, lecznictwo itp., zakład pracy jest uważany - w rozumieniu ustawy - za będący w ruchu ciągłym. W zależności od charakteru zakładu przepisy o zakładzie w ruchu ciągłym mogą dotyczyć poszczególnych jego jednostek organizacyjnych, a nawet poszczególnych stanowisk pracy. Wykaz stanowisk pracy dla ruchu ciągłego pozwanych Zakładów został ustalony przez Zjednoczenie Przemysłu i Zaopatrzenia Weterynaryjno-Zootechnicznego i potwierdzony przez Regulamin pracy pozwanych Zakładów w rozdziale V dotyczącym czasu pracy. Podany wyżej system zatrudnienia i wynagrodzenia pracowników spotkał się z aprobatą zarówno Zarządu Okręgu w L. jak i Zarządu Głównego Zw. Zaw. Prac. Rolnych.Układ zbiorowy pracy, obowiązujący strony, nie zawiera przepisu, który w sposób szczególny normowałby wynagrodzenia za pracę wykonaną w niedzielę.Tak więc powodowie mogli być zatrudnieni w niedziele, bo tego wymagał rodzaj ich pracy, a skoro w zamian za to otrzymali dni wolne, roszczenia ich są nieuzasadnione.Rewizja powodów polega na nieporozumieniu. Mianowicie Sąd Powiatowy w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że otrzymali oni "dni wolne bez ekwiwalentu pieniężnego powiększonego dwukrotnie (100%) jak za godziny nadliczbowe". Tymczasem w rzeczywistości - co jest między stronami niesporne i co wynika ewidentnie z załączonych do akt dokumentów - powodowie w zamian za pracę w niedziele otrzymywali 1 dzień w tygodniu wolny od pracy, ale bezpłatny. Powodowie w rewizji kwestionują to stwierdzenie Sądu I instancji i reprezentują pogląd, że gdyby tak było w rzeczywistości, to tylko wówczas roszczenia ich byłyby nieuzasadnione.Sąd Najwyższy wyraża pogląd odmienny, że są one nieuzasadnione także w świetle twierdzeń samych powodów. Za wykonaną pracę w niedziele należał się im dzień wolny od pracy i dzień ten otrzymywali. Nie należy im się natomiast za ten dzień wynagrodzenie, jak również nie należy im się ono z 50% i 100% zwyżką za pracę w niedzielę, która - ze względu na udzielony powodom dzień wolny - nie może być uznana za pracę w godzinach nadliczbowych w rozumieniu art. 16 ustawy o czasie pracy.Z tych względów Sąd Najwyższy oddalił rewizję (art. 387 k.p.c.).