C 365/50

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia dr J. Marowski; Sędziowie: Z. Wiszniewski, J. Kamiński (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Zdobysława Sz. przeciwko Państwowej Centrali Handlowej, Przedsiębiorstwu Państwowemu Wyodrębnionemu o 41.792 zł, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Prokuratorii Generalnej R. P. na wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 30 stycznia 1950 r., zaskarżony wyrok w części zasądzającej od strony pozwanej na rzecz powoda sumę jedenaście tysięcy sto dwadzieścia trzy złote (dawnych) z 8% od dnia 3.III.1949 r. uchylił i co do tej części zatwierdził oddalający powództwo wyrok Sądu Pracy w Warszawie, skargę kasacyjną w pozostałej części oddalił.Uzasadnienie faktyczneSąd Grodzki w Warszawie powództwo Zdobysława Sz. przeciwko Skarbowi Państwa (Państwowa Centrala Handlowa) o 128.958 zł za nadliczbowe godziny pracy w charakterze dozorcy nocnego w okresie czasu od 1 sierpnia 1947 r. do 15 października 1948 r. oddalił, a Sąd Okręgowy w Warszawie wyrok ten zmienił i zasądził od Skarbu Państwa (Państwowa Centrala Handlowa) na rzecz powoda Zdobysława Sz. sumę 41.792 zł z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałej części i zasądzając opłaty sądowe od powoda na rzecz Skarbu Państwa.Sąd Okręgowy, przyjmując, że w myśl art. 13 ustawy z dnia 18.XII.1919 r. o czasie pracy w przemyśle i handlu (Dz. U. R. P. z 1933 r. Nr 94, poz. 734) pracownikowi pracującemu w niedzielę należy dać w zamian wolny dzień w tygodniu, który to przepis ma zastosowanie i do dozorców (Zb. O. S. N. z 1936 r., Nr 251), ustalił, że ponieważ powód pracował bez przerwy w ciągu 54 tygodni, wskutek czego przysługiwało mu prawo do tyluż wolnych dni, powinien on otrzymać odpowiednie odszkodowanie obliczone stosownie do art. 16 powołanej wyżej ustawy ze 100% dodatkiem, i że odszkodowanie to wyniesie 41.792 zł licząc 54 dni po 12 godzin pracy przy wynagrodzeniu ze 100% dodatkiem 64 zł 49 gr za godzinę (64,49 zł x 54 x 12).Powyższy wyrok zaskarżyła skargą kasacyjną Prokuratoria Generalna R. P., żądając jego uchylenia z powodu naruszenia przepisów ustawy z dnia 18.XII.1919 r. o czasie pracy w przemyśle i handlu (Dz. U. R. P. z 1933 r., Nr 94, poz. 734) i rozporządzenia Ministra Pracy i Opieki Społecznej z dnia 20 stycznia 1922 r. (Dz. U. R. P. Nr 18, poz. 148) oraz art. 250 i 351 k.p.c.:1) przez zastosowanie art. 13 ustawy o czasie pracy w przemyśle i handlu do osoby zatrudnionej przy pilnowaniu wbrew przepisowi § 5 rozporządzenia z dnia 20.I.1922 r.,2) przez błędne obliczenie wysokości wynagrodzenia, a mianowicie nieuwzględnienie, iż powód za pracę niedzielną dostawał wynagrodzenie w miesięcznej ryczałtowej wypłacie, a skoro powód pracował również w dniach wolnych od pracy (art. 13) to w ramach ryczałtu otrzymywał on już za te dni normalną stawkę i ewentualnie mogłaby mu przysługiwać druga normalna stawka bez 100% dodatku,3)przez błędne obliczenie normalnej stawki za godzinę na 32.147 zł zamiast 22,7 zł, bowiem powód powinien był pracować 312 godzin miesięcznie za płacę 7.100 zł, co wyniosłoby (7.100 zł : 312) 22,7 zł za godzinę.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy rozpatrując sprawę w granicach skargi kasacyjnej zważył, co następuje:Pierwszy zarzut skargi kasacyjnej jest bezzasadny. Ustawa o czasie pracy w przemyśle i handlu, ustalając w art. 10 zasadę, że w niedzielę i dni świąteczne praca jest wzbroniona, w art. 11 wskazuje wyjątki, kiedy jest dozwolona, a w art. 13 wskazuje, że pracownicy pracujący w myśl art. 11 w niedzielę otrzymują w zamian wolny dzień w tygodniu. Rozporządzenie Min. Pr. i Op. Społ. z dnia 20.I.1922 r. o czasie pracy osób, zatrudnionych przy pilnowaniu, stanowiąc w § 5, że postanowienia art. 10 powołanej wyżej ustawy nie mają zastosowania do osób objętych niniejszym rozporządzeniem, nie uchyliło ani art. 11, ani tym bardziej art. 13 tejże ustawy, które mówią o pracy w niedzielę przy wykonywaniu robót koniecznych i skutkach zatrudnienia pracownika w niedzielę.Również bezzasadny jest drugi zarzut skargi kasacyjnej. Sąd ustalając, że z mocy art. 13 ustawy o czasie pracy w przemyśle i handlu pracownikowi, pracującemu w niedzielę, należy się wolny dzień w tygodniu, miał podstawę do zastosowania 100% dodatku z art. 16 tejże ustawy, skoro bowiem pracownik pracował w dniu wolnym od pracy w zamian niedzieli, wynagrodzenie za ten dzień należało mu się z 100% dodatkiem jak za niedzielę. Ryczałtowe wynagrodzenie miesięczne, które on otrzymywał, nie mogło mieć wpływu na ten dodatek, gdyż praca w dniu wolnym od pracy powinna być traktowana jako godziny nadliczbowe w niedzielę, a zatem wynagradzana oddzielnie ze 100% dodatkiem.Natomiast zasadny jest trzeci zarzut, a mianowicie co do błędnego obliczenia stawki za godzinę pracy. Przyjmując, jako notorycznie znany fakt, że dni roboczych w miesiącu jest 25, stawka za godzinę pracy powoda winna wynosić [7.100 zł:(26 x 12)] 23.66 zł, a ze 100% dodatkiem 47.33 zł.Sąd Najwyższy, przyjmując, że w danej sprawie zachodzą warunki do zastosowania art. 439 k.p.c. i orzeczenia co do istoty sprawy, uznał, że należy zasądzić od pozwanego na rzecz powoda sumę 30.669 zł biorąc za podstawę stawkę za godzinę pracy 47.33 zł i niesporną ilość godzin pracy 648 - (47.33 zł x 648 = 30.669 zł).Z tych względów należało zaskarżony wyrok w części zasądzającej sumę 11.123 zł (41.792 - 30.669) z odsetkami uchylić i wyrok Sądu Pracy, oddalający powództwo w tej części zatwierdzić, a w pozostałej części skargę kasacyjną Skarbu Państwa oddalić.