I PR 37/78

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN E. Brzeziński (sprawozdawca). Sędziowie SN: J. Wasilewski, Z. Zieliński.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Stanisława B. przeciwko Centrali Morskiej Importowo-Eksportowej "Centromor" o 16.500 zł na skutek odwołania pozwanej Centrali od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z siedzibą w Gdyni z dnia 31 stycznia 1978 r.zmienił zaskarżony wyrok i wniosek oddalił.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca domaga się zasądzenia od pozwanej Centrali kwoty 16.500 zł z tytułu dodatkowego wynagrodzenia przewidzianego w przepisie § 6 ust. 6 uchwały nr 400 Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 1963 r. w sprawie zasad wynagradzania radców prawnych i referentów prawnych zatrudnionych w przedsiębiorstwach państwowych, zjednoczeniach oraz w bankach państwowych (M.P. Nr 94, poz. 438). Wnioskodawca jest zatrudniony w pozwanej centrali na stanowisku radcy prawnego. W roku 1977 doprowadził do korzystnego zakończenia 2 spraw z zagranicznymi partnerami Centrali, w związku z czym otrzymał dodatkowe wynagrodzenie równające się wartości trzymiesięcznych zarobków, uważa jednak, że wynagrodzenie to powinno równać się jego 6-miesięcznym zarobkom, gdyż takie wynagrodzenie przewiduje § 6 pkt 6 powołanej powyżej uchwały nr 400.Pozwana Centrala domagała się oddalenia wniosku, wyrażając - z powołaniem się na pismo Ministerstwa Pracy, Płac i Spraw Socjalnych nr P. I/II - 2926/80222 - 13/77 - pogląd, że przepis § 5 uchwały nr 157 Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 1976 r. w sprawie wynagrodzeń wypłacanych poza planowanym funduszem płac (M.P. Nr 43, poz. 211) uchylił postanowienia § 6 ust. 6 uchwały nr 400.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, działając jako Sąd I instancji, wyrokiem z dnia 31.I.1978 r. żądanie wnioskodawcy uwzględnił, opierając się na następujących ustaleniach i wnioskach:"Według § 6 ust. 6 powołanej uchwały nr 400 Rady Ministrów radcy prawnemu prowadzącemu proces ze stroną mającą siedzibę za granicą w razie uzyskania korzystnego dla swego zakładu pracy rozstrzygnięcia przyznaje się dodatkowe wynagrodzenie w walucie polskiej w wysokości 2% wartości sporu, którego wysokość nie może przekraczać 3-miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego, a łączna wysokość wynagrodzeń dodatkowych nie może przekraczać 6-miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego. § 6 ust. 1 uchwały nr 400 mówi o innym dodatkowym wynagrodzeniu radcy prawnego - z tytułu zastępstwa w postępowaniu sądowym, którego wysokość także nie może przekraczać 3-miesięcznego wynagrodzenia (ust. 5 § 6). Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych podziela stanowisko wnioskodawcy, że uchwała nr 157 Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 1976 r. w sprawie wynagrodzeń wypłacanych poza planowanym funduszem płac (M.P. Nr 43, poz. 211) nie limituje wynagrodzenia radcy prawnego z tytułu uzyskania korzystnego wyniku procesu z «zagraniczną» stroną (§ 6 ust. 2 uchwały nr 408) do wysokości 3-miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego. Jakie wynagrodzenia indywidualne podlegają temu ograniczeniu, wylicza bowiem załącznik nr 1 do uchwały nr 157. W wyliczeniu tym nie wymienia się wynagrodzenia z § 6 ust. 6 uchwały nr 400 Rady Ministrów, wymienia się natomiast (w pkt 30 załącznika) «wynagrodzenie radców prawnych z tytułu zastępstwa w postępowaniu sądowym», czyli wynagrodzenie objęte § 6 pkt 6 uchwały nr 400 wyraźnie odróżniono. Ponieważ uchwała nr 400 nadal obowiązuje, jako że nie została uchylona - nie ma podstaw do przyjęcia, by wynagrodzenia z tytułu korzystnego zakończenia sporu z zagraniczną stroną podlegały ograniczeniu w zakresie wysokości do 3-miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego według uchwały nr 157 Rady Ministrów. Nadal pozostaje w tym zakresie aktualne uregulowanie z § 6 ust. 6, według którego jednorazowe wynagrodzenie za korzystny wynik sporu nie może być wyższe od 3-miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego; wynagrodzeń tych może być kilka, a łączna ich suma nie może przekraczać 6-miesięcznego wynagrodzenia. Bezsporne jest w sprawie, że wnioskodawca przyczynił się do korzystnego wyniku 2 sporów ze stroną mającą siedzibę za granicą i że z pierwszej z nich otrzymał dodatkowe wynagrodzenie równe 3-miesięcznemu wynagrodzeniu zasadniczemu. Skoro ponadto nie kwestionowany jest fakt, że wynik i drugiego sporu jest korzystny - należy się wnioskodawcy także dodatkowo 2% wartości sporu, nie przekraczające 3-miesięcznego wynagrodzenia, czyli sporne 16.500 zł".W odwołaniu pozwana Centrala domaga się zmiany wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych i oddalenia wniosku. Zdaniem strony skarżącej ograniczenia wynagrodzeń dodatkowych radców prawnych, wynikające z pkt 30 załącznika nr 1 uchwały nr 157 Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 1976 r., dotyczą także wynagrodzeń określonych w § 6 ust. 6 uchwały nr 400 z dnia 10 grudnia 1963 r.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Odwołaniu nie można odmówić słuszności.Paragraf 6 ust. 6 uchwały nr 400 Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 1963 r. w sprawie zasad wynagradzania radców prawnych i referentów prawnych zatrudnionych w przedsiębiorstwach państwowych, zjednoczeniach oraz bankach państwowych (M.P. Nr 94, poz. 438) ma treść następującą:"Radcy prawnemu, prowadzącemu proces sądowy lub arbitrażowy ze stroną mającą siedzibę za granicą, w razie uzyskania korzystnego dla zakładu pracy wyniku w procesie, przyznaje się dodatkowe wynagrodzenie w walucie polskiej w wysokości 2% wartości sporu. Dodatkowe wynagrodzenie będzie płatne w terminie 30 dni od uprawomocnienia się korzystnego dla zakładu pracy orzeczenia lub ugody. Wysokość dodatkowego wynagrodzenia nie może przekraczać 3-miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego pobieranego w danym zakładzie pracy, a łączna wysokość wynagrodzeń dodatkowych w ciągu roku kalendarzowego nie może przekraczać 6-miesięcznego wynagrodzenia. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio" (ustęp 3 § 6 dotyczy sytuacji, gdy w tym samym postępowaniu brało udział kilku radców prawnych).Paragraf 5 ust. 1 uchwały nr 157 Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 1976 r. w sprawie wynagrodzeń wypłacanych poza planowanym funduszem płac (M.P. Nr 43, poz. 211) ma zaś treść następującą: "Ustala się dla pracowników jednostek gospodarki uspołecznionej górną granicę łącznie dla wszystkich wypłacanych w ciągu roku indywidualnych wynagrodzeń wymienionych w załączniku nr 1 do uchwały w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia zasadniczego pracownika; nie dotyczy to wynagrodzeń wymienionych w załączniku nr 2 do uchwały" (załącznik nr 2 nie dotyczy dochodzonego w niniejszej sprawie wynagrodzenia).Uchwała nr 400 weszła w życie z dniem 1.I.1964 r., a uchwała nr 157 - z dniem 1.I.1977 r., przy czym pkt 30 załącznika nr 1 do uchwały nr 157, obejmującego "wykaz wynagrodzeń wypłacanych poza planowanym osobowym funduszem płac, podlegających limitowaniu w trybie § 5 uchwały" wymienia "wynagrodzenia dla radców prawnych z tytułu zastępstwa w postępowaniu sądowym".W takim układzie brak odrębnego przepisu uchylającego uchwałę nr 400 Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 1963 r. w sprawie zasad wynagradzania radców prawnych i referentów prawnych zatrudnionych w przedsiębiorstwach państwowych, zjednoczeniach oraz w bankach państwowych (M.P. Nr 94, poz. 438) nie upoważnia do wniosku, że przepis § 6 ust. 6 tej uchwały zachował moc obowiązującą w nie zmienionym brzmieniu po wejściu w życie uchwały nr 157 Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 1976 r. w sprawie wynagrodzeń wypłacanych poza planowanym funduszem płac (M.P. Nr 43, poz. 211). Po dniu 1.I.1977 r. przepis ten obowiązuje nadal w tym znaczeniu, że stanowi podstawę prawną do wypłacenia radcy prawnemu, prowadzącemu proces sądowy lub arbitrażowy ze stroną mającą siedzibę za granicą, w razie uzyskania korzystnego dla zakładu pracy wyniku tego procesu, dodatkowego wynagrodzenia w walucie polskiej w wysokości 2% wartości sporu. Poczynając od dnia 1.I.1977 r., uległa natomiast ograniczeniu - z mocy § 5 uchwały nr 157 - łączna wysokość tak obliczonego wynagrodzenia. Nie może ona mianowicie w roku kalendarzowym przekroczyć wartości trzymiesięcznego wynagrodzenia zasadniczego radcy prawnego, bez względu na liczbę przeprowadzonych z jego udziałem procesów i bez względu na wartość sporów. Przepis § 5 ust. 1 uchwały nr 157 i pkt 30 załącznika nr 1 do tej uchwały używają określeń ogólnych. Zwłaszcza zawarte w § 5 ust. 1 sformułowanie "ustala się (...) górną granicę łącznie dla wszystkich wypłacanych w ciągu roku indywidualnych wynagrodzeń wymienionych w załączniku nr 1" w związku z treścią pkt 30 tego załącznika wymieniającego wprost "wynagrodzenia dla radców prawnych z tytułu zastępstwa w postępowaniu sądowym", jako podlegające takim ograniczeniom, wskazuje na to, że ograniczeniu ulega nie tylko wysokość dodatkowych wynagrodzeń radców prawnych za prowadzenie procesów "krajowych", lecz także wynagrodzeń, o jakich mowa w § 6 ust. 6 uchwały nr 400.W konsekwencji, skoro jest w sprawie niesporne, że pozwana Centrala wypłaciła już wnioskodawcy za prowadzenie przezeń w roku 1977 procesów z zagranicznymi kontrahentami Centrali wynagrodzenie "dodatkowe" wartości trzymiesięcznego wynagrodzenia zasadniczego wnioskodawcy, dochodzone w niniejszej sprawie roszczenie o wypłacenie mu z tego tytułu dalszego jeszcze wynagrodzenia dodatkowego, jako nie znajdujące oparcia w obowiązujących przepisach płacowych, nie mogło być uwzględnione. Zaskarżony wyrok więc wymagał, z mocy art. 62 i 74 § 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 39, poz. 231 z późn. zm.) stosownej zmiany.