II PR 12/74

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Piekarski. Sędziowie: J. Knap, T. Kasiński (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Stanisława K. przeciwko Kopalni Węgla Kamiennego "Jaworzno" w J. o zapłatę na skutek rewizji pozwanej Kopalni od wyroku Sądu Powiatowego w Jaworznie z dnia 22 sierpnia 1973 r. oraz na skutek przedstawienia przez Sąd Wojewódzki w Krakowie w trybie art. 391 § 1 k.p.c. zagadnienia prawnego, przejąwszy sprawę do rozpoznania,zmienił zaskarżony wyrok i powództwo oddalił, przyznając pozwanej Kopalni od powoda kwotę 4.414 zł kosztów procesu.Uzasadnienie faktycznePowód - według bezspornych okoliczności sprawy - pracował w pozwanej Kopalni na stanowisku radcy prawnego na pół etatu, natomiast na pełnym etacie radcy prawnego zatrudniony był w Kopalni "Komuna Paryska". W skład jego uposażenia za pracę w tej ostatniej Kopalni wchodziła także premia produkcyjna, którą otrzymywał każdorazowo w takiej wysokości, jaką wypracował ten zakład pracy.Premii w pozwanej Kopalni powodowi nie wypłacono, powód jednak, zajmując stanowisko, że jest do niej uprawniony na mocy regulaminu premiowania pracowników umysłowych, domagał się zapłaty z tego tytułu kwoty 47.731,16 zł za okres od 1 stycznia 1969 r. do lutego 1972 r. włącznie.Sąd Powiatowy wyrokiem z dnia 22 sierpnia 1973 r. zasadził na rzecz powoda dochodzoną kwotę, uznawszy, że żądanie powoda znajduje uzasadnienie w treści § 9 uchwały nr 400 Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 1963 r. w sprawie zasad wynagradzania radców prawnych oraz w regulaminie obowiązującym w kopalniach węgla kamiennego. W myśl powołanego przepisu uchwały nr 400, jeżeli radca prawny jest zatrudniony w kilku zakładach pracy, w których przysługują mu świadczenia poza wynagrodzeniem zasadniczym, wysokość tych świadczeń nie może przekroczyć łącznie świadczeń przysługujących radcy prawnemu zatrudnionemu w pełnym wymiarze godzin w macierzystym zakładzie pracy. Zgodnie zaś z decyzją Komitetu Pracy i Płac z dnia 12.X.1971 r. - radcy prawnemu zatrudnionemu w dwóch zakładach pracy w wymiarze do 1 1/2 etatu przysługuje premia w obu zakładach pracy, lecz łączna kwota premii nie może przekroczyć limitu maksymalnej premii należnej radcy od macierzystego zakładu pracy na podstawie obowiązującego regulaminu premiowania.Zdaniem Sądu Powiatowego - ograniczenie przewidziane w § 9 uchwały nie miało zastosowania do powoda, gdyż regulamin premiowania w kopalniach nie przewidywał górnego ograniczenia ("limitu") premii wypłacanej pracownikom umysłowym, lecz w § 3 i 5 uzależniał wysokość premii produkcyjnej od wydajności, wydobycia i ceny zbytu, przy czym premia taka podlegała każdorazowo zatwierdzeniu przez dyrektora zjednoczenia, a w pewnym wypadku przez Ministra Górnictwa i Energetyki. Według więc Sądu Powiatowego zastrzeżenia cyt. uchwały "dotyczące limitu premii przewidzianej w macierzystym zakładzie pracy" są w odniesieniu do powoda bezprzedmiotowe.Rozpoznając sprawę na skutek rewizji pozwanej Kopalni, Sąd Wojewódzki postanowił przedstawić Sądowi Najwyższemu w trybie art. 391 § 1 k.p.c. następującej treści budzące poważne wątpliwości zagadnienie prawne:"Czy w sytuacji, gdy regulamin premiowania obowiązujący w tym zakładzie pracy, w którym radca prawny zatrudniony jest w pełnym wymiarze godzin, nie określa górnej granicy premii produkcyjnej cyfrą procentu, której nie można przekroczyć, § 9 ust. 2 uchwały nr 400 Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 1963 r. w sprawie zasad wynagradzania radców prawnych i referentów prawnych (M.P. Nr 94, poz. 438) nie stoi na przeszkodzie w dochodzeniu przez radcę prawnego premii produkcyjnej także od innego zakładu pracy, w którym jest on zatrudniony na 1/2 etatu".Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy, przejąwszy sprawę do rozpoznania, zmienił zaskarżony wyrok i powództwo oddalił, z następujących przyczyn:Według cyt. uchwały nr 400 łączna wysokość premii (lub innych świadczeń poza wynagrodzeniem zasadniczym) radcy prawnego otrzymującego wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w kilku zakładach pracy nie może przekroczyć wysokości premii "przysługującej radcy prawnemu zatrudnionemu w pełnym wymiarze godzin pracy w macierzystym zakładzie pracy". Wbrew więc poglądowi Sądu Powiatowego "limit", o którym mowa w powołanej przez ten Sąd decyzji Komitetu Pracy i Płac z dnia 12 października 1971 r., dotyczy nie premii w macierzystym zakładzie, lecz ewentualnej sumy premii z kilku zakładów pracy, w których pracuje radca prawny. Limit ten zakreślony jest do wysokości premii "przysługującej" radcy prawnemu, co oznacza nie teoretyczną i wyrażoną "cyfrą procentu" górną granicę premii, lecz konkretną premię, do której radca prawny, podobnie jak i inni pracownicy jego macierzystego zakładu pracy, jest w danym okresie uprawniony.Treść przytoczonego zdania ust. 2 § 9 uchwały nr 400 uwzględnia zatrudnienie radcy prawnego, łącznie na 1 1/2 etatu, w kilku zakładach pracy, czyli również w pierwszym macierzystym zakładzie pracy, nawet jeśli nie jest on w nim zatrudniony w pełnym wymiarze godzin. Gdyby istniało wymaganie pracy radcy prawnego w jednym z zakładów na pełnym etacie, wystarczyłoby prostsze sformułowanie, że otrzymanie w tym zakładzie przysługującej mu premii wyłącza prawo do premii w pozostałych zakładach pracy.Bezspornie powód otrzymał pełną przysługującą mu premię w Kopalni "Komuna Paryska", gdzie pracował w pełnym wymiarze godzin, przeto według § 9 cyt. uchwały nie przysługuje mu roszczenie o premię w pozwanej Kopalni. Dlatego też Sąd Najwyższy na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. - stwierdzając jedynie naruszenie prawa materialnego - zmienił zaskarżony wyrok przez oddalenie powództwa.Orzeczenie o taryfowych kosztach opiera się na art. 98, 99 i 108 § 1 k.p.c.