I PR 91/78

WyrokIzba Cywilna1979-01-24

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pracownik zatrudniony przez ajenta na podstawie umowy o pracę, w sytuacji gdy umowa ajencyjna stanowi, że pracownicy są zatrudniani i zwalniani przez ajenta, a skutki prawne ponosi ajent, jest pracownikiem ajenta, czy też podmiotu, na rzecz którego prowadzony jest zakład?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że postanowienia umowy ajencyjnej, które przyznają ajentowi uprawnienia do zatrudniania i zwalniania pracowników oraz obciążają go skutkami prawnymi tych działań, oznaczają, że ajent jest pracodawcą zatrudnionych osób. Brak jest podstaw do uznania, że podmiot, na rzecz którego prowadzony jest zakład, jest pracodawcą, jeśli umowa ajencyjna nie zawiera wyraźnego upoważnienia do działania w jego imieniu w zakresie stosunków pracy.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni domagała się zasądzenia wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy. Zawarła umowę o pracę z pozwaną, która prowadziła zakład gastronomiczny na podstawie umowy ajencyjnej z Wojewódzkim Ośrodkiem Sportu i Rekreacji. Umowa ajencyjna stanowiła, że pozwana zatrudnia i zwalnia pracowników, a skutki prawne ponosi osobiście. Po rozwiązaniu umowy ajencyjnej pozwana wypowiedziała umowy pracownikom, z wyjątkiem wnioskodawczyni, która była w ciąży. Umowa o pracę wnioskodawczyni uległa przedłużeniu do dnia porodu na mocy przepisów Kodeksu pracy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił odwołanie pozwanej, potwierdzając tym samym wyrok Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.

Pełny tekst orzeczenia

Uzasadnienie faktyczneWnioskodawczyni wniosła o zasądzenie od pozwanej Heleny D. wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy od 1 kwietnia 1978 r. do dnia powrotu, tj. 7 lipca 1978 r. po 1.800 zł miesięcznie.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po przejęciu sprawy w trybie art. 271 § 2 k.p. zaskarżonym wyrokiem zasądził od pozwanej na rzecz wnioskodawczyni kwotę 5.820 zł, a rozstrzygnięcie swoje oparł na następujących ustaleniach i wynikających z nich rozważaniach.W dniu 28 lutego 1977 r. została zawarta umowa ajencyjna pomiędzy Wojewódzkim Ośrodkiem Sportu i Rekreacji a pozwaną Heleną D. - na podstawie której powierzono jej w imieniu tegoż Ośrodka prowadzenie zakładu gastronomicznego. Stosownie do postanowień tej umowy ajencyjnej pracowników miał zatrudniać i zwalniać bezpośrednio ajent - w tym przypadku pozwana - i ją obciążały skutki prawne wynikające z zawartych przez nią umów o pracę.Wbrew powyższej umowie ajencyjnej pozwana w dniu 1 października 1977 r. występując jako osoba reprezentująca Wojewódzki Ośrodek Sportu i Rekreacji w Z. zawarła z wnioskodawczynią w imieniu tego Ośrodka umowę o pracę za wynagrodzeniem 1.800 zł miesięcznie.Z powodu rozwiązania z pozwaną umowy ajencyjnej z dniem 31 marca 1978 r. - pozwana wypowiedziała umowę o pracę pracownikom zatrudnionym w prowadzonym przez nią lokalu gastronomicznym - natomiast nie uczyniła tego w stosunku do wnioskodawczyni będącej pod ochroną na skutek ciąży. Wnioskodawczyni od 1 kwietnia 1978 r. do 7 lipca 1978 r. pozostawała bez pracy i wynagrodzenia.Zgodnie z zawartą umową ajencyjną wszelkie skutki wynikające z zawartych z pracownikami umów o pracę ponosiła pozwana - nie miała ona bowiem upoważnienia do zawierania takich umów w imieniu Ośrodka.Stosownie do art. 177 § 3 k.p. umowa o pracę zawarta na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy - która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży - ulega przedłużeniu do dnia porodu.Skoro między stronami została zawarta umowa o pracę na czas określony do dnia 31 marca 1978 r. - kiedy wnioskodawczyni była w 6 miesiącu ciąży - umowa ta uległa przedłużeniu do dnia porodu, tj. do 7 lipca 1978 r.Dlatego też Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zasądził na rzecz wnioskodawczyni kwotę 5.820 zł za okres od 1 kwietnia 1978 r. do 7 lipca 1978 r.Pozwana w odwołaniu wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania albo o jego zmianę i oddalenie wniosku.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Odwołanie jest nieuzasadnione.Wbrew wywodom zawartym w odwołaniu umowa ajencyjna z dnia 28 lutego 1977 r. zawarta między Wojewódzkim Ośrodkiem Sportu i Rekreacji w Z. a pozwaną wyraźnie stanowiła, iż uprawnienia do zatrudnienia i zwalniania pracowników niezbędnych do prowadzenia zakładu gastronomicznego - przysługują pozwanej Helenie D. Takie postanowienia umowne określające w istocie rzeczy dopuszczalność zatrudnienia pracowników w lokalu gastronomicznym prowadzonym przez pozwaną - nie może być traktowane jako równoznaczne z udzieleniem przez tenże Ośrodek upoważnienia do wykonywania w imieniu tego Ośrodka i na jego rzecz uprawnień do zatrudnienia pracowników. Z braku upoważnienia do dokonywania czynności prawnych w zakresie stosunku pracy w imieniu powyższego Ośrodka - czynności takie pozwana mogła podejmować jedynie we własnym imieniu, w związku z czym była ona pracodawcą zatrudnionych osób w prowadzonym przez nią na podstawie umowy ajencyjnej zakładzie gastronomicznym.Skoro więc z mocy zawartej umowy ajencyjnej pozwana była pracodawcą zatrudnionych przez nią pracowników, a postanowienia tej umowy w omawianym zakresie nie uległy zmianie do czasu jej rozwiązania - przyjąć należy, iż wyłącznie pozwaną obowiązują skutki prawne wynikające z zawarcia z wnioskodawczynią umowy o pracę; w tym przypadku obowiązek wypłaty wynagrodzenia za okres od dnia 1 kwietnia 1978 r. do dnia 7 lipca 1978 r. - co trafnie przyjął Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w zaskarżonym wyroku.Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 61 w zw. z art. 74 § 2 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych oraz zgodnie z poglądem Centralnej Rady Związków Zawodowych i stanowiskiem Prokuratora Prokuratury Generalnej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej zadecydował jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 271 § 2 KPart. 177 § 3 KPart. 61art. 74 § 2§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.