I PRN 126/79

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN A. Grymaszewski. Sędziowie SN: Z. Świeboda (sprawozdawca), K. Zieliński.SentencjaSąd Najwyższy, z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, W. Sztejn, po rozpoznaniu sprawy z wniosku Antoniego W. przeciwko Zjednoczeniu Przemysłu Farmaceutycznego "P." w W. o wynagrodzenie za pracę, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 15 lutego 1978 r.uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneAntoni W. specjalista-rewident do spraw finansowo-księgowych domagał się przyznania mu dodatkowego składnika wynagrodzenia miesięcznego dodatku za czynnik decyzji, kontaktów i kierowania w kwocie po 300 zł miesięcznie za okres od 1.XI.1974 r. do 31.XII.1976 r. oraz w kwocie po 750 zł miesięcznie za czas od 1.I. do 31.XII.1977 r., czyli łącznie 16.800 zł. Według twierdzeń wnioskodawcy pozostali pracownicy zatrudnieni w Wydziale Kontroli Gospodarczej Zjednoczenia "P." na takich samych stanowiskach, nie posiadający nawet jak on wyższego wykształcenia, dodatek ten pobierają, a ponadto taki dodatek został mu przyrzeczony przez zakład pracy w chwili przyjmowania go do pracy.Orzeczeniem z dnia 29.XII.1977 r. Zakładowa Komisja Rozjemcza oddaliła wniosek, uznając że żądany dodatek ma charakter uznaniowy.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, rozpoznając sprawę na skutek odwołania wnioskodawcy, oddalił odwołanie. Sąd ustalił, że wnioskodawca pracuje w pozwanym Zjednoczeniu Przemysłu Farmaceutycznego "P." w W. od 1.XI.1974 r. na stanowisku specjalisty-rewidenta do spraw finansowo-księgowych i od chwili podjęcia pracy nie pobiera dodatku za czynnik decyzji kontaktów i kierowania przewidzianego układem zbiorowym pracy dla przemysłu chemicznego. Sąd uznał, że w świetle art. 6 cyt. układu zbiorowego dodatek do płacy zasadniczej za czynnik decyzji i kontaktów nie przysługuje pracownikowi w ogóle. Wśród stanowisk zaś, których zajmowanie uprawnia do pobierania dodatku za czynnik kierowania, nie figuruje stanowisko specjalisty-rewidenta do spraw finansowo-księgowych, zajmowane przez wnioskodawcę.W rewizji nadzwyczajnej, wniesionej po upływie 6-miesięcznego terminu, Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzuca rażące naruszenie prawa, a w szczególności art. 78 k.p. w związku z art. 6 rozdziału IV układu zbiorowego pracy dla przemysłu chemicznego oraz interesu PRL.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy rozważył, co następuje:Według "taryfikacji pracowników umysłowych na podstawie wartościowania pracy oraz wytycznych do oceny przydatności pracowników", stanowiącej załącznik do układu zbiorowego pracy dla przemysłu chemicznego z dnia 28 grudnia 1974 r., oceny zawartości pracy każdego stanowiska pracy pracowników umysłowych dokonuje zespół oceniający powołany przez dyrektora zakładu pracy. Artykuł 6 rozdziału IV układu zbiorowego pracy dla przemysłu chemicznego przewiduje miesięczne stawki płac zasadniczych pracowników umysłowych na podstawie oceny zawartości pracy i dodatki do tych stawek. Z przepisu tego wynika, że zawartość pracy na danym stanowisku przy uwzględnieniu czynnika decyzji i kontaktów wpływa na ustalenie dla pracownika odpowiedniej kategorii zaszeregowania i stawki wynagrodzenia. Nie obejmuje jednak powołany przepis dodatków do płacy zasadniczej za czynnik decyzji i kontaków. Przepis ten przewiduje natomiast dodatek w kwotach określonych w tabeli za czynnik kierowania, z tym jednak zastrzeżeniem, że wspomniany dodatek przysługuje wyłącznie pracownikom zajmującym wymienione tam stanowiska pracy.Tak więc art. 6 rozdziału IV zakładu zbiorowego pracy dla przemysłu chemicznego należy tak rozumieć, że przewiduje on dodatki do miesięcznych stawek płac zasadniczych jedynie za czynnik kierowania. Ilość punktów ustalona dla danego stanowiska pracy za czynnik decyzji i kontaktów ma tylko wpływ na określenie kategorii zaszeregowania.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uznał, że wnioskodawca jako specjalista-rewident do spraw finansowo-księgowych nie mieści się wśród stanowisk zawartych w tabeli wymienionej w art. 6 rozdziału IV układu zbiorowego pracy, obejmujących czynnik kierowania. Pogląd ten nasuwa jednak wątpliwości, gdyż w tejże tabeli figuruje stanowisko "specjalisty kierującego określonym zespołem". Wprawdzie na rozprawie przed Okręgowym Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych pełnomocnik pozwanego Zjednoczenia złożył wyjaśnienie, iż stanowisko wnioskodawcy nie mieści się w omawianej tabeli, tę kwestię jednak należało uczynić przedmiotem dowodu i ustalenie w tym zakresie oprzeć na szerszej podstawie faktycznej. Było to tym bardziej konieczne, że wnioskodawca nie stawił się na rozprawie i nie składał żadnych wyjaśnień, a tymczasem przy przyjmowaniu go do pracy przyrzeczono mu taki dodatek.Nie można jednak podzielić poglądu rewizji nadzwyczajnej upatrującego potrzebę badania, czy inni pracownicy zatrudnieni jako specjaliści-rewidenci do spraw finansowo-księgowych pobierają dodatek za czynnik kierowania. Gdyby nawet taki dodatek pracownicy ci pobierali, to fakt ten nie uzasadnia jeszcze podstawy do uwzględnienia wniosku, jeśli wykładnia przepisów układu zbiorowego pracy nie przemawia na korzyść wnioskodawcy.Skoro Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rażąco naruszył art. 55 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych i art. 245 pkt 1 k.p., Sąd Najwyższy z mocy art. 422 § 1 k.p.c. i art. 277 § 2 i 3 k.p. orzekł jak w sentencji.Upływ terminu do wniesienia rewizji nadzwyczajnej nie stoi na przeszkodzie w jej uwzględnieniu, jeżeli zaskarżony wyrok może pozbawić pracownika należnego mu wynagrodzenia za pracę, stanowiącego dla niego oraz jego rodziny podstawowe źródło utrzymania (art. 421 § 2 k.p.c.).