I PRN 22/81

SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Jana D. przeciwko Przedsiębiorstwu Budownictwa Rolniczego w W. o nagrodę z zakładowego funduszu nagród na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 8 sierpnia 1980 r. oddalił rewizję nadzwyczajną w części dotyczącej nagrody za 1978 r. i odrzucił tę rewizję w pozostałej części.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca we wniosku skierowanym do Terenowej Komisji Rozjemczej domagał się wypłacenia mu przez pozwany zakład pracy nagrody z funduszu zakładowego nagród za rok 1978 i 1979 r.Komisja Rozjemcza uznała roszczenie wnioskodawcy o nagrodę zarówno za 1978 r. i za 1979 r. Pozwany zakład pracy w odwołaniu wnosił o zmianę tego orzeczenia i o oddalenie wniosku w całości.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 8 sierpnia 1980 r. oddalił odwołanie w zakresie wypłacenia nagrody z zakładowego funduszu nagród za rok 1978.Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych w rewizji nadzwyczajnej zarzuca powyższemu wyrokowi rażące naruszenie art. 8 ustawy z 23 czerwca 1973 r. (Dz. U. z 1973 r. Nr 27, poz. 150) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 1 października 1973 r. (Tekst jednolity: Dz. U. z 1979 r. Nr 4, poz. 21) i na podstawie art. 275, 276 i 277 kodeksu pracy wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna w części dotyczącej roszczenia wnioskodawcy o nagrodę z zakładowego funduszu nagród za 1978 r. podlega oddaleniu. W tym bowiem zakresie występuje sprzeczność między wnioskiem tej rewizji a jej uzasadnieniem.Terenowa Komisja Rozjemcza uznała roszczenie wnioskodawcy o nagrodę za 1978 r., a Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zaskarżonym wyrokiem oddalił odwołanie pozwanego zakładu pracy w części dotyczącej nagrody za wymieniony rok. W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej wniesionej na skutek podania wnioskodawcy nie podważa się zasadności wyroku rozstrzygającego o nagrodzie za 1978 r.Skarżący kwestionuje natomiast pogląd Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, wedle którego brak jest podstaw do uwzględnienia roszczenia wnioskodawcy o nagrodę za 1979 r.Pogląd ten został wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Sentencja tego wyroku nie zawiera zaś rozstrzygnięcia o tej części odwołania pozwanego zakładu pracy, w której domagał się on zmiany orzeczenia komisji rozjemczej i oddalenia wniosku także o nagrodę za 1979 r.Rewizja nadzwyczajna w części dotyczącej nagrody za 1979 r. podlega przeto odrzuceniu jako wniesiona od nieistniejącego orzeczenia.Zauważyć przy tym należy, iż w tej sytuacji uprawomocnia się orzeczenie Terenowej Komisji Rozjemczej w części uwzględniającej roszczenie wnioskodawcy o nagrodę z zakładowego funduszu nagród za 1979 r., co zobowiązuje pozwany zakład pracy do wypłaty mu wymienionej nagrody.Jeżeli sentencja wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych nie zawiera rozstrzygnięcia co do treści zaskarżonego przez pozwany zakład pracy orzeczenia komisji rozjemczej, to zakład ten może - na podstawie art. 351 § 1 w zw. z art. 393 § 1 k.p.c. oraz w zw. z art. 72 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku w terminie dwóch tygodni, przewidziany w cytowanym art. 351 § 1 k.p.c.Po upływie wymienionego terminu uprawomocnia się orzeczenie komisji rozjemczejw tym zakresie.Odpowiednie - z mocy art. 72 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych - stosowanie przepisów kodeksu postępowania cywilnego o uzupełnienie wyroku polega na uwzględnieniu tego, że sądy te spełniają funkcję organu odwoławczego w stosunku do orzeczeń komisji rozjemczych. Do uzupełniania wyroków sądów pracy i ubezpieczeń społecznych stosować przeto należy zasady regulujące uzupełnienia wyroku sądu rewizyjnego, wynikające z powołanych wyżej przepisów art. 351 § 1 w zw. z art. 393 § 1 k.p.c.Jeżeli zaś chodzi o wykładnię tych przepisów, to Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela poglądu wyrażonego w wyroku tego Sądu z dnia 29 września 1959 r. 1 CR 289/59 OSPiKA 1960/11 poz. 295 - aktualnego także pod rządem obecnie obowiązującego k.p.c. W wyroku tym stwierdza się bowiem, iż "z samej istoty postępowania rewizyjnego wynika, że w razie pominięcia w wyroku sądu rewizyjnego rozstrzygnięcia co do przedmiotu zaskarżenia, strona nie jest związana żadnym terminem do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku, które zresztą - nawet bez jej wniosków - może nastąpić z urzędu".Z przepisu art. 351 § 1 k.p.c. wynika natomiast, iż uzupełnienie wyroku sądu I instancji może nastąpić jedynie na wniosek stron i w przepisanym terminie. Odpowiednie zaś - z mocy art. 393 § 1 k.p.c. - stosowanie tego przepisu do wyroków sądów rewizyjnych nie może prowadzić do podważania istoty instytucji prawnej określonej przepisem bezpośrednio obowiązującym (P. glosa do wymienionego wyżej wyroku SN Władysława Siedleckiego).Istota zaś instytucji uzupełniania wyroku polega na tym, że stanowi on środek pozostający w dyspozycji strony i służy szybkiemu wyjaśnieniu zakresu rozstrzygnięcia sądowego, co ma istotne znaczenie dla pewności stosunków prawnych łączących strony. Niekorzystanie przez stronę ze środka w postaci uzupełnienia wyroku sądu rewizyjnego - podobnie jak ze środka odwoławczego od wyroku sądu I instancji - wywołuje skutek w postaci uprawomocnienia się wyroku I instancji w pominiętej w wyroku rewizyjnym zaskarżonej części tego wyroku.