I PRN 24/78

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN K. Zieliński. Sędziowie SN: E. Jachczyk (sprawozdawca), Z. Stypułkowska.SentencjaSąd Najwyższy z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, E. Oborskiego, po rozpoznaniu sprawy z wniosku Czesława U. przeciwko Międzywojewódzkiej Handlowej Spółdzielni Inwalidów w W. o wynagrodzenie na skutek rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 29 września 1976 r.uchylił zaskarżony wyrok w części oddalającej odwołanie wnioskodawcy od orzeczenia Terenowej Komisji Odwoławczej do Spraw Pracy przy Prezydencie Miasta Jeleniej Góry z dnia 11 sierpnia 1976 r., oddalającego wniosek o zasądzenie od pozwanej Spółdzielni na rzecz tego wnioskodawcy kwoty 5944 zł, i w tym zakresie przekazał sprawę Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu do ponownego rozpatrzenia.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca, jako pracownik nie będący członkiem Spółdzielni, w dniu 16.VII.1976 r. złożył pozwanej Spółdzielni pisemne oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o pracę, wskazując datę 30.IX.1976 r. jako ostatni dzień okresu wypowiedzenia. Pozwana Spółdzielnia doręczyła wnioskodawcy w dniu 31.VII.1976 r. pismo z tej daty, w treści którego "wyraziła zgodę" na rozwiązanie z nim umowy o pracę z dniem 31.VII.1976 r. i od tej pory nie zatrudniała wnioskodawcy.Wnioskodawca, nie godząc się z pozbawieniem go pracy w pozwanej Spółdzielni, po dniu 31.VII.1976 r. wystąpił ze swymi roszczeniami do Terenowej Komisji Odwoławczej do Spraw Pracy, która oddaliła jego wniosek.Powyższe orzeczenie wnioskodawca zaskarżył do Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, domagając się zasądzenia od pozwanej kwoty 3172,40 zł (pobory miesięczne 2.800 zł + 10% premii + 3% odsetek za każdy miesiąc zwłoki) oraz przywrócenia do pracy, a ponadto wniósł o unieważnienie opinii oraz zwrot kosztów podróży w wysokości 300 zł.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych orzeczeniem z dnia 29.IX.1976 r. oddalił odwołanie wnioskodawcy.Od powyższego wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wniósł w dniu 25.II.1977 r. rewizję nadzwyczajną, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w części oddalającej odwołanie wnioskodawcy od orzeczenia Terenowej Komisji Odwoławczej do Spraw Pracy, oddalającego wniosek o zasądzenie 5.944 zł, i zmiany w tej części orzeczenia Komisji Odwoławczej przez zasądzenie na rzecz wnioskodawcy od pozwanej Spółdzielni kwoty 5.944 zł.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Trafnie kwestionuje skarżący, że Sąd Pracy z pominięciem treści oświadczenia woli wnioskodawcy wyszedł z błędnego założenia, iż 14-dniowy okres wypowiedzenia zaczął swój bieg następnego dnia po jego złożeniu i że wobec tego upłynął w dniu 31.VII.1976 r. Kodeks pracy nie określa żadnego - poprzedzającego okres wypowiedzenia - terminu, w którym pracownik miałby składać oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas nie określony, ani nie uzależnia określenia początkowego okresu wypowiedzenia od daty złożenia przed okresem wypowiedzenia oświadczenia woli o wypowiedzeniu. Okresy wypowiedzenia przewidziane w art. 36 k.p. mają charakter okresów sztywnych i wypowiedzenie staje się wiążące dla drugiej strony od dnia rozpoczęcia biegu obowiązującego okresu wypowiedzenia, liczonego w taki sposób, aby ostatni dzień ustawowego okresu wypowiedzenia przypadł na datę określoną przez wypowiadającego jako dzień zakończenia stosunku pracy.Pozwana Spółdzielnia mogła przed rozpoczęciem tego ustawowego okresu wypowiedzenia przez własną czynność prawną (wypowiedzenie lub porozumienie z wnioskodawcą) spowodować wcześniejsze, niż to określił wnioskodawca, zakończenie stosunku pracy, lecz tego nie uczyniła (brak ustaleń) ani w drodze wypowiedzenia, ani na mocy porozumienia stron (art. 30 § 1 i § 3 k.p.). A zatem rozwiązanie spornego stosunku pracy nastąpiło w drodze wypowiedzenia wnioskodawcy ze skutkiem na dzień 30.IX.1976 r.Odmienne w tej sprawie stanowisko Okręgowego Sądu Pracy narusza wymienione przepisy. Niedopuszczenie przez pozwaną Spółdzielnię wnioskodawcy do pracy po dniu 31.VII.1976 r. mogłoby uzasadniać jego roszczenia o wynagrodzenie za pracę za czas, w którym był on gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pozwanej Spółdzielni, tj. od 1.VII. do 30.IX.1976 r. (art. 81 § 1 k.p.). W tych warunkach oddalenie odwołania wnioskodawcy w zaskarżonym zakresie było przedwczesne i mogło prowadzić do rażącego naruszenia wymienionych przepisów oraz interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.Jednakże nie zachodziły warunki do ostatecznego rozstrzygnięcia powyższej sprawy przez Sąd Najwyższy (art. 422 § 2 k.p.c. w związku z art. 277 § 2 k.p.). Sąd Pracy nie wyjaśnił istotnych i spornych okoliczności sprawy. W szczególności gdy wnioskodawcę obowiązywał 14-dniowy okres wypowiedzenia, co nie jest kwestionowane, należało zbadać, czy oświadczenie wnioskodawcy o wypowiedzeniu spełniało wymogi art. 36 § 2 k.p. Sąd Pracy nie wyjaśnił także woli stron, a zwłaszcza, czy "zgoda" pozwanej Spółdzielni na rozwiązanie z wnioskodawcą umowy o pracę z dniem 31.VII.1976 r. była następstwem wcześniejszego porozumienia z wnioskodawcą, jeśli zaś porozumienia nie było, to jakie były przesłanki faktyczne pozbawienia wnioskodawcy pracy po dniu 31.VII.1976 r. oraz okoliczności jego gotowości do wykonywania pracy (art. 81 § 1 k.p.). A zatem zaskarżone orzeczenie zapadło z rażącym naruszeniem art. 55 i 61 ustawy o o.s.p. i u.s. oraz przepisów o rozwiązaniu umów o pracę zawartych na czas nie określony, a w szczególności art. 30 § 1 pkt 2, art. 32 § 2 i art. 81 § 1 k.p. oraz interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.Z powyższych względów należało w myśl art. 422 § 2 k.p.c. w związku z art. 277 § 2 k.p. orzec jak w sentencji wyroku.