I PRN 29/90

SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy, z powództwa Ryszarda J. przeciwko Przedsiębiorstwu Wielobranżowemu "Forvist" - Spółka z o.o. w B. o przywrócenie do pracy, odszkodowanie i wynagrodzenie na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Wojewódzkiego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B. z dnia 30 listopada 1990 r. - uchylił zaskarżony wyrok oraz poprzedzający go wyrok Sądu Rejonowego - Sądu Pracy w B. z dnia 13 października 1989 r., w części oddalającej powództwo o odszkodowanie i przekazanie sprawy w tym zakresie temuż Sądowi Rejonowemu - Sądowi Pracy w B. do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneRyszard J. żądał uznania za bezzasadne rozwiązanie z nim umowy o pracę z dniem 20 września 1989 r. bez wypowiedzenia, przyznania mu na zasadzie art. 56 i 58 k.p. odszkodowania za okres trzech miesięcy oraz podwyższenie mu z dniem 1 sierpnia 1989 r. wynagrodzenia za pracę.Powód wywodził, że został powołany na stanowisko zastępcy dyrektora d/s ekonomicznych strony pozwanej - Przedsiębiorstwa Wielobranżowego (...) Spółka z o.o. w B. W dniu 21 września 1989 r. otrzymał pismo informujące go o rozwiązaniu z nim umowy o pracę z dniem 20 września 1989 bez wypowiedzenia z uwagi na "zawinioną utratę zaufania".Sąd Rejonowy - Sąd Pracy w B. wyrokiem z dnia 13 października 1989 r., oddalił powództwo przyjmując, że art. 69 k.p. wyłącza rozpatrywanie sporu o przywrócenie do pracy i związane z tym odszkodowanie za czas pozostawania bez pracy.Rewizja powoda od tego wyroku została oddalona przez Sąd Wojewódzki - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B. wyrokiem z dnia 30 listopada 1989 r., Sąd Wojewódzki podzielił stanowisko Sądu Rejonowego o niedopuszczalności żądania odszkodowania przy odwołaniu ze stanowiska równoznacznego z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia (art. 70 § 3 k.p.).Minister Sprawiedliwości w rewizji nadzwyczajnej skarżąc wyrok Sądu Wojewódzkiego w B. zarzuca, iż narusza on rażąco prawo materialne przez błędną wykładnię art. 69 k.p. w zw. z art. 56 k.p. Rewizja nadzwyczajna wywodzi, że art. 69 k.p. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 kwietnia 1989 r. o zmianie ustawy - kodeks pracy oraz zmianie niektórych ustaw Dz. U. Nr 20, poz. 107) nie wyłącza możliwości dochodzenia odszkodowania z art. 56 w zw. z art. 58 k.p. przez pracownika odwołanego ze stanowiska w sposób równoznaczny z rozwiązaniem stosunku pracy bez wypowiedzenia, jeżeli nastąpiło to z naruszeniem art. 52 k.p.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, że rewizja nadzwyczajna jest w pełni uzasadniona. Dotychczasowe orzecznictwo Sądu Najwyższego stało jednoznacznie na stanowisku, że "pracownik zatrudniony na podstawie powołania, który z naruszeniem art. 52 k.p. został odwołany ze stanowiska ze skutkiem przewidzianym w art. 70 § 3 k.p., może dochodzić odszkodowania z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia (art. 56 i 58 k.p.) lub ustalenia, że odwołanie nastąpiło z naruszeniem art. 52 k.p." - por. uchwała z 11 grudnia 1978 r. I, PZP 30/78, OSNOP 6/79 poz. 111.Przepis art. 69 k.p. zawierający wyłączenie stosowania do stosunku pracy z powołania, niektórych przepisów Kodeksu pracy został znowelizowany przez ustawę z dnia 7 kwietnia 1989 r. o zmianie ustawy - kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 20, poz. 107). W szczególności w przepisie tym dodano wyłączenie stosowania przepisów regulujących rozpatrywanie sporów ze stosunku pracy w części dotyczącej orzekania o odszkodowaniu przewidzianym w razie wypowiedzenia umowy o pracę.Wiązało się to ściśle z nowelizacją art. 45 k.p. wprowadzającą możliwość zasądzenia odszkodowania przy nieuzasadnionym lub naruszającym prawo wypowiedzeniu umowy o pracę.Nowelizacja art. 69 k.p. ma więc ten skutek, że przy odwołaniu ze stanowiska, równoznacznym z wypowiedzeniem umowy o pracę (art. 70 § 2 k.p.), wyłączone jest dochodzenie nie tylko uznania wypowiedzenia za bezzasadne i przywrócenie do pracy ale także żądanie zasądzenia odszkodowania przewidzianego w razie nieuzasadnionego lub naruszającego wyłączenia roszczenia o odszkodowanie z tytułu dokonanego z naruszeniem prawa odwołania ze stanowiska równoznacznego z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia.Tym samym nowelizacja art. 69 k.p. dokonana ustawą z 7 kwietnia 1989 r. o zmianie ustawy - kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 20, poz. 107) nie wyłączyła możliwości dochodzenia przez pracownika odwołanego z naruszeniem przepisów prawa ze stanowiska, w sposób równoznaczny z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia (art. 70 § 3 k.p., dochodzenia roszczenia o odszkodowanie przewidzianego w art. 56 i 58 k.p.Ponieważ Sądy obu instancji nic dokonywały ustaleń faktycznych dotyczących przyczyny odwołania powoda zachodzi niewyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy niezbędnych do jej rozstrzygnięcia.Skutkuje to konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego go wyroku Sądu Rejonowego - Sądu Pracy w B. i przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania (art. 422 § 2 k.p.c.).