II C 481/53
PostanowienieIzba Cywilna1953-11-04
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie rozwodu może przyznawać jednemu z rodziców prawo do zabierania dziecka do siebie na okres jednego miesiąca w roku, niezależnie od władzy rodzicielskiej sprawowanej przez drugiego z rodziców?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie rozwodu nie może przyznawać jednemu z rodziców prawa do zabierania dziecka do siebie na okres jednego miesiąca w roku, jeśli władza rodzicielska została powierzona drugiemu z rodziców. Taka dyspozycja jest niezgodna z art. 437 k.p.c., który przewiduje powierzenie władzy rodzicielskiej tylko jednemu z rodziców. Udzielenie takiego prawa mogłoby być sprzeczne z dobrem dziecka i prowadzić do trudności w wykonaniu.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki orzekł rozwód małżeństwa stron, nie orzekając o winie. Władzę rodzicielską nad dzieckiem powierzył pozwanej, zastrzegając powodowi prawo nadzoru nad wychowaniem i możliwość przebywania z dzieckiem przez miesiąc w roku. Pozwana zaskarżyła rewizją jedynie część orzeczenia dotyczącą pobytu dziecka u ojca, wskazując na jego szkodliwość dla rozwoju dziecka.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżoną część orzeczenia Sądu Wojewódzkiego dotyczącą prawa powoda do zabierania dziecka do siebie na okres jednego miesiąca w roku.Pełny tekst orzeczenia
Uzasadnienie faktyczne...Sąd Wojewódzki orzekł rozwód małżeństwa stron, nie orzekając o winie, o co strony zgodnie wnosiły.Wykonywanie władzy rodzicielskiej nad dzieckiem powierzył Sąd pozwanej, zastrzegając powodowi, jako ojcu, prawo nadzoru nad wychowaniem dziecka, z tym nadto, że dziecko będzie przebywało u niego i pod jego pieczą corocznie przez miesiąc, według wyboru powoda...Rewizja pozwanej zaskarża jedynie orzeczenie w przedmiocie praw stron względem ich wspólnego dziecka i to tylko ustęp, którym Sąd Wojewódzki upoważnia powoda do zabrania dziecka do siebie corocznie na okres 1 miesiąca. Rewizja podkreśla szkodliwy wpływ takiej dyspozycji na przyszły rozwój psychiczny, a nawet fizyczny dziecka, twierdząc, że nieprzyjazny wzajemny stosunek Stron uniemożliwi nadanie jednolitego kierunku wychowaniu dziecka...Decyzja, że dziecko ma przez 1 miesiąc w roku, "według wyboru powoda", przebywać u niego pod jego pieczą, równa się praktycznie podziałowi władzy rodzicielskiej między rozwiedzionych rodziców dziecka w ten sposób, że jedna z nich sprawuje ją przez 11, a druga przez 1 miesiąc w roku. Sąd Najwyższy zwracał już w innej sprawie uwagę na niezgodność takiej decyzji z art. 437 k. p. c., według którego przy orzeczeniu rozwodu powierza się wykonywanie władzy rodzicielskiej tylko jednemu z rodziców. Drugie z rodziców może Wywierać wpływ na wychowanie dziecka utrzymywać z nim więź uczuciową, korzystając z zastrzeżonych mu kontaktów osobistych z dzieckiem. Władza rodzicielska istnieje w interesie nie rodziców lecz przede wszystkim dziecka (art. 54 k. r.). Udzielenie powodowi prawa zabierania dziecka ze środowiska, do którego przywykło, wbrew woli matki, która sprawuje władzę rodzicielską, byłoby zgodne tylko z interesami powoda, mogłoby zaś w pewnych wypadkach być sprzeczne z dobrem samego dziecka. Należy tu jeszcze zwrócić uwagę na trudności, jakie musiałyby powstać przy wykonaniu takiego zarządzenia, jak zaskarżone, gdyby mu się drugi małżonek dobrowolnie nie podporządkował.Wszystkie te zastrzeżenia nie będą istnieć, gdy powód w każdym poszczególnym przypadku albo porozumie się z pozwaną, a takie porozumienie, gdy będzie w interesie dziecka, nie powinno napotykać na trudności, albo - jeżeli pozwana będzie stawiała bezzasadny opór-spowoduje ingerencję i odpowiednie zarządzenie sądu opiekuńczego, który z mocy prawa i z uwagi na charakter wykonywanej władzy jest do wydania takich zarządzeń powołany.
Powiązane orzeczenia
- C 414/52 1952-04-22Czy dopuszczalne jest powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej nad dzieckiem obojgu rozwiedzionym rodzicom w sposób polegający na naprzemiennym sprawowaniu opieki w określonych okresach czasu?
- 4 CR 142/61 1961-04-25Czy sąd w orzeczeniu rozwodowym może uzależnić obowiązek wydania dziecka jednemu z rodziców od przyszłego, nieokreślonego zdarzenia, jakim jest otrzymanie przez tego rodzica samodzielnego mieszkania?
- I CR 209/61 1961-04-19Czy sąd może odmówić drugiemu z rodziców prawa nadzoru nad wychowaniem dziecka, jeśli władza rodzicielska została powierzona drugiemu z rodziców, a stosunki między rozwiedzionymi małżonkami są napięte?
- C 1624/52 1952-10-21Czy uzasadnienie wyroku orzekającego rozwód, w którym sąd powierzył wykonywanie władzy rodzicielskiej nad dzieckiem jednemu z rodziców, było wystarczające, jeśli nie zawierało wyczerpujących ustaleń i rozważań wyjaśniają…
- III CRN 155/81 1981-08-25Czy ograniczenie kontaktów ojca z dzieckiem w obecności kuratora sądowego, przy orzeczonym rozwodzie z winy obu stron, jest uzasadnione dobrem dziecka i interesem społecznym, zwłaszcza w sytuacji konfliktu między rodzica…
Powołane przepisy
art. 437art. 54
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.