II C 757/53
PostanowienieIzba Cywilna1954-07-29
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie dłużnika na postanowienie o podwyższeniu alimentów wstrzymuje jego wykonanie, jeśli postanowienie to zostało opatrzone klauzulą wykonalności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie dłużnika na postanowienie o podwyższeniu alimentów, nawet opatrzone klauzulą wykonalności, nie wstrzymuje jego wykonania. Wykładnia art. 866 § 2 k.p.c. wskazuje, że przepis ten dotyczy postanowień wydanych na skutek wniosku dłużnika o uchylenie lub zmianę zabezpieczenia, a nie wniosków wierzyciela o jego zwiększenie. W związku z tym, zgodnie z ogólną zasadą art. 866 § 1 k.p.c., zażalenie nie wstrzymuje wykonania postanowienia uwzględniającego wniosek wierzyciela o rozszerzenie zabezpieczenia.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Stalinogrodzie postanowieniem z dnia 12 stycznia 1954 r. podwyższył alimenty dla dzieci stron, określając udział powoda w kosztach utrzymania na 150 zł miesięcznie na dziecko, i opatrzył to postanowienie klauzulą wykonalności. Powód wniósł zażalenie na postanowienie o klauzuli wykonalności, domagając się jego uchylenia, argumentując, że zaskarżenie postanowienia merytorycznego do Sądu Najwyższego powinno wstrzymać jego wykonanie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie o klauzuli wykonalności.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Tadeusza M. przeciwko Bronisławie M. o rozwód, po rozpoznaniu zażalenia powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Stalinogrodzie z dnia 12 stycznia 1954 r. w przedmiocie klauzuli wykonalności, zażalenie oddalił.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Stalinogrodzie postanowieniem z dnia 12 stycznia 1954 r., uwzględniając częściowo wniosek pozwanej z dnia 2 września 1953 r. o podwyższenie alimentów dla dzieci stron, zmienił swoje postanowienie z dnia 4 listopada 1952 r. w ten sposób, że określił udział powoda w ponoszeniu kosztów utrzymania i wychowania tych dzieci podczas procesu w wysokości po 150 zł miesięcznie dla każdego dziecka. To postanowienie Sąd opatrzył klauzulą wykonalności, przesyłając tytuł wykonawczy pozwanej w dniu 20 lutego 1954 r.W zażaleniu wniesionym z powołaniem się na art. 545 § 2 k.p.c. w dniu 29 kwietnia 1954 r. powód żądał uchylenia klauzuli wykonalności wywodząc, że skoro postanowienie z dnia 12 stycznia 1954 r. zostało przez niego zaskarżone do Sądu Najwyższego, nadanie temu postanowieniu klauzuli wykonalności narusza art. 866 § 2 k.p.c.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Według przyjętej wykładni do postanowień z art. 431 k.p.c. mają odpowiednie zastosowanie ze względu na ich charakter niektóre przepisy księgi drugiej k.p.c. o postępowaniu zabezpieczającym. Art. 866 k.p.c. zawiera postanowienia o wykonaniu zarządzeń tymczasowych, stanowiąc w § 1, że postanowienie uwzględniające wniosek o zarządzenie tymczasowe jest natychmiast wykonalne. Następnie zaś § 2 dotyczący przypadku wykonania postanowień uchylających lub zmieniających zarządzenia tymczasowe stanowi, że w tym przypadku zażalenie wstrzymuje wykonanie odnośnego postanowienia. Ustawa w poprzedzającym art. 864 wskazuje, komu ze stron przysługuje prawo żądania uchylenia lub zmiany zabezpieczenia, wyraźnie wymieniając dłużnika. Art. 866 § 2 k.p.c. dotyczy przeto postanowień wydanych na skutek wniosku dłużnika z art. 864 k.p.c. W stosunku więc do wierzyciela art. 864 k.p.c., a tym samym także i art. 866 § 2 k.p.c., nie ma zastosowania, a każde żądanie zwiększenia zakresu uzyskanego przezeń zabezpieczenia swych roszczeń należy traktować jako wniosek o dodatkowe w swej istocie zabezpieczenie roszczeń wierzyciela, tylko w nawiązaniu do poprzedniego stanu rzeczy mogącego potocznie być nazywane "zmianą" zabezpieczenia. Skoro zaś wniesienie zażalenia przez dłużnika nie wstrzymuje wykonania postanowienia uwzględniającego wniosek wierzyciela o rozszerzenie zabezpieczenia (zgodnie z ogólną zasadą art. 866 § 1 k.p.c.), nie można się zgodzić z wykładnią art. 866 § 2 k.p.c. zawartą w zażaleniu powoda.Z tych względów Sąd Najwyższy z mocy art. 390 i 383 k.p.c. zażalenie powoda oddalił.
Powiązane orzeczenia
- III CZ 50/17 2018-01-30Czy w sprawie o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego dotyczącego alimentów przysługuje zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie?
- III CZP 115/16 2017-04-06Od kiedy biegnie termin do złożenia zażalenia na postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia alimentów wydane na rozprawie i doręczone w trybie art. 753 § 2 k.p.c. - czy od ogłoszenia postanowienia na rozprawie czy od jeg…
- III CZ 399/22 2022-11-25Czy zażalenie wniesione przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej, w sytuacji gdy nie przysługuje żaden środek zaskarżenia do Sądu Najwyższego, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne?
- III CZ 333/23 2023-12-20Czy zażalenie na postanowienie sądu okręgowego odrzucające skargę kasacyjną w sprawie o alimenty, sporządzone przez stronę niebędącą adwokatem ani radcą prawnym i nieposiadającą kwalifikacji prawniczych, podlega odrzucen…
- III CZP 46/77 1977-06-21Czy sąd, zasądzając wyrokiem alimenty od chwili wytoczenia powództwa w sprawie o ustalenie ojcostwa i alimenty, ma obowiązek zaznaczyć w wyroku, że wierzyciel zaspokoił się lub może uzyskać zaspokojenie świadczenia na po…
Powołane przepisy
art. 545 § 2 KPCart. 866 § 2 KPCart. 431 KPCArt. 866 KPCart. 864art. 864 KPCart. 866 § 1 KPCart. 390§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.