II CK 394/05
Izba Cywilna2006-02-02
Skład orzekający: Marian Kocon, Zbigniew Kwaśniewski, Tadeusz Żyznowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwany, który nie podniósł zarzutów dotyczących stosunku podstawowego w odpowiedzi na nakaz zapłaty, może powoływać się na te okoliczności w postępowaniu kasacyjnym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pozwany ma obowiązek zgłoszenia wszystkich okoliczności faktycznych i zarzutów w momencie wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty. Niezgłoszenie tych zarzutów w tym terminie powoduje utratę możliwości powoływania się na nie w dalszym postępowaniu, w tym w postępowaniu kasacyjnym. Weksel stanowi wyłączny i wystarczający dowód istnienia wierzytelności, a pozwany nie udowodnił, że wierzytelność ta mu nie przysługuje.Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty na podstawie weksla. Pozwany wniósł zarzuty od nakazu zapłaty, ale nie kwestionował istnienia wierzytelności, podnosząc jedynie, że weksel nie został przedstawiony do zapłaty i został wypełniony z naruszeniem prawa wekslowego. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy nakaz zapłaty, uznając, że pozwany utracił możliwość powoływania się na zarzuty dotyczące stosunku podstawowego. Pozwany wniósł kasację, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację pozwanego i nie obciążył go kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CK 394/05 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 lutego 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Kwaśniewski SSN Tadeusz Żyznowski Protokolant Anna Wasiak w sprawie z powództwa "Ż." - Spółki Akcyjnej przeciwko K.P. o zapłatę, po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 2 lutego 2006 r., kasacji pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 14 lipca 2004 r., sygn. akt [...], oddala kasację i nie obciąża pozwanego kosztami postępowania kasacyjnego.
2 Uzasadnienie Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 14 lipca 2004 r. zmienił wyrok Sądu Okręgowego w P., m. in. w ten sposób, że utrzymał w mocy wekslowy nakaz zapłaty z dnia 13 stycznia 2003 r. co do kwoty głównej w wysokości 69400,96 zł z odsetkami. Sąd Apelacyjny uznał, że w zarzutach od nakazu zapłaty pozwany nie kwestionował, iż weksel został wypełniony niezgodnie z zawartym porozumieniem, a co za tym idzie, utracił możliwość późniejszego powoływania się na tę okoliczność (art. 495 § 3 k.p.c.). Kasacja pozwanego – oparta na obu podstawach z art. 3933 k.p.c. – zawiera zarzut naruszenia art. 495 § 3 k.p.c., a także art. 522 w zw. z art. 519 § 2 pkt. 2 k.c., i zmierza do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zarzuty podnoszone w ramach drugiej podstawy kasacyjnej należy uznać za nietrafne. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że kasacja przysługuje od orzeczeń sądu drugiej instancji, co oznacza, że przedmiotem zarzutów kasacyjnych mogą być wyłącznie uchybienia popełnione w toku postępowania apelacyjnego. Tymczasem art. 495 § 3 k.p.c., którego naruszenie skarżący zarzucił, normuje postępowanie pierwszoinstancyjne, wywołane wniesieniem zarzutów od nakazu zapłaty i w postępowaniu odwoławczym zastosowanie może znaleźć tylko odpowiednie, przez przywołanie stosownych przepisów je regulujących, a takich przepisów skarżący w kasacji nie przytoczył. Nawet jednak gdyby uznać, że podstawa kasacyjna została sformułowana prawidłowo, i tak zarzut naruszenia art. 495 § 3 k.p.c. byłby nietrafny. W sprawie strona powodowa do pozwu zawierającego żądanie zapłaty załączyła wypełniony weksel. W zarzutach od nakazu zapłaty skarżący nie kwestionował istnienia wierzytelności przysługującej stronie powodowej, podniósł jedynie, że nakaz został oparty na wekslu, który nigdy nie został przedstawiony do zapłaty, a ponadto, że weksel został wypełniony z naruszeniem wymagań prawa
3 wekslowego przez to, iż w jego treści zawarto klauzulę „weksel własny na zlecenie” (k. 21-27). W tym stanie rzeczy, wbrew stanowisku skarżącego, Sąd Apelacyjny zasadnie uznał, że zarzuty subiektywne, tj. wynikające ze stosunku podstawowego łączącego skarżącego z wierzycielem, powinny być zgłoszone w momencie wniesienia zarzutów przeciwko nakazowi zapłaty pod rygorem późniejszej ich utraty. Stanowisko to jest w pełni zgodne z przepisem art. 495 § 3 k.p.c. Stosownie bowiem do art. 495 § 3 k.p.c. pozwany ma obowiązek zgłoszenia okoliczności faktycznych, zarzutów i wniosków dowodowych w momencie wniesienia zarzutów od nakazu zapłaty. Termin ten nie ma wyłącznie waloru instrukcyjnego, jak to zakłada skarżący. Jego zaniechanie powoduje utratę możliwości powoływania się na nie zgłoszone w zarzutach okoliczności faktyczne i dowody. Oznacza to, że powód przedstawił dowód istnienia wierzytelności wekslowej, ponieważ weksel, jako papier wartościowy jest wyłącznym i wystarczającym dowodem istnienia inkorporowanej w nim wierzytelności; skarżący natomiast nie udowodnił, że wierzytelność ta powodowi nie przysługuje. Co się zaś tyczy zarzutów naruszenia art. 522 w zw. z art. 519 § 2 pkt. 2 k.c., to dotyczą one stosunku podstawowego łączącego skarżącego z wierzycielem, wobec czego pozostają bez znaczenia dla oceny trafności przyjętej przez Sąd Apelacyjny materialnoprawnej podstawy dochodzonego w sprawie roszczenia. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.
Powiązane orzeczenia
- I CSK 2641/24 2026-02-17Czy dopuszczalne jest przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy podniesione w niej zagadnienia prawne dotyczą ważności weksla, a nie stosunku podstawowego, który nie był kwestionowany?
- I CSK 285/16 2016-12-14Czy zagadnienie prawne dotyczące dopuszczalności utrzymania w mocy nakazu zapłaty wystawionego na podstawie weksla, mimo niepowstania zobowiązania wekslowego, gdy żądanie powoda znajduje oparcie w stosunku podstawowym, s…
- III CSK 74/12 2013-01-17Czy wypełnienie weksla na podstawie wyników inwentaryzacji, która według jednej ze stron była przeprowadzona wadliwie, jest zgodne z prawem?
- IV CSK 369/18 2019-03-15Czy domniemanie istnienia wierzytelności wynikające z wystawienia weksla niezupełnego wyłącza obowiązek wierzyciela wykazania podstawy i sposobu wyliczenia kwoty wekslowej, a także czy sam wyciąg z ksiąg rachunkowych lub…
- II CSK 3/20 2020-06-17Czy podpis złożony na wekslu przez inną osobę niż wskazana jako wystawca, przy jednoczesnym braku wskazania tej osoby jako wystawcy, może stanowić podstawę do uznania weksla za ważny i czy osoba składająca podpis może by…
Powołane przepisy
art. 495 § 3 KPCart. 3933 KPCart. 495 § 3 KPCart. 522art. 519 § 2 pkt. 2 KC§ 3§ 2 pkt. 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy