II CNP 38/17
Izba Cywilna2017-12-14
Skład orzekający: Jan Górowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji może być oparta na zarzutach dotyczących ustalenia faktów i oceny dowodów?Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie może być oparta na zarzutach dotyczących ustalenia faktów i oceny dowodów, co wynika z art. 4244 zd. 2 k.p.c. Niezgodność z prawem musi mieć charakter kwalifikowany, elementarny i oczywisty, co oznacza, że orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi przepisami lub zostało wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, stwierdzalnego bez głębokiej analizy prawniczej.Stan faktyczny
Gmina D. złożyła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 23 września 2016 r., zarzucając naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarga opierała się na zarzutach dotyczących ustalenia faktów i oceny dowodów. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CNP 38/17 POSTANOWIENIE Dnia 14 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Górowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 grudnia 2017r., skargi Gminy D. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 23 września 2016 r., sygn. akt II Ca [...] wydanego w sprawie z powództwa D. C. i Z. C. przeciwko Gminie D. o zapłatę, odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Pozwana – Gmina D. złożyła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 23 września 2016 r. wskazując, że zaskarżony wyrok jest niezgodny z art. 73 ust. 1 i 2, art. 72 ust. 1 i 3 pkt 4 i 5 i art. 143 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (jedn. tekst: Dz. U. z 2016 r. poz. 2147). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji. Skarga jest nie tylko środkiem nowym, ale - jak podkreślono w literaturze - wyjątkowym w skali europejskiej. Zasadą bowiem jest, że prawomocność, tworzy nowy stan prawny pomiędzy stronami, jak też sanuje wszelkie ewentualne naruszenia prawa, którymi orzeczenie ewentualnie jest dotknięte. Dlatego przy wykładni zawartego w art. 4241 § 1 k.p.c. pojęcia „niezgodności z prawem” należy uwzględnić istotę i sens odpowiedzialności państwa przewidzianej w art. 4171 § 2 k.c. w zw. z art. 77 Konstytucji oraz naturę władzy sądowniczej. Swoboda ocen sędziego wynika nie tylko z jej istoty, ale często z pojęć niedookreślonych, czy klauzul generalnych. W związku z tym, w teorii prawa trafnie przyjmuje się istnienie tzw. luzu decyzyjnego, który oznacza możliwość wyboru przez sędziego jednego z możliwych rozwiązań. Poza tym, treść orzeczenia zależy od wyników wykładni, które mogą być różne w zależności od przedmiotu, metod, a także od podmiotu, który je dokonuje. W związku z otwartością semantyczną języka, w tym także języka prawnego istnieje wiele możliwych interpretacji i dlatego sam proces wykładni z natury nacechowany jest subiektywizmem. Z tych przyczyn tezę o istnieniu jedynego trafnego orzeczenia należy odrzucić. Dlatego też trzeba uznać, że różnej treści orzeczenia wydane w takiej samej sprawie lub podobnej mogą być „zgodne z prawem” (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 września 1991 r., III ARN 32/91, PUG 1992, nr 2 - 3, poz. 4).
3 Z tych wszystkich względów, definicja bezprawności zawarta w art. 4241 § 1 k.p.c. jest odmienna od tego pojęcia funkcjonującego generalnie na gruncie prawa materialnego i procesowego. W omawianym wypadku niezgodność z prawem musi mieć charakter kwalifikowany, elementarny i oczywisty. Prawomocne orzeczenie jest niezgodne z prawem, gdy jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć, albo zostało wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni, lub niewłaściwego zastosowania prawa - co da się stwierdzić bez głębokiej analizy prawniczej. Przy ocenie więc skargi, czy jest ona oczywiście bezzasadna należy uwzględnić omówioną definicję bezprawności w rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy nie dopuścił się takiej kwalifikowanej obrazy wskazanych przepisów prawa materialnego. Można też zauważyć, że podstawą skargi nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów i oceny dowodów. Tymczasem, wbrew zakazowi przewidzianemu w art. 4244 zd. 2 k.p.c., skarga została oparta na niedopuszczalnej podstawie obejmującej zarzuty dotyczące ustalania faktów i oceny dowodów (art. 233 k.p.c.). Z tych względów, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania (art. 4249 k.p.c.). aj
4 l.n
Powiązane orzeczenia
- IV CNP 42/15 2016-01-14Czy zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów mogą stanowić podstawę skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia?
- IV CNP 39/17 2018-01-29Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być oparta na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów, a w szczególności na kwestionowaniu ustaleń faktycznych dotyczących pos…
- V CNP 29/14 2014-12-05Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji, oparta na zarzutach dotyczących błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego lub procesowego, kt…
- V CNP 23/17 2017-11-07Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być oparta na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych lub oceny dowodów, a także czy niezadowolenie strony z opinii biegłego uzasadnia żądani…
- V CNP 73/11 2012-04-24Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być oparta na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów?
Powołane przepisy
art. 73 ust. 1art. 72 ust. 1art. 143art. 4241 § 1 KPCart. 4171 § 2 KCart. 77art. 4244art. 233 KPCart. 4249 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy