II CNP 66/13
Izba Cywilna2014-03-27
Skład orzekający: Anna Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku może być wniesiona, gdy wyrok nie rozstrzyga merytorycznie o całości żądania objętego apelacją, a jedynie nie oddala tej części apelacji?Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być wniesiona tylko od wyroku istniejącego, który merytorycznie rozstrzyga o żądaniu. Brak takiego rozstrzygnięcia w wyroku, w sytuacji gdy sąd nie oddalił części apelacji, otwiera drogę do uzupełnienia wyroku w trybie art. 351 k.p.c., a nie do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem. W przypadku braku substratu zaskarżenia skargą, skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.Stan faktyczny
Powód domagał się ustalenia wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo. Sąd drugiej instancji zmienił wyrok, ustalając wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego z późniejszą datą. Powód złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem, zarzucając naruszenie przepisów procesowych i materialnych, wskazując na brak oddalenia części apelacji dotyczącej okresu wcześniejszego. Sąd Najwyższy zważył, że wyrok Sądu Okręgowego nie rozstrzygnął merytorycznie o całości żądania apelacji, a jedynie nie oddalił tej części apelacji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku jako niedopuszczalną z powodu braku substratu zaskarżenia.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CNP 66/13 POSTANOWIENIE Dnia 27 marca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 marca 2014 r. skargi T. P. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 24 lipca 2012 r., wydanego w sprawie z powództwa T. P. przeciwko K.P. o ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego, odrzuca skargę.
2 UZASADNIENIE W sprawie z powództwa T. P. o ustalenie, że jego obowiązek alimentacyjny w stosunku do pozwanego K. P. wygasł z dniem 1 lipca 2011 r., Sąd Rejonowy w Ł. oddalił powództwo. Na skutek apelacji powoda, Sąd Okręgowy w Ł. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że ustalił, iż obowiązek alimentacyjny powoda wobec pozwanego wygasł z dniem 24 lipca 2012 r. Skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Sądu Okręgowego złożył powód wskazując jako naruszone przepisy procesowe to jest art. 316 § 1, art. 325, art. 328 § 2 k.p.c. oraz przepisy prawa materialnego to jest art. 138 k.r.o. Zarzuty skargi wiążą się z procesowym brakiem w postaci nieoddalenia części apelacji powoda zaskarżającej wyrok Sądu Rejonowego w części oddalającej powództwo o ustalenie nieistnienia obowiązku alimentacyjnego w okresie od 1 lipca 2011 r. do dnia 23 lipca 2012 r. i niesłusznym, zdaniem powoda, nieuwzględnieniem powództwa w tej części mimo istnienia ku temu przesłanek materialnoprawnych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Na skutek apelacji powoda zaskarżającej w całości wyrok Sądu Rejonowego oddalającego sprecyzowane w pozwie powództwo, Sąd Okręgowy zmieniając zaskarżony wyrok, powództwo uwzględnił jedynie częściowo. Oznacza to, że Sąd Okręgowy w części w jakiej nie uwzględnił apelacji powoda, to jest nie uwzględnił żądania ustalenia, że obowiązek alimentacyjny powoda względem syna wygasł wcześniej niż z dniem 24 lipca 2012 r., powinien był w tej części apelację oddalić. Skarżący w skardze wskazuje na tę wadliwość wyroku, stawiając zarzuty naruszenia art. 316 § 1 i art. 325 k.p.c. jednak nie dostrzega, że istnienie szkody wyrządzonej wyrokiem, jako w ogóle warunku skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wiąże się z merytorycznym rozstrzygnięciem o żądaniu i to rozstrzygnięciem nie sądu pierwszej instancji, ale tego sądu, od wyroku którego skarga zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c. przysługuje i od wyroku którego została wniesiona.
3 Uwzględnienie skargi przez stwierdzenie, że prawomocny wyrok jest niezgodny z prawem, ma charakter prejudykatu, stwarza bowiem możliwość dochodzenia od państwa, na podstawie art. 4171 § 2 k.c., odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez wydanie konkretnego rozstrzygnięcia. Ta materialnoprawna podstawa powództwa o odszkodowanie, wymaga od powoda wykazania wszystkich przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej, z których istnienie szkody i związku przyczynowego pomiędzy tą szkodą a zdarzeniem sprawczym jakim jest treść wydanego wyroku, muszą być wykazane już na etapie uzyskiwania prejudykatu. Tymczasem, rozstrzygnięcie zawarte w wyroku Sądu Okręgowego, obejmujące ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego z dniem 24 lipca 2012 r. jest dla powoda korzystne, z wyroku tego nie wynika dla niego żadna szkoda. Szkodą jaką powód artykułuje w skardze, to jest, że za okres co do którego, zdaniem skarżącego niesłusznie, sąd uznał powództwo za nieuzasadnione, ma on obowiązek płacenia alimentów, co daje kwotę „co najmniej 7 650 zł”, jest szkodą będącą następstwem nieuwzględnienia żądania apelacji obejmującego okres od 1 lipca 2011 r. do 23 lipca 2012 r. W tym jednak zakresie wyrok Sądu Okręgowego nie istnieje, Sąd Okręgowy nie orzekł bowiem o całości żądania objętego apelacją, nie oddalił bowiem tej części apelacji powoda. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być wniesiona tylko od wyroku istniejącego, natomiast jego brak, w okolicznościach sprawy, otwierał powodowi drogę do uzupełnienia wyroku w trybie art. 351 k.p.c. Ponieważ brak jest substratu zaskarżenia skargą, skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu, co orzeczono zgodnie z art. 4248 § 1 k.p.c. jw
Powiązane orzeczenia
- III CNP 10/13 2014-01-22Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może zostać odrzucona, jeśli nie wskazano przedmiotu zaskarżenia lub nie uprawdopodobniono szkody?
- II CNP 53/07 2007-05-15Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy istnieje możliwość zmiany orzeczenia w drodze innego postępowania i czy skarżący uprawdopodobnił wyrządzenie szkody?
- I CNP 30/24 2025-06-25Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy istnieją inne środki prawne umożliwiające zmianę lub uchylenie orzeczenia, takie jak pozew o zmianę wysokości alimentów?
- I CNP 201/22 2024-03-26Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, jeśli nie zawiera wskazania przepisu prawa, z którym zaskarżony wyrok jest niezgodny, oraz czy skarżący uprawdopodobnił wyrządzen…
- IV CNP 125/06 2007-01-16Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, jeśli skarżący nie wskazał przepisu, z którym orzeczenie jest niezgodne, nie uprawdopodobnił szkody ani nie wykazał, że zmiana lu…
Powołane przepisy
art. 316 § 1art. 325art. 328 § 2 KPCart. 138 KROart. 325 KPCart. 4241 § 1 KPCart. 4171 § 2 KCart. 351 KPCart. 4248 § 1 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy