II CO 117/19
Izba Cywilna2019-08-06
Skład orzekający: Dariusz Dończyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, jeśli możliwe jest ustalenie właściwości miejscowej na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy, jeśli na podstawie okoliczności faktycznych możliwe jest ustalenie właściwości miejscowej na podstawie art. 41 k.p.c. W niniejszej sprawie, ostatnie wspólne miejsce zamieszkania małżonków, a także miejsce zamieszkania powoda, znajdowało się pod konkretnym adresem w Łodzi, co pozwala na określenie właściwości sądu bez konieczności interwencji Sądu Najwyższego.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w P. przedstawił Sądowi Najwyższemu akta sprawy o rozwód z powództwa W. M. K. przeciwko J. K. celem oznaczenia sądu właściwego. W pozwie wskazano ostatnie wspólne miejsce zamieszkania małżonków oraz miejsce zamieszkania powoda pod adresem w Łodzi. Zeznania świadka potwierdziły, że strony nadal posiadają meldunek pod tym adresem, który był ich ostatnim wspólnym miejscem zamieszkania w Polsce.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia Sądu właściwego do rozpoznania sprawy.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CO 117/19 POSTANOWIENIE Dnia 6 sierpnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk w sprawie z powództwa W. M. K. przeciwko J. K. o rozwód, sygn. akt I C […] po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 sierpnia 2019 r., na skutek przedstawienia Sądu Okręgowego w P. wniosku o oznaczenie Sądu właściwego do rozpoznania sprawy, odmawia oznaczenia Sądu właściwego do rozpoznania sprawy.
2 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w P. przedstawił Sądowi Najwyższemu akta sprawy z powództwa W. M. K. przeciwko J. K. celem oznaczenia sądu właściwego na podstawie art. 45 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 45 k.p.c. Sąd Najwyższy dokonuje oznaczenia sądu, przed którym należy wytoczyć powództwo, jeżeli nie można na podstawie okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej. Analiza akt sprawy wskazuje, że możliwe jest oznaczenie sądu właściwego miejscowo stosownie do wytycznych określonych przez art. 41 k.p.c., zgodnie z którym powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sąd, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Przy braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma - sąd miejsca zamieszkania powoda. W pozwie wskazano, że ostatnie wspólne miejsce zamieszkania małżonków znajdowało się pod adresem: Ł. […], […] S.. Ten sam adres podano jako miejsca zwykłego pobytu powoda W. M. K. (k. 6). Również z zeznań świadka M. K., które złożone zostały na rozprawie w dniu 14 czerwca 2019 r., wynika, że wprawdzie strony postępowania przebywają obecnie we Włoszech to nadal posiadają stały meldunek pod adresem: Ł. […], […] S.. Jednocześnie – jak zeznał świadek – pod przywołanym adresem małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej. Adres ten jest również adresem zameldowania syna stron postępowania: X. K., nad którym wspólnie sprawują oni opiekę rodzicielską. Świadek zeznała ponadto, że powód regularnie przyjeżdża do Polski i zamieszkuje pod wskazanym adresem wraz z synem (k. 29). Mając na względzie okoliczności faktyczne wywiedzione z pozwu W. M. K. oraz z zeznań świadka M. K. stwierdzić należy, że możliwe jest ustalenie właściwości miejscowej sądu z uwzględnieniem przesłanek określonych w art. 41 k.p.c. Dla oznaczenia przez Sąd Najwyższy sądu właściwego do rozpoznania sprawy ze stosunku małżeństwa w trybie z art. 45 k.c. konieczne jest uprzednie
3 stwierdzenie, że brak jest podstaw dla wywiedzenia właściwości miejscowej sądu poprzez odwołanie się do kryterium ostatniego miejsca wspólnego zamieszkania małżonków na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, w którym to nadal – co najmniej jeden z małżonków – ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Podkreślić także należy, iż Sąd Okręgowy, przedstawiając Sądowi Najwyższemu akta sprawy celem oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 45 k.p.c.), nie przedstawił żadnych argumentów wskazujących na to, że w sprawie nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej sądu na podstawie art. 41 k.p.c. Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia. aj
Powiązane orzeczenia
- I CO 21/18 2018-03-06Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy możliwe jest ustalenie właściwości miejscowej na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?
- I CO 77/20 2020-07-02Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy istnieją podstawy do ustalenia właściwości miejscowej na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?
- III CO 917/24 2024-12-05Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy możliwe jest ustalenie właściwości miejscowej na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?
- IV CO 110/19 2019-07-17Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy właściwość miejscowa sądu jest możliwa do ustalenia na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego i Kodeksu rodzinnego i opieku…
- III CO 1449/24 2024-12-06Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy właściwość miejscowa może być ustalona na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?
Powołane przepisy
art. 45 KPCart. 41 KPCart. 45 KC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy