II CR 237/77

SentencjaPo rozpoznaniu w dniu 20 lipca 1977 r. sprawy z powództwa Renaty T. przeciwko Władysławowi W. i Zjednoczeniu Przemysłu Meblarskiego w P. o ochronę praw autorskich na skutek rewizji pozwanego Władysława W. od wyroku Sądu Wojewódzkiego w G. z dnia 17 marca 1974 r., sygn. akt I C 473/76 uchyla zaskarżony wyrok w części uwzględniającej powództwo w stosunku do pozwanego Władysława W. oraz w części orzekającej o kosztach procesu w stosunku do tego pozwanego i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Wojewódzkiemu w G. do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania rewizyjnego. Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 17 marca 1977 r. Sąd Wojewódzki uwzględnił powództwo Renaty T. o ochronę praw autorskich, nakazując pozwanemu Władysławowi W. zamieszczenie w odpowiednim czasopiśmie ogłoszenia, że autorstwo projektu zestawu mebli kuchennych "Krystyna", wystawionego na Międzynarodowych Targach Poznańskich w czerwcu 1976 r., należy nie do niego, lecz do powódki.Sąd Wojewódzki ustalił, że powódka była zatrudniona w Gdańskich Fabrykach Mebli w charakterze artysty plastyka i do jej obowiązków należało projektowanie nowych mebli kuchennych. Służbowo powódka podlegała pozwanemu, który zajmował stanowisko głównego konstruktora Fabryki. W latach 1975-1976 powódka opracowała nowy zestaw mebli kuchennych o nazwie "Renata", który uzyskał pozytywną ocenę Komisji Wzornictwa i cechę nowości. W marcu 1976 r. pozwany otrzymał polecenie dyrektora Fabryki, wydane w porozumieniu ze Zjednoczeniem Przemysłu Meblarskiego, zaprojektowania zestawu kuchennego na Międzynarodowe Targi Poznańskie, spełniającego wszelkie wymogi obowiązujące na rynku kapitalistycznym. Pozwany otrzymał szczegółowe wskazówki z działu eksportu Zjednoczenia co do wymogów rynków zachodnich. Stosowanie do tego pozwany wykonał zestaw mebli, który otrzymał nazwę "Krystyna" i został wystawiony na Targach. Sporne jest między stronami, czy zestaw "Krystyna" ma cechy zestawu mebli kuchennych "Renata" i to te cechy, które w zestawie "Renata" zostały objęte pojęciem nowości. Rozstrzygając tę kwestię, Sąd Wojewódzki oparł się na opinii biegłego, który stwierdził, że zestaw mebli kuchennych "Krystyna" ma cechy zestawu mebli kuchennych "Renata", objęte pojęciem "nowości" w "Renacie". Biegły stwierdził jednocześnie istniejące podobieństwo zestawu "Renata" do istniejącego już poprzednio zestawu "Sylwia", zaprojektowanego przez technika B. K. Sąd Wojewódzki uznał jednak okoliczność tę za nieistotną i powództwo w stosunku do pozwanego Wł. W. w całości uwzględnił. Sąd wyszedł z założenia, że pozwany ten jako główny konstruktor Gdańskich Fabryk Mebli i zwierzchnik powódki musiał wiedzieć, że jest ona autorką zestawu "Renata", a skoro w opracowanym przez siebie zestawie "Krystyna" wykorzystał cechy nowości charakterystyczne dla zestawu "Renata", naruszył dobro osobiste powódki, przewidziane w art. 12 § 1 Prawa autorskiego, powódce przysługuje więc ochrona z art. 53 § 1 tego prawa. Powództwo w stosunku do Zjednoczenia Przemysłu Meblarskiego zostało oddalone, gdyż powódka nie wykazała, aby Zjednoczenie przyczyniło się do naruszenia jej praw autorskich. W szczególności Zjednoczenie nie akceptowało zestawu mebli "Krystyna" opracowanego przez pozwanego i zestaw ten został przewieziony bezpośrednio z Gdańskich Fabryk Mebli na Międzynarodowe Targi do Poznania. Uzasadnienie prawneRozpoznając rewizję od powyższego wyroku wniesioną przez pozwanego Władysława W., Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Z oświadczeń obu stron wynika, że meble kuchenne ze względu na ich ściśle użytkowy charakter należą do mebli szczególnie silnie znormalizowanych, a nawet do pewnego stopnia zunifikowanych. Dlatego też jest nieuniknione, że między poszczególnymi zestawami mebli kuchennych istnieje wiele podobieństw. W tych warunkach niezbędne jest szczególnie precyzyjne ustalenie, na czym polega oryginalna twórczość danego artysty plastyka wnosząca nowe elementy do znormalizowanego zestawu mebli kuchennych. W związku z powyższym za trafny należy uznać zarzut rewizji, że w sprawie nie ustalono, które elementy opracowanego przez powódkę projektu zestawu "Renata" względnie "Renata War" stanowią jej oryginalną twórczość i czy te właśnie elementy zostały powtórzone w zestawie "Krystyna". Biegły, na którego opinii oparł się Sąd Wojewódzki, nie wskazał tych elementów, ograniczając się do końcowego ogólnego wniosku, że zestaw "Krystyna" ma cechy zestawu "Renata" objęte pojęciem "nowości". Skoro jednak biegły nie wskazał konkretnie, na czym te elementy nowości polegają, już z tej przyczyny trafność jego wniosku uchyla się spod możliwości kontroli, a tym samym nie jest także możliwa prawidłowa kontrola rewizyjna zaskarżonego wyroku. Niezależnie od powyższego rewizja słusznie podnosi, że Sąd Wojewódzki nie rozważył należycie kwestii podobieństwa zestawu "Renata" do zestawu "Sylwia" zaprojektowanego przez B. K. Biegły w opinii swej wyraźnie stwierdził, że "można mówić o współautorstwie B. K. w opracowaniu zestawu "Renata" w odniesieniu do niektórych elementów". W związku z tym niesłusznie Sąd Wojewódzki pominął dowód z przesłuchania w charakterze świadka B. K., o co pozwany wnosił pismem procesowym z dnia 3 marca 1977 r. (k. 78). W opinii swej biegły stwierdził ponadto, że "należy również uwzględnić pewien udział inż. Wł. W." (pozwanego) w opracowaniu nowych wzorów, że jednak nazwisko powódki powinno występować "w pierwszej kolejności" (k. 67). Z powyższego wynikałoby, że powództwo nawet w świetle dotychczas zebranego materiału dowodowego nie nadawało się do uwzględnienia w całości, skoro biegły - mimo w zasadzie korzystnej dla powódki opinii - uważał, że współautorstwo zestawu mebli kuchennych "Renata" i "Krystyna" należy przypisać także innym osobom, a w szczególności B. K., a częściowo nawet pozwanemu.Z tych przyczyn zaskarżony wyrok nie mógł być utrzymany w mocy w części uwzględniającej powództwo i dlatego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 388 § 1 kpc jak w sentencji.