II CR 24/76

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Ignatowicz. Sędziowie: K. Zieliński (sprawozdawca), H. Szachułowicz.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Mirosława K. przeciwko Przedsiębiorstwu Państwowemu "Polmozbyt" w Ł. o 12.400 zł na skutek rewizji pozwanego Przedsiębiorstwa od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 21 października 1975 r.oddalił rewizję.Uzasadnienie faktycznePowód żądał zasądzenia na jego rzecz od pozwanego Przedsiębiorstwa 12.400 zł z odsetkami i kosztami procesu, twierdząc, że suma ta przysługuje mu z tytułu kary umownej za niedotrzymanie terminu naprawy samochodu w ramach gwarancji.Sąd Wojewódzki uwzględnił powództwo zgodnie z żądaniem określonym w pozwie oraz przytoczył następujące ustalenia i wnioski:W dniu 11.VII.1973 r. powód nabył w salonie samochodowym PP "Motozbyt" w Ł. samochód osobowy marki "Zaporożec" za kwotę 85.000 zł.Wkrótce po dokonaniu zakupu powód stwierdził szereg usterek i wad samochodu, które reklamował w Stacji Obsługi "Motozbytu" oraz w Terenowej Stacji Obsługi nr 24. W okresie od dnia 12.X.1973 r. do dnia 10.I.1974 r. powód zgłosił osiem reklamacji.W dniu 15.I.1975 r. powód oddał samochód do naprawy w autoryzowanej stacji obsługi ASO-3 i zawarł umowę, z mocy której Stacja zobowiązała się dokonać napraw zleconych przez powoda. W umowie przewidziano w pkt 4 kary umowne w wysokości 50 zł za każdy dzień zwłoki w przypadku przekroczenia przez ASO-3 umówionego terminu dokonania naprawy.W dniu 30.I.1974 r. powód został telegraficznie wezwany do odbioru naprawionego samochodu. Zwrócił się wówczas do rzeczoznawcy inż. B. o dokonanie technicznej oceny pojazdu po naprawie, gdyż uprzednio siedmiokrotne naprawy nie usunęły wad i usterek. Wymieniony rzeczoznawca stwierdził, że nadal występują usterki w samochodzie.Powód odmawiał odbioru samochodu wobec nieusunięcia usterek, a pozwane Przedsiębiorstwo w kwietniu i maju 1974 r. wzywało powoda do odbioru samochodu w ciągu trzech dni z pouczeniem, że na każdy następny dzień garażowania zmuszone będzie do obciążenia powoda karą umowną i kosztami garażowania na terenie ASO.Pozwane Przedsiębiorstwo uwzględniło wreszcie 8.X.1974 r. żądanie powoda wymiany samochodu na pełnowartościowy i pełnosprawny pojazd.Sąd Wojewódzki nie podzielił stanowiska pozwanego Przedsiębiorstwa, że zarządzenie Ministra Komunikacji z dnia 7 kwietnia 1971 r. (M. P. Nr 27, poz. 172) nie ma zastosowania do napraw pojazdów mechanicznych w ramach gwarancji. Użytkownik zlecający naprawę w okresie objętym gwarancją nie zleca jej wykonania na własny rachunek, lecz na koszt sprzedającego.Książka gwarancyjna powoda nie zawiera wprawdzie § 9 w odróżnieniu od innych książek gwarancyjnych, używanych również przez stronę pozwaną przy sprzedaży samochodów, w którym to paragrafie przewidziano kary umowne za zwłokę w razie przekroczenia terminu naprawy. Jednakże postanowienie o karach umownych wynikające z zarządzenia Ministra Komunikacji zamieszczone zostało dodatkowo w zawartej umowie zlecenia o wykonanie naprawy samochodu powoda w ramach gwarancji, wypełniając tym samym lukę powstałą w egzemplarzu książki gwarancyjnej wydanej powodowi.Terenowa Stacja Obsługi, działając w imieniu i na rzecz pozwanego Przedsiębiorstwa, dwukrotnie kierowała do powoda pisma w sprawie odbioru samochodu, zawierające zagrożenie obciążenia karami umownymi. Uprawnienie do pobrania kar umownych nie może przysługiwać tylko jednej stronie, a wobec tego - zdaniem Sądu Wojewódzkiego - przysługuje ono także powodowi.Jest między stronami niesporne, że od upływu terminu, w którym samochód powoda miał być naprawiony, do daty otrzymania nowego samochodu upłynęło 248 dni, co po przemnożeniu przez 50 zł za każdy dzień zwłoki wynosi sumę 12.400 zł i tę kwotę Sąd Wojewódzki zasądził na rzecz powoda od pozwanego Przedsiębiorstwa, mając na uwadze, że zapłata kary umownej w świetle art. 483 § 1 k.c. stanowi naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, a przepis art. 484 § 1 k.c. pozwala dłużnikowi na uchylenie się od obowiązku płacenia kary umownej w razie wykazania, że szkoda nie powstała. Takiego jednak dowodu strona pozwana nie przeprowadziła, przeciwnie - powód wykazał, że poniósł szkodę sięgającą wysokości kary umownej, która ma charakter zastrzeżonego w umowie odszkodowania zryczałtowanego.Uzasadnienie prawneRozpoznając sprawę na skutek rewizji pozwanego Przedsiębiorstwa, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Z dołączonej do akt książki gwarancyjnej, a w szczególności z § 4 zamieszczonej tam gwarancji, wynika, że pozwane Przedsiębiorstwo zapewniło powodowi obsługę gwarancyjną wyłącznie przez autoryzowane stacje obsługi, które mają obowiązek realizacji zobowiązań gwarancyjnych, polegających na wykonaniu bezpłatnych napraw w ustalonych terminach, a dłużnik odpowiedzialny jest za własne działanie lub zaniechanie osób, z których pomocą zobowiązania wykonywa, jak również osób, którym wykonanie zobowiązań powierza (art. 474 k.c.).Jeżeli autoryzowana stacja obsługi zawiera z użytkownikiem samochodu umowę o naprawę pojazdu w ramach gwarancji udzielonej przez "Polmozbyt" oraz określa w niej warunki przyjęcia pojazdu do naprawy i odbioru po naprawie, to wszelkie postanowienia takiej umowy obciążają z mocy art. 474 k.c. gwaranta, i to nie tylko w zakresie technicznych napraw, lecz również w zakresie kar umownych za nieterminowe wykonanie naprawy.Z niewadliwych ustaleń zaskarżonego wyroku wynika, że Terenowa Stacja Obsługi, do której powód oddał nabyty w pozwanym Przedsiębiorstwie samochód do naprawy, wypełniając zlecenie reklamacyjne, zamieściła w nim postanowienie o obowiązku zapłacenia zleceniodawcy kary umownej w wysokości 50 zł za każdy dzień zwłoki w razie niedotrzymania terminu naprawy. Pozwane Przedsiębiorstwo jest więc związane powyższym dodatkowym zobowiązaniem dotyczącym kary umownej i nie może zasłaniać się nieprzyjęciem takiego obowiązku w gwarancji.Jeżeli zaś spełnione zostały warunki, od których uzależniono zapłatę kary umownej w wysokości określonej zleceniem reklamacyjnym, a ponadto nie jest kwestionowany okres, jaki upłynął pomiędzy ustalonym terminem naprawy samochodu a otrzymaniem nowego pojazdu wolnego od wad, uwzględnienie powództwa było uzasadnione.Z tych przyczyn rewizja pozwanego Przedsiębiorstwa z powodu braku uzasadnionych podstaw podlega oddaleniu (art. 387 k.p.c.).