II CR 28/59

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w K. przeciwko R. K. o odszkodowanie, po rozpoznaniu rewizji obu stron od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Zielonej Gorzej, Ośrodek Zamiejscowy z siedzibą w Gorzowie Wlkp. z dnia 18 sierpnia 1958 r., z rewizji strony powodowej zmienił zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo w ten sposób, że zasądził od pozwanego na rzecz powódki poza kwotą zasądzoną, dodatkową kwotę 3.428,08 zł; rewizję pozwanego oddalił.Uzasadnienie faktycznePowodowa Gminna Spółdzielnia "Samopomoc Chłopska" w K. w pozwie z dnia 27.1.1956 r. żądała zasądzenia od R. K. jako b. kierownika piekarni powódki w K., sumy zł 20.233,60 tytułem manka z rozliczenia za okres od 1.I. do 31.XII.1954 r. i sumy zł 11.531,04 zł z rozliczenia za okres od 1.I. do 8.VII.1955 r. z procentami i kosztami. Na rozprawie w dniu 3.XII.1956 r. powódka rozszerzyła powództwo o dalszą kwotę 2.471,70 zł.Pozwany wniósł o oddalenia powództwa.Sąd Wojewódzki w Zielonej Górze, Ośrodek Zamiejscowy w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 18.VII.1958 r. uwzględnił powództwo do wysokości zł 6.994,14 zł z 8°/o od 8.XII.1955 r. a w pozostałej części powództwo oddalił i zasądził na rzecz pozwanego koszty procesu w kwocie 91,80 (.....).Powyższy wyrok zaskarżony został rewizjami obu stron.Rewizja pozwanego wnosi o zmianę wyroku w części uwzględniającej powództwo i oddalenie również i tej części powództwa, względnie o uchylenie wyroku w tej części i przekazanie sprawy da ponownego rozpoznania, kwestionując prawidłowość orzeczenia co do kosztów procesu. Rewizja zarzuca sprzeczność dokonanych przez Sąd ustaleń z materiałem dowodowym, naruszenie art. 238 § 2, 98 i 100 k.p.c. oraz art. 158 2 k.z.Rewizja powódki zarzuca wyrokowi naruszenie art. 158 § 1, 157 § 1 i 160 k.z., oraz art. 223 § 1 i 242 § 1 k.p.c. i wnosi o zmianą wyroku w części oddalającej powództwo co do sumy 3.428,08 zł względnie o uchylenie w tej części wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Nie jest (...) uzasadniony zarzut rewizji co do naruszenia art. 98 i 100 k.p.c. przez uwzględnienie w rozliczeniu kosztów uiszczonych przez powódkę wpisu od pozwu i innych kosztów sądowych w sposób nieodpowiadający ostatecznemu wynikowi sprawy, jak również przez nieuwzględnienie nakładu czasu i pracy adwokata strony pozwanej, które uzasadniają podwyższenie należnego mu wynagrodzenia o 100% z dodatkiem 20% na rzecz zespołu adwokackiego. Rozliczając koszty stosownie do przepisu art. 101 k.p.c. z tym, że powództwo uwzględnione zostało w wysokości 1/5, prawidłowo przyjął Sąd Wojewódzki, że pozwany winien zwrócić powódce w całości uiszczony przez nią wpis od uwzględnionej części powództwa. Wnosząc o zasądzenie kosztów pełnomocnik strony pozwanej nie żądał zasądzenia wynagrodzenia adwokackiego z podwyżką 100% z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 19.VIII.1953 r. (Dz. U. Nr 40, poz. 176), ani też nie przedłożył zaświadczenia zespołu adwokackiego co do wysokości umówionego wynagrodzenia. Dodać nadto należy, że przepis art. 101 k.p.c. stawia słuszność jako zasadnicze kryterium rozłożenia kosztów i ten moment powinien być wzięty pod uwagę w przedmiotowej sprawie, gdzie w zasadzie fakt dopuszczenia się przez pozwanego manka został udowodniony, a tylko wysokość jego w wyniku dokonanych rozliczeń została obniżona w stosunku do zadań powódki (.....).Mając powyższe na uwadze uznać należało brak uzasadnionych podstaw rewizyjnych po stronie pozwanego, wobec czego rewizja ta na mocy art. 383 k.p.c. podlega oddaleniu.Jako uzasadnioną uznać natomiast należy rewizję powódki, o ile zarzuca ona Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego. Sąd Wojewódzki nie wyciągnął właściwych z punktu widzenia przepisu art. 157 § 1 k.z. wniosków z dokonanego przez siebie ustalenia, że manko powstało w zakresie dostarczonego pozwanemu jako kierownikowi piekarni powódki surowca, z którego należało wyprodukować odpowiednią ilość pieczywa.Nie jest istotną rzeczą, czy surowiec ten został przez pozwanego faktycznie do produkcji wprowadzony, skoro obowiązek ten ciążył na pozwanym jako kierowniku piekarni i ani ustalenia sądu, ani całokształt materiału dowodowego nie wskazuje na to, aby istniały jakiekolwiek obiektywne w tym kierunku przeszkody. Powódka uprawniona jest stosownie do wyrażonej w art. 157 § 1 k.z. zasady żądać odszkodowania nie tylko w wysokości wartości surowca, z jakiego pozwany się nie wyliczył, ale również i tej utraconej przez nią korzyści, jaką przyniosłoby jej właściwe zużycie tego surowca przez wprowadzenie go do produkcji, a zatem może domagać się tego odszkodowania według wartości tej ilości pieczywa, jakie z udowodnionego pozwanemu manka na surowcach winno być wypieczone. Wprowadzenie do rozliczenia zestawienia zużycia surowca w stosunku do wyprodukowanego pieczywa uwzględnia prawidłowe według zaaprobowanej przez Sąd I instancji opinii biegłego normy nadpieku, a odpowiadająca tym normom wartość pieczywa, jakie winno być wyprodukowane z wykazanego pozwanemu niedoboru na surowcu równa się, jak to ustalił Sąd I instancji, w sumie 11.531,04 zł. Okoliczność, czy pozwany sprzedawał, czy nie sprzedawał wyrobów gotowych na terenie piekarni, nie może mieć znaczenia, podobnie jak bez znaczenia jest, że powódka za okres 1954 r. żądała zasądzenie odszkodowania według wartości cen surowca. Ta ostatnia okoliczność nie może pozbawić powódki dalej idących roszczeń w stosunku do manka za rok 1955, służących jej z mocy art. 157 § 1 k.z., skoro w odniesieniu do tego manka roszczenia takie wysunęła.Uwzględnienie na korzyść, powódki omówionego wyżej zarzutu tej rewizji, powoduje zbędność rozważenia dalszych zarzutów tej rewizji.Zażądane przez rewizję powódki uwzględnienie powództwa co do dalszej kwoty zł 3.428,08 uzasadnione jest co do wysokości tej kwoty następującym wyliczeniem:Wysokość manka według wartości pieczywa wynosi 11.531,04 zł. Do tej sumy dodać należy kwotę zł 49,20 z tytułu manka na cukrze, czyli łącznie manko wynosi 11.580,24 zł. Po potrąceniu na korzyść pozwanego 10% z tytułu niekwestionowanego przez rewizję powódki jej przyczynienia się do powstałego manka, ostateczne manko, za które pozwany odpowiada wynosi 10.422,22 zł (11.580,24 - 1.158,02). Kwota zł 3.428,08 odpowiada różnicy pomiędzy sumą 10.422,22, a sumą zasądzoną zaskarżonym wyrokiem.Z tych względów na zasadzie art. 383, 286 i 100 k.p.c. orzec należało jak w sentencji wyroku.