II CR 349/67

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia B. Łubkowski. Sędziowie: W. Kuryłowicz, J. Majorowicz (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Józefa M. przeciwko Kazimierze M. i Grzegorzowi M. o zaprzeczenie ojcostwa, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 7 marca 1967 r.,rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneJózef M. w pozwie wniesionym w dniu 15.IX.1965 r. twierdził, że pozwana Kazimiera M. urodziła w dniu 7.III.1965 r. syna Grzegorza, który nie pochodzi od niego, ponieważ w okresie koncepcyjnym nie współżył fizycznie z pozwaną. W związku z tym powód wnosił o ustalenie, że nie jest ojcem nieletniego powoda Grzegorza M.Sąd Wojewódzki w Łodzi wyrokiem z dnia 7.III.1967 r. powództwo oddalił.Sąd ustalił, że strony po zawarciu związku małżeńskiego razem nie zamieszkiwały, powód bowiem pracował poza domem. W dniu 7.III.1965 r. pozwana urodziła syna Grzegorza, a w dniu 10.III.1965 r. zawiadomiła powoda listownie o tym fakcie, przy czym list ten wysłała pod adres rodziców powoda, którzy go zawiadomili o urodzeniu dziecka. W dniu 18.III.1965 r. powód - na skutek powyższej wiadomości - przyjechał do pozwanej i przebywał u niej dwa dni. Sąd ustalił ponadto, że powód w czasie okresu koncepcyjnego odwiedzał pozwaną (w roku 1964, a zwłaszcza w okresie poczęcia dziecka). Powód wiedział o ciąży pozwanej, a nawet był zorientowany, kiedy miało nastąpić rozwiązanie.Zdaniem Sądu Wojewódzkiego zajście powoda z Z. było wywołane przez samą pozwaną, która była zazdrosna o męża. Zresztą zajście to nie wpłynęło na pogorszenie stosunków między stronami, czego dowodem jest fakt przybycia powoda zaraz po urodzeniu dziecka oraz jego list do pozwanej z maja 1965 r., w którym czule pozdrawia dzieci, to znaczy również małoletniego pozwanego.Dobre stosunki między małżonkami potwierdzają również załączone do sprawy dwa zdjęcia, gdzie na jednym z nich powód trzyma małoletniego Grzegorza. Zdjęcia te zostały zrobione w czerwcu 1965 r.Na podstawie powyższych ustaleń Sąd Wojewódzki uznał, że powód nie wykazał niepodobieństwa pochodzenia dziecka od niego. Żaden ze świadków nie potwierdził, jakoby powód nie współżył z pozwaną w okresie poczęcia, dodatkowym zaś dowodem bezzasadności żądania powoda jest ekspertyza z grupowego badania krwi, która nie wyłączyła jego ojcostwa.Ponadto, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, powództwo podlega oddaleniu także z tej przyczyny, że zostało wniesione po upływie 6-miesięcznego terminu przewidzianego w art. 63 k.r.o.Wyrok Sądu Wojewódzkiego zaskarżył powód rewizją, wnosząc o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania albo o zmianę wyroku i uwzględnienie powództwa. Skarżący podaje jako podstawy rewizji art. 386 pkt 1, 3, 4 i 5 k.p.c.Uzasadnienie prawneRozpoznając rewizję powoda, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarżący opiera rewizję na podstawach wymienionych w art. 386 pkt 1, 3, 4 i 5 k.p.c., nie precyzując jednak bliżej zarzutów. Jak wynika z uzasadnienia rewizji, zarzuty powoda sprowadzają się do twierdzenia, że o urodzeniu się dziecka dowiedział się on dopiero w dniu 18 czerwca 1965 r. oraz że Sąd Wojewódzki błędnie ocenił materiał dowodowy i dokonał sprzecznych ustaleń co do faktu obcowania powoda z pozwaną w okresie koncepcyjnym.Pierwszy z zarzutów uznać należy za uzasadniony. Sąd Wojewódzki, oddalając powództwo z tej przyczyny, że powód nie obalił domniemania z art. 62 § 1 k.r.o., dodatkowo podkreślił, iż ponadto żądanie powoda podlega oddaleniu także z tej przyczyny, że powództwo zostało wytoczone po upływie 6 miesięcy od momentu, kiedy powód dowiedział się o ciąży. Wyrażony przez Sąd I instancji pogląd narusza art. 63 k.r.o. W myśl bowiem tego przepisu termin sześciomiesięczny do wytoczenia powództwa przez męża matki liczy się od dnia, w którym dowiedział się on o fakcie urodzenia dziecka przez żonę. Okoliczność, że powód wiedział o ciąży żony, a nawet znał przypuszczalną datę rozwiązania, nie może w świetle wyraźnego brzmienia art. 63 k.r.o. decydować o chwili rozpoczęcia biegu terminu do wytoczenia powództwa o zaprzeczenie ojcostwa. Termin ten bowiem liczyć należy od dnia dowiedzenia się przez męża matki o urodzeniu się dziecka. Jak wynika z ustaleń zaskarżonego wyroku, powód dowiedział się o urodzeniu syna w dniu 18.III.1965 r., w związku z czym uznać należy, że pozew, który wpłynął do Sądu Wojewódzkiego w dniu 15.IX.1965 r. został wniesiony z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 53 k.r.o.Niemniej jednak, mimo powyższego uchybienia, zaskarżone orzeczenie, wbrew zarzutom skarżącego, uznać należy za prawidłowe. Sąd Wojewódzki oddalił bowiem powództwo przede wszystkim na tej podstawie, że powód nie obalił domniemania z art. 62 § 1 k.r.o. Zaznaczyć przy tym należy, że domniemanie, iż małoletni pozwany pochodzi od powoda, mogłoby być obalone w myśl art. 67 k.r.o. tylko przez wykazanie niepodobieństwa pochodzenia dziecka od powoda, a więc - jak w wypadku niniejszym - przez wykazanie konkretnych okoliczności faktycznych wyłączających możliwość jakiegokolwiek kontaktu między powodem a pozwaną. Okoliczności takich powód w toku procesu nie wykazał. Przeciwnie, z ustaleń Sądu I instancji, których trafności poza ogólnym ich zaprzeczeniem powód nie podważył, wynika, że powód utrzymywał z żoną bliższe stosunki w okresie koncepcyjnym.Z tych względów rewizję, jako nieuzasadnioną, należało na zasadzie art. 387 k.p.c. oddalić.