II CR 121/55
PostanowienieIzba Cywilna1955-10-15
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy powództwo o zaprzeczenie ojcostwa zostało wniesione w terminie sześciu miesięcy od dowiedzenia się o urodzeniu dziecka, zgodnie z art. 48 § 1 Kodeksu Rodzinnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że powództwo o zaprzeczenie ojcostwa zostało wniesione w terminie. Sąd Wojewódzki prawidłowo ustalił, że powód dowiedział się o urodzeniu dziecka dopiero po wyjściu z więzienia, co nastąpiło po 17 lipca 1953 r., a pozew wniesiono 16 stycznia 1954 r. Sama świadomość ciąży żony i możliwość obliczenia terminu porodu nie stanowiły początkowej daty biegu sześciomiesięcznego terminu zawitego.Stan faktyczny
Powód Stanisław S. wniósł pozew o zaprzeczenie ojcostwa małoletniego Zdzisława Lecha S., urodzonego 14 marca 1953 r. z matki Stanisławy S. Sąd Wojewódzki ustalił, że powód dowiedział się o urodzeniu dziecka po 17 lipca 1953 r., a pozew wniesiono 16 stycznia 1954 r. Sąd ustalił również, że pierwszy stosunek cielesny powoda z pozwaną miał miejsce 6 sierpnia 1952 r., a dziecko urodziło się jako donoszone. Pozwani wnieśli rewizję od wyroku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję pozwanych, utrzymując w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Stanisława S. przeciwko Stanisławie S. i małoletniemu Zdzisławowi Lechowi S. o zaprzeczenie ojcostwa, po rozpoznaniu rewizji pozwanych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Olsztynie z dnia 28 października 1954 r., rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki ustalił, że "powód Stanisław S. nie jest ojcem małoletniego pozwanego Zdzisława Lecha S. urodzonego w dniu 14 marca 1953 r. w O. z matki Stanisławy S.".W uzasadnieniu wyroku Sąd Wojewódzki ustalił, że powód i pozwana obcowali cieleśnie po raz pierwszy w dniu 6 sierpnia 1952 r., że zawarli małżeństwo w czasie pobytu powoda w więzieniu dnia (...) listopada 1952 r., że pozwany urodził się jako dziecko "czasowe, donoszone i w pełni rozwinięte" i że powód o urodzeniu się pozwanego dowiedział się dopiero po wyjściu z więzienia, to jest po dniu 17 lipca 1953 r.Uzasadnienie prawneRozpoznając rewizję pozwanych Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Wbrew zarzutom rewizji zaskarżony wyrok nie wykazuje obrazy prawa, gdy stwierdza, że powództwo zostało wniesione przed upływem sześciomiesięcznego terminu zawitego z art. 48 § 1 kod. rodz. Pozew został wniesiony w dniu 16 stycznia 1954 r., powód zaś, jak Sąd Wojewódzki ustalił, dowiedział się o urodzeniu się dziecka dopiero po dniu 17 lipca 1953 r. Sąd Wojewódzki stwierdza przy tym, że "wprawdzie powód zawierając małżeństwo wiedział, że pozwana jest w ciąży, nadto przypuszczał, że urodzenie dziecka nastąpiło w miesiącu maju 1953 r., lecz przebywając w więzieniu i będąc zajęty pracą w kopalni nie miał obiektywnych wiadomości o urodzeniu się dziecka i swego przypuszczenia nie mógł sprawdzić". Ponadto zostało ustalone, że powód przebywając w więzieniu nie otrzymał żadnej "wiadomości listowej o dziecku". Ustalenia Sądu Wojewódzkiego w tym zakresie nie wykazują naruszenia granic swobodnej oceny zebranego materiału, do której sąd jest uprawniony w myśl art. 242 k.p.c. Sama wiadomość o tym, że żona jest w ciąży i możność obliczenia terminu, w którym dziecko przypuszczalnie powinno by się urodzić, nie mogą być - z chwilą upływu tego terminu - poczytane za okoliczności stanowiące początek sześciomiesięcznego okresu z art. 48 § 1 kod. rodz. już choćby z tego względu, że w przypadku poronienia dziecko może w ogóle się nie urodzić.Wbrew zarzutom rewizji nie zachodzi też naruszenie art. 49 § 1 kod. rodz. Sąd Wojewódzki miał pełne podstawy do ustalenia niepodobieństwa, by powód mógł być ojcem pozwanego, skoro wynika to z obiektywnych przesłanek, a mianowicie zestawienie daty pierwszego stosunku cielesnego powoda z pozwaną (6 sierpień 1952 r.) oraz daty urodzenia się dziecka (14 marzec 1953 r.) przy uwzględnieniu niewątpliwego faktu, że dziecko urodziło się "czasowe, donoszone i w pełni rozwinięte". Sąd Wojewódzki przeprowadził w tym zakresie bardzo dokładne postępowanie dowodowe i należycie je ocenił w sposób, który nie wykazuje żadnego naruszenia prawa. W szczególności Sąd Wojewódzki oparł się na "historii choroby" pozwanej, i "historii rozwoju noworodka" i zawartych w nich zapiskach lekarzy, opartych także w stosunku do "noworodka" na podstawie osobnych badań lekarza (obok położnej), na zeznaniach dyrektora i dwóch lekarzy szpitala, jako też na opinii dalszego lekarza przesłuchanego w charakterze biegłego. Biegły ten kategorycznie wykluczył ojcostwo powoda opierając się przede wszystkim na wadze dziecka (3.850 gramów) i jego "prawidłowym odruchu ssania i połykania". Biegły podtrzymał tę opinię nawet przy założeniu, że - jak stwierdziła pozwana w procesie - czas "ostatniej miesiączki" przypadł na dni 16-17 lipca 1952 r. a nie na dzień 10 czerwca 1952 r., jak podała w szpitalu. Zarzuty więc rewizji, które przywiązują wagę do powyższej różnicy dat, są bezprzedmiotowe.Zeznaniom świadków, na których powołuje się rewizja, Sąd Wojewódzki nie dał wiary, przy czym to stanowisko należycie uzasadnił.Dalsze zarzuty rewizji stanowią w istocie niedopuszczalną polemikę z prawidłowymi ustaleniami zaskarżonego wyroku i próbę własnej oceny zebranego materiału.Skoro nie ma usprawiedliwionych podstaw rewizyjnych, skarga rewizyjna ulega oddaleniu (art. 383 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- I CR 37/67 1967-07-18Czy sąd powinien przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe w celu wyjaśnienia okoliczności dotyczących terminu wytoczenia powództwa o zaprzeczenie ojcostwa oraz zdolności płciowej powoda?
- III CR 711/59 1960-03-23Czy powództwo o zaprzeczenie ojcostwa jest dopuszczalne, gdy akt urodzenia dziecka wskazuje inne nazwisko dziecka i matki niż nazwisko powoda i jego żony, a niezgodność ta nie została sprostowana w trybie postępowania ni…
- 3 CR 771/59 1960-03-23Czy powództwo o zaprzeczenie ojcostwa jest przedwczesne, jeśli akt urodzenia dziecka wskazuje inną osobę jako ojca i matkę, a nie żonę powoda?
- 2 CR 111/58 1958-06-17Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił brak pochodzenia dziecka od męża matki, opierając się głównie na zeznaniach powoda i pomijając istotne dowody oraz sprzeczności w materiale dowodowym?
- II CR 349/67 1967-12-07Czy termin do wytoczenia powództwa o zaprzeczenie ojcostwa przez męża matki liczy się od dnia, w którym dowiedział się o ciąży, czy od dnia, w którym dowiedział się o urodzeniu dziecka?
Powołane przepisy
art. 48 § 1art. 242 KPCart. 49 § 1art. 383 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.