3 CR 771/59

PostanowienieIzba Cywilna1960-03-23

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy powództwo o zaprzeczenie ojcostwa jest przedwczesne, jeśli akt urodzenia dziecka wskazuje inną osobę jako ojca i matkę, a nie żonę powoda?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że powództwo o zaprzeczenie ojcostwa jest przedwczesne, jeśli akt urodzenia dziecka, na podstawie którego powód miałby dowiedzieć się o urodzeniu dziecka swojej żony, wskazuje inne osoby jako rodziców. Zgodnie z art. 25 prawa o aktach stanu cywilnego, akt stanu cywilnego stanowi wyłączny dowód zdarzeń nim objętych, a jego niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu o sprostowanie aktu. Dopóki akt nie zostanie sprostowany, nie można mówić o powzięciu wiadomości o urodzeniu dziecka żony, jeśli akt ten wskazuje inną matkę.
Stan faktyczny
Powód Henryk W. wytoczył powództwo o zaprzeczenie ojcostwa wobec małoletniej Renaty W. i Zofii W. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo z powodu przekroczenia 6-miesięcznego terminu do jego wytoczenia, uznając, że powód dowiedział się o urodzeniu dziecka od żony listownie w styczniu 1958 r. Powód zaskarżył ten wyrok rewizją. Sąd Najwyższy ustalił, że akt urodzenia dziecka wskazuje jako rodziców Wiesława K. i Zofię K., a nie żonę powoda.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję powoda, uznając powództwo za przedwczesne.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Marowski (sprawozdawca). Sędziowie: R. Czarnecki, K. Kwapiszewski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Henryka W. przeciwko nieletniej Renacie W. i Zofii W. o zaprzeczenie ojcostwa, po rozpoznaniu rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 25 marca 1959 r.,rewizję oddalił.Uzasadnienie faktycznePowód Henryk W. w pozwie przeciwko małoletniej Renacie Elżbiecie W. i Zofii W. żądał ustalenia, że małoletnia pozwana nie jest jego córką.Sąd oddalił powództwo, przyjmując, że powód nie zachował 6-miesięcznego terminu do wytoczenia powództwa o zaprzeczenie ojcostwa przewidzianego w art. 48 § 1 k.r. Sąd ustalił bowiem na podstawie akt Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy II C 108/58, że powód już w dniu 29 stycznia 1958 r. miał wiadomość o urodzeniu się dziecka, gdyż pozwana doniosła mu o tym listownie (vide: treść pozwu w cytowanej sprawie). Sąd uznał, że zawiadomienie powoda przez pozwaną o urodzeniu dziecka stanowiło wiadomość wiarygodną, jako pochodzącą od jego żony i matki dziecka, od tego więc czasu należało liczyć termin do wytoczenia powództwa o zaprzeczenie ojcostwa. Okoliczność, że powód nie znał ani daty urodzenia, ani imienia dziecka, nie może mieć znaczenia, skoro obowiązkiem powoda było poczynić starania w terminie sześciomiesięcznym od daty dowiedzenia się o urodzeniu dziecka o tych danych. Powód znał adres matki dziecka, skoro wytoczył przeciwko niej powództwo i wskazał tam właściwy jej adres.Wyrok powyższy zaskarżył rewizją powód, wnosząc o jego uchylenie z powodu obrazy art. 48 § 1 k.r. oraz art. 242 i 218 k.p.c.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wziął przede wszystkim pod uwagę, że według dołączonego do pozwu wyciągu aktu urodzenia rzekome dziecko żony powoda, Renata Elżbieta, jest dzieckiem Zofii z domu A. i nosi nazwisko K., a nie W. W celu wyjaśnienia tej kwestii Sąd zażądał z Urzędu stanu cywilnego odpisu zupełnego aktu urodzenia i na jego podstawie stwierdził, że urodzone w dniu 28 listopada 1957 r. dziecko o imionach Renata Elżbieta jest dzieckiem Wiesława K. i Zofii K. z domu A. Wynikałoby z tego, że powód nie udowodnił, żeby z jego żony urodziło się dziecko w powyższym czasie. Powództwo z tego względu podlegałoby oddaleniu. Jeżeliby zaś rozumieć stanowisko powoda w ten sposób, że twierdzi on, iż powyższy akt urodzenia mylnie podaje nazwisko dziecka i matki oraz wymienia jako ojca osobę, która nim według prawa nie jest, to twierdzenie takie w obecnej sprawie nie mogłoby być brane pod uwagę, gdyż według przepisu art. 25 prawa o aktach st. cyw. akt stanu cywilnego stanowi wyłączny dowód zdarzeń nim objętych, a jego niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu niespornym o sprostowanie aktu.W tym stanie rzeczy przed sprostowaniem aktu urodzenia dziecka na właściwej drodze powództwo o zaprzeczenie ojcostwa byłoby przedwczesne, nie można bowiem mówić o powzięciu wiadomości o urodzeniu dziecka żony, jeżeli to dziecko z mocy art. 25 pr. o akt. st. cyw. nie jest jej dzieckiem, ale osoby o innym nazwisku.Z tych powodów, bez rozważenia zarzutów rewizyjnych, orzeczono jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 48 § 1art. 242art. 25§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.