II CR 46/72

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Trybulski (sprawozdawca). Sędziowie: J. Krajewski, F. Wesely.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Stanisława K. przeciwko Skarbowi Państwa - Dowództwo Okręgu Wojskowego w W. o 80.000 zł odszkodowania i renty na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla woj. warszawskiego w Warszawie z dnia 11 października 1971 r.,zmienił zaskarżony wyrok w ten tylko sposób, że nie obciążył powoda opłatami sądowymi, oddalił rewizję w pozostałej części i zniósł wzajemnie między stronami koszty postępowania rewizyjnego.Uzasadnienie faktycznePowód żądał zasądzenia od pozwanego renty po 1.500 zł miesięcznie oraz zadośćuczynienia w kwocie 50.000 zł, a w razie niezasądzenia renty - w kwocie 80.000 zł. Twierdził przy tym, że w dniu 23.XI.1968 r. w czasie odbywania służby wojskowej i obsługi konia należącego do pozwanej jednostki został przez tego konia kopnięty w okolicę prawego oczodołu, w następstwie czego utracił prawe oko.Pozwany uznał powództwo co do żądania kwoty 20.000 zł, wniósł zaś o oddalenie dalszego powództwa odnośnie do żądania zadośćuczynienia oraz o odrzucenie pozwu w przedmiocie żądania renty, powodowi bowiem przyznano w związku z tym wypadkiem rentę inwalidzką III grupy.Sąd Wojewódzki dla woj. warszawskiego wyrokiem z dnia 11.X.1971 r. ustalił, że wypadek nastąpił z winy funkcjonariuszy pozwanego, którzy wiedząc o tym, iż koń jest narowisty i niebezpieczny dla otoczenia, nie usunęli go ze stajni jednostki. W następstwie kopnięcia powód utracił prawe oko, doznał zeszpecenia i nerwicy i został zaliczony do III grupy inwalidzkiej w związku ze służbą wojskową. Powód, który przed wypadkiem ukończył kurs ślusarsko-tokarski w S. i pracował w tym zawodzie w Zakładach Mechanicznych w U., otrzymując wynagrodzenie 1.946 zł brutto, po wypadku nie pracuje, mimo że mógłby podjąć pracę dla jednoocznych, i pobiera rentę inwalidzką w kwocie 1.035 zł. Ponieważ wyrokiem częściowym z dnia 30.XII.1970 r. Sąd Wojewódzki zasądził od pozwanego na rzecz powoda uznaną kwotę zadośćuczynienia 20.000 zł, przeto wspomnianym wyrokiem końcowym zasądził na jego rzecz jeszcze dalszą kwotę 15.000 zł, oddalając dalsze powództwo co do żądania zadośćuczynienia, odrzucił pozew co do żądania renty i zniósł koszty procesu między stronami, nakładając równocześnie na powoda obowiązek uiszczenia opłat sądowych w kwocie 1.175 zł.Od wyroku tego w części oddalającej żądanie zasądzenia dalszego zadośćuczynienia w kwocie 45.000 zł powód wniósł rewizję i zarzucając naruszenie art. 445 § 1 k.c., żądał zmiany wyroku i zasądzenia tej kwoty.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zarzuty rewizji są nieuzasadnione. Jeżeli bowiem chodzi o doznaną przez powoda krzywdę w postaci uszkodzenia ciała i rozstroju zdrowia, to mając na względzie ustalenia zaskarżonego wyroku, oparte na zebranym w sprawie materiale dowodowym, uznać należy, iż kwota 35.000 zł stanowi sumę odpowiednią, nie odbiegającą od przyjętych w praktyce sądowej w tego rodzaju sytuacjach sum tego zadośćuczynienia. Błędny jest pogląd rewizji, że zadośćuczynienie powinno być wyższe w wypadku, gdy poza uszkodzeniem ciała i rozstrojem zdrowia sytuacja życiowa byłego żołnierza (inwalidy III grupy) ulega pogorszeniu wskutek tego, iż suma renty otrzymywanej przez niego jest niższa od sumy poprzednich jego zarobków. Prowadziłoby to bowiem, wbrew intencji ustawodawcy wyrażonej w art. 65 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 3, poz. 11), do zasądzenia na rzecz poszkodowanego - pod postacią zadośćuczynienia - skapitalizowanej renty wyrównawczej, mimo że żądanie takiej renty (nie skapitalizowanej) w myśl tego przepisu podlega odrzuceniu, co Sąd Wojewódzki trafnie uczynił. W związku z tym należy uznać, że w razie wypadku pozostającego w związku ze służbą wojskową samo istnienie różnicy na niekorzyść poszkodowanego pomiędzy jego uprzednimi zarobkami a przyznaną mu rentą inwalidzką III grupy nie uzasadnia zasądzenia na jego rzecz jednorazowego odszkodowania z tytułu pogorszenia sytuacji życiowej (art. 65 ust. 2 cyt. ustawy).Z tych względów co do istoty żądania rewizja powoda podlega oddaleniu. Sąd Najwyższy uznał jednak, że - ponieważ szkoda poniesiona przez powoda nastąpiła przy wykonywaniu przez niego obywatelskiego obowiązku służby wojskowej - zachodzą przewidziane w art. 11 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przesłanki nieobciążania go nie uiszczonymi kosztami sądowymi i w tym jedynie kierunku zmienił zaskarżony wyrok, znosząc zarazem koszty postępowania rewizyjnego między stronami (art. 387, 390 § 1 i art. 100 k.p.c.).