II CR 675/70
WyrokIzba Cywilna1971-02-16
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepis art. 65 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin wyłącza możliwość dochodzenia przez żołnierza czynnej służby wojskowej roszczeń odszkodowawczych z kodeksu cywilnego za szkodę doznaną w związku ze służbą, jeśli nie został on zaliczony do żadnej z grup inwalidzkich?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 65 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. nie wyłącza możliwości dochodzenia przez żołnierza czynnej służby wojskowej roszczeń odszkodowawczych z kodeksu cywilnego za szkodę doznaną w związku ze służbą, jeśli nie został on zaliczony do żadnej z grup inwalidzkich. Przepis ten ogranicza jedynie możliwość dochodzenia wynagrodzenia za szkody spowodowane całkowitą niezdolnością do pracy lub śmiercią, a także renty uzupełniającej dla osób z trzecią grupą inwalidzką. Oddalenie powództwa odszkodowawczego w takiej sytuacji stanowi naruszenie przepisów.Stan faktyczny
Powód, żołnierz w czynnej służbie wojskowej, doznał urazu kolana podczas skoku ze spadochronem z powodu rzekomo złych warunków atmosferycznych (silny wiatr). Twierdził, że funkcjonariusze pozwanego nakazali skok w warunkach niebezpiecznych. Powód domagał się odszkodowania za doznaną krzywdę. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo, uznając, że ustawa o zaopatrzeniu inwalidów wyłącza odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkody, które nie skutkują rentą inwalidzką.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Bryl. Sędziowie: B. Łubkowski (sprawozdawca), M. Godlewska.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Adama W. przeciwko Skarbowi Państwa (Jednostka Wojskowa w N.) o odszkodowanie, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 18 września 1970 r.,uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneW dniu 12 sierpnia 1969 r. powód, odbywający wówczas czynną służbę wojskową, podczas wykonywania skoku ze spadochronem doznał przy lądowaniu urazu kolana i w następstwie operacyjnego usunięcia łękotki przyśrodkowej kolana prawego.Powód twierdził, że do wypadku doszło z winy funkcjonariuszy pozwanego, gdyż nakazali oni wykonanie skoku w warunkach atmosferycznych nie zezwalających na wykonanie tego ćwiczenia. Siła bowiem wiatru zezwalająca na wykonywanie skoków ćwiczebnych ze spadochronem nie może przekraczać 4,7 m/sek, gdy tymczasem w dniu wypadku powoda siła wiatru przekraczała 7-8 m/sek. Na tej podstawie powód domagał się zasądzenia od pozwanego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w kwocie 17.000 zł.Sąd Wojewódzki oddalił powództwo uznawszy, że przepisy art. 417 i nast. k.c. nie mają w rozpoznawanym wypadku zastosowania, gdyż ustawa z dnia 23 stycznia 1968 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 3, poz. 11) wyłączyła w ogóle w art. 65 § 1 i 2 odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkody, które nie pociągnęły za sobą u żołnierza (tak jak u powoda) inwalidztwa w rozmiarze uzasadniającym otrzymanie renty inwalidzkiej.Powód w rewizji opartej na podstawach z art. 368 pkt 1 i 5 k.p.c. domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Wbrew poglądowi Sądu Wojewódzkiego przepis art. 65 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 3, poz. 11) nie dotyczy wyłączenia w stosunku do jednostki wojskowej wszystkich roszczeń przysługujących żołnierzowi w służbie czynnej lub jego rodzicom z tytułu wyrównania szkody, której żołnierz taki doznał w związku ze służbą wojskową. Wymieniony artykuł wyłącza bowiem jedynie możność dochodzenia na podstawie przepisów kodeksu cywilnego wynagrodzenia wszelkich szkód spowodowanych całkowitą niezdolnością do wykonywania zatrudnienia lub śmiercią, które pozostają w związku ze służbą wojskową, oraz możność dochodzenia renty uzupełniającej przez osoby, które otrzymały rentę inwalidzką trzeciej grupy w związku z tą służbą.Artykuł 65 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 3, poz. 11) nie wyłącza możności dochodzenia na podstawie przepisów kodeksu cywilnego roszczeń odszkodowawczych przez osoby, które pomimo szkód doznanych wskutek uszczerbku na zdrowiu w związku z odbywaniem czynnej służby wojskowej nie zostały zaliczone do żadnej z grup inwalidzkich, oraz nie wyłącza dochodzenia przez osoby zaliczone do trzeciej grupy inwalidzkiej - poza rentą uzupełniającą - rodzajów odszkodowania przewidzianych w przepisach kodeksu cywilnego.W tych warunkach oddalenie powództwa odszkodowawczego powoda, który nie został zaliczony do żadnej z grup inwalidzkich, nastąpiło z naruszeniem art. 65 omawianej ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. oraz art. 417 i nast. k.c.Z tych względów Sąd Najwyższy z mocy art. 388 § 1 k.p.c. uwzględnił rewizję powoda.
Powiązane orzeczenia
- I CZ 105/70 1970-10-13Czy żołnierz, który pierwotnie został zaliczony do II grupy inwalidów i na tej podstawie uzyskał jednorazowe odszkodowanie, może dochodzić dodatkowego zadośćuczynienia za krzywdę na podstawie art. 65 ust. 2 ustawy z dnia…
- III CZP 111/69 1970-06-22Czy ustawa z dnia 23 stycznia 1968 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin wyłącza drogę sądową do dochodzenia od Skarbu Państwa przez członków rodziny żołnierza, który poniósł śmierć w czasie…
- I PR 96/65 1965-10-05Czy przepisy ustawy z dnia 13 listopada 1963 r. o zmianie przepisów o służbie wojskowej żołnierzy Sił Zbrojnych oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 listopada 1963 r. wyłączają możliwość dochodzenia na…
- II CR 46/72 1972-06-04Czy różnica między utraconymi zarobkami a przyznaną rentą inwalidzką uzasadnia zasądzenie dodatkowego jednorazowego odszkodowania z tytułu pogorszenia sytuacji życiowej, gdy wypadek pozostaje w związku ze służbą wojskową…
- II CZ 132/87 1987-10-15Czy przyznanie poszkodowanemu żołnierzowi świadczeń na podstawie ustawy o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową wyłącza możliwość dochodzenia…
Powołane przepisy
art. 417art. 65 § 1art. 368 pkt 1art. 65 ust. 1art. 65art. 388 § 1 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.