I CZ 105/70

PostanowienieIzba Cywilna1970-10-13

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żołnierz, który pierwotnie został zaliczony do II grupy inwalidów i na tej podstawie uzyskał jednorazowe odszkodowanie, może dochodzić dodatkowego zadośćuczynienia za krzywdę na podstawie art. 65 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o zaopatrzeniu emerytalnym inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, jeśli później został przekwalifikowany do III grupy inwalidów?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że późniejsza poprawa stanu zdrowia żołnierza, powodująca przekwalifikowanie go do III grupy inwalidów, nie uzasadnia dochodzenia zadośćuczynienia za krzywdę przewidzianego w kodeksie cywilnym ponad jednorazowe odszkodowanie otrzymane już na podstawie art. 117 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL. Przepis art. 65 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. ma na celu umożliwienie dochodzenia zadośćuczynienia jedynie w sytuacji, gdy żołnierz nie może otrzymać jednorazowego odszkodowania z art. 117 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. z powodu zaliczenia go tylko do III grupy inwalidów.
Stan faktyczny
Powód dochodził od Skarbu Państwa odszkodowania za krzywdę i renty uzupełniającej w związku z ciężkim wypadkiem, który zdarzył się w trakcie służby wojskowej. Sąd Wojewódzki odrzucił pozew, powołując się na art. 65 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym inwalidów wojennych i wojskowych. Powód był pierwotnie zaliczony do II grupy inwalidów i otrzymał świadczenie z art. 117 ustawy o powszechnym obowiązku obrony PRL. W zażaleniu powód wskazał, że obecnie jest inwalidą III grupy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego o odrzuceniu pozwu.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Pietrzykowski (sprawozdawca). Sędziowie: R. Czarnecki, H. Dąbrowski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Mieczysława Z. przeciwko Skarbowi Państwa (jednostce wojskowej w N.) o odszkodowanie, na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Koszalinie z dnia 4 sierpnia 1970 r.,oddalił zażalenie.Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z dnia 4.VIII.1970 r. Sąd Wojewódzki odrzucił pozew o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa (jednostki wojskowej w N.) zadośćuczynienia za krzywdę i renty uzupełniającej tytułem naprawienia szkód doznanych przez powoda, który w związku z odbywaniem służby wojskowej uległ w dniu 19.III.1969 r. ciężkiemu wypadkowi.Odrzucając pozew Sąd Wojewódzki miał na uwadze art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 23.I.1968 r. o zaopatrzeniu emerytalnym inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 3, poz. 11), według którego świadczenia przewidziane w tej ustawie oraz w art. 117 ustawy z dnia 21.XI.1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (Dz. U. Nr 44, poz. 220) stanowią - w stosunku do jednostki wojskowej - wynagrodzenie wszelkich szkód spowodowanych całkowitą niezdolnością do wykonywania zatrudnienia, które pozostaje w związku ze służbą wojskową.W zażaleniu powód wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i o przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do merytorycznego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje.W świetle materiału zebranego w niniejszej sprawie oraz akt rentowych powód otrzymał rentę przewidzianą w cyt. ustawie z dnia 23.I.1968 r. oraz świadczenie przewidziane w art. 117 ustawy z dnia 21.XI.1967 r. To ostatnie świadczenie powód uzyskał w następstwie zaliczenia go przez Komisję Lekarską do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia do drugiej grupy inwalidów w związku ze służbą wojskową.W zażaleniu powód powołuje się na to, że obecnie jest inwalidą III grupy. Okoliczność jednak, że żołnierz, który pierwotnie był zaliczony do II grupy inwalidów i na tej podstawie uzyskał świadczenie przewidziane we wspomnianym art. 117 ustawy z dnia 21.XI.1967 r., został później w związku z poprawą zdrowia przekwalifikowany do III grupy inwalidów, nie otwiera drogi do dochodzenia jednorazowego odszkodowania z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w myśl art. 65 ust. 2 cyt. ustawy z dnia 23.I.1968 r. (Dz. U. Nr 3, poz. 11). Przepis ten bowiem ma na celu umożliwienie żołnierzowi dochodzenia zadośćuczynienia za krzywdę wówczas, gdy wskutek zaliczenia go tylko do III grupy inwalidów nie może on otrzymać jednorazowego odszkodowania przewidzianego w art. 117 ustawy z dnia 21.XI.1967 r.Za tym, że przepis art. 65 ust. 2 ustawy z dnia 23.I.1968 r. nie dotyczy żołnierza, który pierwotnie został zaliczony do II grupy inwalidów i wskutek tego otrzymał jednorazowe odszkodowanie z art. 117 ustawy z dnia 21.XI.1967 r., przemawia również treść § 7 ust. 3 rozporządzenia z dnia 15.XI.1963 r. (Dz. U. Nr 53, poz. 291). Przepis ten, obowiązujący nadal stosownie do dyspozycji art. 214 ostatnio wymienionej ustawy, przewiduje, że przyznanie jednorazowego odszkodowania nie stoi na przeszkodzie do zaliczenia żołnierza do I lub II grupy inwalidów na określony czas. Tak więc późniejsza poprawa stanu zdrowia, powodująca przekwalifikowanie do III grupy inwalidów, nie uzasadnia dochodzenia zadośćuczynienia za krzywdę przewidzianego w kodeksie cywilnym ponad jednorazowe odszkodowanie otrzymane już przez żołnierza na podstawie art. 117 ustawy z dnia 21.XI.1967 r.Skoro więc w świetle powyższych wyjaśnień nie przysługują powodowi w stosunku do jednostki wojskowej w N. żadne roszczenia o charakterze cywilnoprawnym, to trafny jest pogląd Sądu Wojewódzkiego, ze pozew ulega odrzuceniu wskutek niedopuszczalności drogi sądowej, a to ze względu na treść zasady prawnej uchwalonej przez skład siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 22.VI.1970 r. III CZP 111/69, która to zasada stosuje się odpowiednio do roszczeń będących przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie.Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 387 i 397 k.p.c. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 65 ust. 1art. 117art. 65 ust. 2art. 214art. 387§ 7 ust. 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.