II CR 482/73
WyrokIzba Cywilna1974-01-16
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą na podstawie art. 417 k.c. za szkodę poniesioną przez dziecko w przedszkolu w wyniku używania wadliwego konstrukcyjnie przyrządu gimnastycznego, nawet jeśli przyrząd został wykonany przez specjalistyczne przedsiębiorstwo?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 417 k.c. za szkodę poniesioną przez dziecko w przedszkolu w wyniku używania wadliwego konstrukcyjnie przyrządu gimnastycznego. Obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa młodzieży szkolnej i dzieciom w przedszkolach obejmuje zapewnienie przyrządów i urządzeń, których konstrukcja gwarantuje pełne bezpieczeństwo i nie grozi wypadkiem. Skarb Państwa nie może uwolnić się od odpowiedzialności, powołując się na to, że przyrząd został wykonany przez specjalistyczne przedsiębiorstwo, jeśli jego konstrukcja nie odpowiada wymogom bezpieczeństwa.Stan faktyczny
Małoletni powód doznał złamania obu rąk w wyniku upadku z przyrządu gimnastycznego (przepletni wężowej) podczas ćwiczeń w przedszkolu. Przyczyną wypadku była wada konstrukcyjna przyrządu, który nie nadawał się dla dzieci w wieku przedszkolnym. Sąd Wojewódzki zasądził od Skarbu Państwa odszkodowanie i zadośćuczynienie, uznając odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 417 k.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję pozwanego Skarbu Państwa.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Trybulski. Sędziowie: S. Rudnicki (sprawozdawca), A. Gola.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Grzegorza M. przeciwko Skarbowi Państwa (Urząd Powiatowy w W., Wydział Oświaty) o odszkodowanie na skutek rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 21 lutego 1973 r., oddalił rewizję.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki zasądził od pozwanego Skarbu Państwa na rzecz małoletniego powoda kwotę 14.312 zł tytułem odszkodowania w związku z wypadkiem, któremu powód uległ w czasie ćwiczeń gimnastycznych w przedszkolu; wskutek upadku z przyrządu gimnastycznego powód doznał złamania obu rąk, które nie pozostawiło trwałych następstw. Przyczyną wypadku była wada konstrukcyjna przyrządu gimnastycznego, zwanego przepletnią wężową. Przyrząd ten nie nadawał się dla dzieci w wieku przedszkolnym, gdyż był zbyt wysoki, zastosowano w nim niewłaściwy przekrój rurek, a sama przepletnia założona była ukośnie, przy czym jej szczeble miały za duże odstępy, co mogło powodować ześlizgiwanie się nóg i trudność wspinania. Sąd przyjął, że za wypadek ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa na podstawie art. 417 k.c., "mając na względzie, iż domniemanie winy funkcjonariusza państwowego opiera się na ustaleniu, że organizacja szkolenia gimnastycznego była nieprawidłowa, choćby nawet wychowawczyni przedszkola, prowadząca zajęcia, nie ponosiła winy za wypadek". Zasądzona kwota obejmuje zadośćuczynienie w sumie 15.000 zł i odszkodowanie za szkody majątkowe, po potrąceniu wypłaconej powodowi przez PZU z tytułu ubezpieczenia kwoty 2.540 zł.Od tego wyroku pozwany Skarb Państwa wniósł rewizję, domagając się jego zmiany i oddalenia powództwa lub uchylenia wyroku i przekazania sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zarówno pod rządem przepisów kodeksu cywilnego, jak i pod rządem przepisów poprzednio obowiązujących ukształtował się w orzecznictwie pogląd, że do podstawowych obowiązków administracji szkolnej należy zapewnienie bezpieczeństwa młodzieży szkolnej w czasie jej przebywania w szkole. Takie same wymagania dotyczą administracji przedszkoli. Obejmują one w szczególności obowiązek zastosowania takich przyrządów gimnastycznych oraz urządzeń przeznaczonych do ćwiczeń i zabaw dziecięcych, których konstrukcja zapewnia dzieciom pełne bezpieczeństwo i nie grozi nieszczęśliwym wypadkiem. Jeżeli korzystanie z tych przyrządów i urządzeń grozi niebezpieczeństwem, to Skarb Państwa nie może uwolnić się od odpowiedzialności za szkodę poniesioną przez dziecko w następstwie ich używania (art. 417 k.c.) przez powołanie się na to, że przyrządy te lub urządzenia zostały wykonane przez przedsiębiorstwo lub zakład, które w zakresie swej działalności gospodarczej wyrabiają tego rodzaju przedmioty. Wniosek taki wynika z ogólnego obowiązku zapewnienia dzieciom - przez administrację przedszkola - bezpieczeństwa, które może być osiągnięte nie przez udostępnienie dzieciom jakichkolwiek przyrządów lub urządzeń, byleby tylko były wyprodukowane przez specjalistyczne przedsiębiorstwo lub zakład, lecz przez udostępnienie przyrządów lub urządzeń odpowiadających, przy posługiwaniu się nimi, wymaganiom bezpieczeństwa, bez względu na to, przez kogo zostały one wyprodukowane.Z tych względów wywody i zarzuty rewizji dotyczące zarówno pochodzenia przepletni, jak i organizacji korzystania z niej przez dzieci nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem w świetle opinii biegłego przepletnia nie odpowiadała wymaganiom bezpieczeństwa, jeśli chodzi o korzystanie z niej przez dzieci w przedszkolu. Strona pozwana zresztą przyznaje tę okoliczność. Zarzut więc naruszenia art. 417 k.c. okazał się nieuzasadniony.Bezpodstawne są również zarzuty rewizji dotyczące zasądzonej kwoty. Sąd Wojewódzki szczegółowo uzasadnił wysokość zarówno zasądzonego powodowi zadośćuczynienia, jak i odszkodowania za szkody majątkowe. Wysokość ta nie budzi żadnych wątpliwości ani co do zadośćuczynienia, ani co do pozostałych pozycji i znajduje pełne uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale.Z tych wszystkich przyczyn i na podstawie art. 387 k.p.c. Sąd Najwyższy rewizję oddalił.
Powiązane orzeczenia
- II CR 326/68 1968-08-22Czy Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 417 § 1 k.c. za szkodę wynikłą z zaniedbań w zapewnieniu bezpieczeństwa uczniom w szkole podczas przerw międzylekcyjnych?
- I CR 317/64 1964-11-14Czy Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za wypadek ucznia podczas lekcji gimnastyki, jeśli organizacja zajęć była nieprawidłowa, nawet jeśli bezpośredni nauczyciel nie ponosi winy?
- I CR 71/72 1972-03-05Czy Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą na podstawie art. 417 k.c. lub art. 419 k.c. za szkodę doznaną przez uczennicę podczas lekcji gimnastyki z powodu zaniedbań nauczyciela?
- IV CR 68/76 1976-03-15Czy Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez nieetatowego instruktora ZHP, który prowadził zajęcia na terenie szkoły, a także czy małoletni poszkodowany, który przyczynił się do wypadku, może doma…
- I PR 84/65 1965-04-14Czy Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wynikłą z pozostawienia mienia nauczyciela w warunkach narażających je na zniszczenie w związku z zarządzonym przeniesieniem do innej miejscowości, gdy nie zapewniono m…
Powołane przepisy
art. 417 KCart. 387 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.