II CR 543/62

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia F. Błahuta (sprawozdawca). Sędziowie: H. Dąbrowski, W. BrylSentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Skarbu Państwa - Wydział Finansowy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Ł. przeciwko Stanisławowi K., Kazimierzowi K., Bolesławowi K. i Stanisławie J. o 101.880,00 zł, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 16 grudnia 1961 r.,uchylił zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo i orzekającej o kosztach procesu i opłatach sądowych oraz przekazał sprawę w tym zakresie Sądowi Powiatowemu w Łęczycy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSkarb Państwa żądał w pozwie zasądzenia od pozwanych solidarnie kwoty 101.880 zł. W toku procesu zmarł pozwany Antoni K., a po jego śmierci powód zmienił i ograniczył powództwo w ten sposób, że domagał się zasądzenia od pozwanego Stanisława K. kwoty 5.563 zł, od Bolesława K. - 3.638 zł, od Stanisławy J. - 6.393 zł i od Jana Kazimierza K. - 11.153 zł. Dochodzone kwoty stanowią - według twierdzeń powoda - równowartość nakładów dokonanych w czasie wojny przez okupanta na nieruchomości położonej w R., której współwłaścicielami są pozwani.Sąd Wojewódzki ustalił, że nieruchomość, o której mowa w pozwie, była własnością Antoniego i Marianny K., którzy już nie żyją, pozwani zaś są ich spadkobiercami. W tych okolicznościach, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, powód nie może dochodzić od pozwanych zwrotu równowartości nakładów, które zostały dokonane w tym czasie, kiedy właścicielami byli Antoni i Marianna K. Zobowiązanie Antoniego i Marianny K. do zwrotu równowartości nakładów, jeśli w ogóle powstało, nie przeszło na spadkobierców jako zobowiązanie osobiste. Wychodząc z tego poglądu prawnego, Sąd Wojewódzki ograniczone powództwo oddalił, a w pozostałej części postępowanie umorzył.Rewizja Skarbu Państwa od oddalającej części wyroku jest uzasadniona.Błędny jest pogląd Sądu Wojewódzkiego, który uznaje obowiązek zwrotu równowartości nakładów dokonanych przez okupanta (art. 5 ust. 1 dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich) za obowiązek osobisty gasnący wskutek śmierci dłużnika. Obowiązek, o którym mowa, ma charakter majątkowy i nie jest ściśle związany z osobą spadkodawcy, a nie ma przepisu szczególnego, który by przewidywał wygaśnięcie takiego obowiązku wskutek śmierci dłużnika.Zarzut więc naruszenia art. 1 § 1 i 2 pr. sp. jest w pełni uzasadniony i z tej przyczyny wyrok Sądu Wojewódzkiego w części oddalającej powództwo oraz orzekającej o kosztach procesu i opłatach sądowych ulega uchyleniu w celu ponownego rozpoznania sprawy (art. 384 k.p.c.). Właściwym do ponownego rozpoznania jest obecnie Sąd Powiatowy w Łęczycy.