II CR 594/56

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Ignatowicz (sprawozdawca). Sędziowie: Z. Warman, T. Byliński.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jana K. przeciwko Skarbowi Państwa (Centralnemu Zarządowi Przemysłu Jajczarsko-Drobiarskiego) o 65.000 zł, po rozpoznaniu rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy z dnia 9 lutego 1956 r., zaskarżony wyrok zmienił, pozew odrzucił.Uzasadnienie faktyczneZ uzasadnienia:Wyrokiem z dnia 9 lutego 1956 r. Sąd Wojewódzki dla m.st. Warszawy oddalił powództwo Jana K. przeciwko Centralnemu Zarządowi Przemysłu Jajczarsko-Drobiarskiego o wynagrodzenie za wykorzystywanie przez stronę pozwaną jego wynalazku pracowniczego, a to z tej przyczyny, że wynalazek okazał się niepraktyczny i dlatego korzystanie z niego zostało zaniechane.Równocześnie Sąd Wojewódzki nie uwzględnił wniosku powoda o dopuszczenie dowodu z biegłego, gdyż co do nieprzydatności wynalazku wypowiedziały się kompetentne władze państwowe, a mianowicie Minister Przemysłu Mięsnego i Mleczarskiego.Wyrok powyższy zaskarżył powód, żądając przede wszystkim dopuszczenia dowodu z biegłych.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W sprawie niniejszej nie zachodzi potrzeba oceny, czy zarzut rewizji jest uzasadniony, gdyż zarówno Sąd I instancji, jak i obydwie strony przeoczyły, że do rozpoznania żądania powoda nie jest właściwa droga sądowa. Zgodnie z art. 17 ust. 1 dekretu z dnia 12.X.1950 r. o wynalazczości pracowniczej (tekst jednolity: Dz. U. z 1956 r. Nr 3, poz. 21), Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego zobowiązany został do określenia organu powołanego m.in. do rozstrzygania sporów o wysokość wynagrodzenia za wynalazki pracownicze. Z mocy tego przepisu spory te zostały przeto wyłączone z drogi sądowej. Wynika to ponadto z art. 23 ust. 2 wymienionego dekretu, gdyż przepis ten wymienia dwa wypadki, gdy spory związane z wynalazkami pracowniczymi należą do sądów powszechnych. Są to spory o roszczenia odszkodowawcze i o roszczenia z tytułu niesłusznego wzbogacenia, jakie zakład pracy może mieć do pracownika, który dokonał wynalazku pracowniczego, a następnie wykorzystał ten wynalazek w sposób niezgodny z dekretem (art. 18 ust. 2 dekr.), oraz spory o roszczenia pracownika o wynagrodzenie za wynalazek pracowniczy należne od nie uspołecznionego zakładu pracy (art. 22 ust. 2 dekretu). Roszczenie powoda nie należy oczywiście do żadnej z tych kategorii.W wykonaniu nałożonego na niego obowiązku Przewodniczący PKPG wydał w dniu 7 lipca 1951 r. zarządzenie ("Mon. Pol." Nr A-66, poz. 869), w którym w § 17 ust. 2 i w § 27 pkt 3 postanowiono, że organami powołanymi do rozstrzygania sporów o wysokość wynagrodzenia za wynalazki pracownicze są centralne komisje wynalazczości w centralnych zarządach, przy czym § 19 i nast. określa skład komisji i sposób powołania jej członków.Jak wynika z materiału zebranego w sprawie niniejszej, powód do takiej komisji nie zgłosił dotychczas żądania o należne mu, jego zdaniem, wynagrodzenie za wynalazek, którego dokonał i który został przez stronę pozwaną opatentowany. Sąd Wojewódzki ustalił wprawdzie, że sprawa powoda była na polecenie Ministra badana przez komisję, na czele której stał dyrektor pozwanego Centralnego Zarządu, ale była to jedynie komisja, którą posłużył się Minister, badając sprawę w trybie skarg i zażaleń. Skład jej nie odpowiadał wymaganiom § 20 wymienionego wyżej zarządzenia już choćby z tego względu, że przepis ten stanowi, że przewodniczącym komisji powołanej do rozstrzygania sporów o wynagrodzenie za wynalazki pracownicze jest pierwszy zastępca dyrektora centralnego zarządu do spraw technicznych. Poza tym komisja, której przewodniczył dyr. pozwanego Centralnego Zarządu, nie wydała żadnej decyzji, lecz przedstawiła jedynie wyniki swych badań Ministrowi.W związku z powyższym podkreślić wypada, że powód może obecnie zwrócić się do Komisji, o jakiej mowa w § 17 i nast. zarządzenia Przewodniczącego PKPG z dnia 7.VII.1951 r. o rozpatrzenie jego żądań.Z zasad powyższych, skoro droga sądowa jest niewłaściwa, zaskarżony wyrok należało zmienić i pozew powoda w myśl art. 207 § 1 i 228 § 1 k.p.c. odrzucić (…).