II CSK 226/16
WyrokIzba Cywilna2017-01-26
Skład orzekający: Marian Kocon, Antoni Górski, Agata Zając
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd okręgowy prawidłowo utrzymał w mocy wpis hipoteki przymusowej łącznej na nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr […]/3, pomimo postanowienia sądu apelacyjnego o oddaleniu wniosku o współobciążenie tej nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu okręgowego w zakresie ujawnienia jako współobciążonej nieruchomości dla której prowadzona jest księga wieczysta Nr […]/3, uznając, że nie miało ono należytej podstawy prawnej. Sąd okręgowy objął bowiem współobciążenie hipoteką przymusową także tej nieruchomości, z pominięciem treści postanowienia sądu apelacyjnego o oddaleniu wniosku o jej obciążenie. W pozostałym zakresie skarga kasacyjna została oddalona, gdyż rozstrzygnięcie opierało się na treści postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia, które nie uległo zmianie.Stan faktyczny
Wnioskodawca uzyskał postanowienie o zabezpieczeniu roszczeń poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej na kilku nieruchomościach. Sąd okręgowy utrzymał w mocy wpis hipoteki przymusowej łącznej na rzecz wnioskodawcy, obejmując nią również nieruchomość uczestnika postępowania, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr […]/3. Sąd apelacyjny wcześniej oddalił wniosek o współobciążenie tej konkretnej nieruchomości. Uczestnik postępowania wniósł skargę kasacyjną od postanowienia sądu okręgowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej ujawnienia nieruchomości nr […]/3 jako współobciążonej oraz w przedmiocie kosztów, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu. W pozostałym zakresie skarga kasacyjna została oddalona.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 226/16 POSTANOWIENIE Dnia 26 stycznia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Antoni Górski SSA Agata Zając w sprawie z wniosku C. […] Spółki Akcyjnej z siedzibą w K. przy uczestnictwie K. Spółki Akcyjnej z siedzibą w P. o wpis hipoteki przymusowej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 stycznia 2017 r., skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt II Ca […], I. uchyla zaskarżone postanowienie w punkcie I b w zakresie ujawnienia jako współobciążonej nieruchomości dla której prowadzona jest księga wieczysta Nr […]/3 oraz w przedmiocie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania i przekazuje sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Okregowemu w S., pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego; II. oddala skargę kasacyjną w pozostałym zakresie. UZASADNIENIE
2 Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2015 r. Sąd Rejonowy w S. utrzymał w mocy orzeczenie referendarza sądowego z dnia 13 marca 2015 r., którym dokonano wpisu hipoteki przymusowej na rzecz C. […] S.A. z siedzibą w K. co do kwoty 44.426.425 zł. Postanowieniem z dnia 30 września 2015r. Sąd Okręgowy w S. - na skutek apelacji uczestniczki postępowania - zmienił powyższe postanowienie w ten tylko sposób, że po słowach „zaskarżony wpis utrzymać w mocy” dodał słowa „z oznaczeniem w podrubryce 4.4.1 - treść hipoteki (roszczenia): a) pod poz. 1 rodzaj hipoteki (roszczenia) - hipoteka przymusowa łączna, b) pod poz. 12 księga współobciążona numerów ksiąg wieczystych prowadzonych dla nieruchomości współobciążonych: […]/1, […]/2, […]/3, […]/4, […]/5”, zaś w pozostałym zakresie oddalił apelację. Podstawę wpisu stanowiło postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 8 stycznia 2015r. o udzieleniu zabezpieczenia, które Sąd Apelacyjny w […] postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2015 r. zmienił jedynie przez oddalenie wniosku uprawnionej o współobciążenie nieruchomości […]/6. Skarga kasacyjna uczestniczki postępowania od orzeczenia Sądu Okręgowego w S. z dnia 30 września 2015 r. zawiera zarzut naruszenia art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. w zw. z art. 6269 k.p.c. w zw. z art. 6268 § 2 k.p.c. oraz art. 7 k.p.c., i zmierza do uchylenia tego postanowienia oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Podstawą dokonania wpisu hipoteki przymusowej łącznej w sprawie niniejszej było wykonalne postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 8 stycznia 2015 r., o zabezpieczeniu roszczeń wnioskodawcy przez ustanowienie hipoteki przymusowej na kilku nieruchomościach należących do uczestnika postępowania, które - jak ustalił Sąd Okręgowy rozpoznając apelację uczestnika - zostało jedynie częściowo zmienione prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 27 kwietnia 2015 r. przez oddalenie żądania w zakresie dotyczącym
3 obciążenia tą hipoteką nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta Nr […]/3. Zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego, którym Sąd ten objął współobciążenie hipoteką przymusową także nieruchomość uczestnika, dla której prowadzona jest księga wieczysta Nr […]/3, z pominięciem treści postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 27 kwietnia 2015 r., nie miało zatem w tej części należytej podstawy, co czyniło w tym zakresie skargę kasacyjną usprawiedliwioną (art. 39815 § 1 w zw. z art. 3 § 2 i art. 5191 § 1 k.p.c.). Zakwestionowanie w skardze kasacyjnej współobciążenia hipoteką łączną pozostałych nieruchomości wymienionych w punkcie Ib zaskarżonego postanowienia było bezpodstawne, gdyż rozstrzygnięcie to opiera się na treści postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 8 stycznia 2015r. o udzieleniu zabezpieczenia w zakresie, w jakim nie uległo ono zmianie postanowieniem Sądu Apelacyjnego z dnia 27 kwietnia 2015 r. Postanowienie to było bowiem opatrzone wzmianką o wykonalności, zaś na skutek wydania przez Sąd Apelacyjny w […] postanowienia z dnia 27 kwietnia 2015 r. stało się prawomocne. W tej więc części skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, jako nieusprawiedliwiona (art. 39814 w zw. z art. 13 § 2 i art. 5191 § 1 k.p.c.). Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu. jw l.n
Powiązane orzeczenia
- II CSK 168/16 2017-01-26Czy sąd drugiej instancji, zmieniając postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia poprzez oddalenie wniosku o współobciążenie nieruchomości, może następnie utrzymać w mocy wpis hipoteki przymusowej obejmujący tę nieruchomo…
- II CSK 172/16 2017-01-26Czy sąd drugiej instancji, dokonując wpisu hipoteki przymusowej, może obciążyć hipoteką nieruchomość, której obciążenia oddalił sąd pierwszej instancji, mimo że postanowienie sądu pierwszej instancji zostało zaskarżone w…
- II CSK 229/16 2017-01-26Czy sąd drugiej instancji, zmieniając postanowienie o zabezpieczeniu roszczenia poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej, może w części oddalić wniosek o obciążenie nieruchomości, a następnie sąd pierwszej instancji w d…
- II CSK 225/16 2017-01-26Czy sąd wieczystoksięgowy, rozpoznając wniosek o wpis hipoteki przymusowej łącznej, jest związany jedynie treścią wniosku, dołączonych dokumentów i księgi wieczystej, czy też może brać pod uwagę inne znane mu okolicznośc…
- IV CSKP 22/21 2021-01-21Czy dopuszczalny jest wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości, na której uprzednio ustanowiono hipotekę umowną zabezpieczającą tę samą wierzytelność, oraz czy sąd wieczystoksięgowy może badać kwestię nadzabezpieczenia…
Powołane przepisy
art. 385 KPCart. 13 § 2 KPCart. 6269 KPCart. 6268 § 2 KPCart. 7 KPCart. 39815 § 1art. 3 § 2art. 5191 § 1 KPCart. 39814art. 13 § 2§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy