II CSK 752/15
WyrokIzba Cywilna2016-05-19
Skład orzekający: Karol Weitz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o zniesienie współwłasności można zastosować w drodze analogii przepisy dotyczące działu spadku, w szczególności art. 1036 k.c., i czy takie zagadnienie stanowi podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. Ani oczywista zasadność skargi, ani występowanie istotnego zagadnienia prawnego nie zostały przekonująco wykazane. Przepis art. 1036 k.c. dotyczący działu spadku nie ma zastosowania wprost ani w drodze analogii do zniesienia współwłasności nieruchomości, gdyż dział spadku jest szczególnym przypadkiem zniesienia współwłasności, a rozwiązania szczególne nie mogą stanowić podstawy do formułowania reguły ogólnej.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w P. w sprawie o zniesienie współwłasności. W skardze powołał się na oczywistą zasadność oraz występowanie istotnego zagadnienia prawnego, polegającego na możliwości analogicznego zastosowania art. 1036 k.c. do zniesienia współwłasności. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddalił wnioski o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 752/15 POSTANOWIENIE Dnia 19 maja 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Karol Weitz w sprawie z wniosku A. S. przy uczestnictwie W. Ł., K. K., A. S. i J. S. o zniesienie współwłasności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 maja 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 23 czerwca 2015 r., sygn. akt XV Ca […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. oddala wnioski K. K., A. S. i J. S. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd
2 Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 23 czerwca 2015 r. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał się na oczywistą zasadność wniesionej skargi oraz na występowanie w niej istotnego zagadnienia prawnego. Po pierwsze, jak wyjaśniono w judykaturze Sądu Najwyższego, oczywista zasadność skargi kasacyjnej oznacza, że dla przeciętnego prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie. Sytuacja taka w szczególności istnieje wtedy, gdy bez wątpienia wystąpiły uchybienia, na które powołuje się skarżący, lub gdy jest pewne, że miały one wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia albo podniesione zarzuty oczywiście uzasadniają wniesiony środek zaskarżenia. Pamiętać przy tym trzeba, że oczywiste jest to, co jest widoczne bez potrzeby głębszej analizy, czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań. Skarżący musi zatem wykazać, że wyrok zapadł z oczywistym, rażącym naruszeniem przepisów prawa lub podstawowych zasad obowiązujących w praworządnym państwie, widocznym na pierwszy rzut oka, bez konieczności przeprowadzenia bardziej szczegółowej analizy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2008 r., III CSK 110/08, nie publ.). Bliższa analiza uzasadnienia wniosku nie pozwala na stwierdzenie, że skarga kasacyjna w niniejszej sprawie jest – w powyższym rozumieniu – oczywiście uzasadniona. Po drugie, zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego polega na sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej (por. postanowienia z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11 i z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151). Przesłance tej nie odpowiada wskazany przez skarżącego problem możliwości zastosowania w okolicznościach faktycznych sprawy, w drodze analogii,
3 art. 1036 k.c. Przepis ten – odnoszący się do działu spadku – nie ma zastosowania wprost do zniesienia współwłasności nieruchomości, którego dotyczy wniesiona skarga kasacyjna. Jego analogiczne stosowanie również nie byłoby w tym wypadku możliwe. Dział spadku bowiem został świadomie ukształtowany przez ustawodawcę jako szczególny przypadek zniesienia współwłasności. Z tego powodu elementy tej regulacji mogłyby hipotetycznie być stosowane jako uzupełnienie regulacji ogólnej jedynie w całkowicie wyjątkowych przypadkach, rozwiązania szczególne z zasady nie mogą stanowić podstawy do formułowania reguły ogólnej i zastosowania przepisu w drodze analogii. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie wskazano przekonujących argumentów za takim wnioskiem. Z tego powodu z góry wykluczyć można, by w sprawie wystąpiło wskazane zagadnienie prawne. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). Wnioski o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego od wnioskodawcy na rzecz uczestników postępowania Sąd Najwyższy oddalił, ponieważ uczestnicy, wnioskując w odpowiedziach na skargę kasacyjną o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania, nie przedstawili argumentacji prawnej mającej – w okolicznościach sprawy – przemawiać za takim rozstrzygnięciem. W odpowiedziach uczestnika K. K. i uczestniczki A. S. ograniczono się jedynie do przytoczenia ogólnych sformułowań na temat tego, w jaki sposób należy wykazywać, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne lub że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, nie wyjaśniając, dlaczego wnioskodawca – zdaniem uczestnika i uczestniczki – nie spełnił tych wymagań. W odpowiedzi uczestnika J. S. wniosek o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej w ogóle nie został uzasadniony. db
4
Powiązane orzeczenia
- III CSK 345/14 2015-02-06Czy w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności, w której sąd drugiej instancji stwierdził nabycie przez zasiedzenie udziału w nieruchomości, istnieją przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w…
- IV CSK 197/15 2015-06-12Czy skarga kasacyjna od postanowienia o dziale spadku i zniesieniu współwłasności, uzasadniona ogólnym odniesieniem do zagadnień z zakresu współwłasności i brakiem wskazania konkretnych przepisów prawa, może zostać przyj…
- III CSK 187/16 2016-09-07Czy skarga kasacyjna od postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego apelację od postanowienia wstępnego w sprawie o dział spadku, w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzen…
- II CSK 16/13 2013-06-13Czy zaniechanie przesłuchania wnioskodawczyni w sprawie o zniesienie współwłasności i dział spadku, prowadzące do wadliwej kwalifikacji jej posiadania jako zależnego, stanowi podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej z pow…
- I CSK 33/15 2015-08-25Czy w sprawie o zniesienie współwłasności, dział spadku i podział majątku wspólnego zachodzą przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności czy doszło do nieważności postępowania lub czy istnie…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 1036 KCart. 3989 § 2art. 13 § 2 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy