IV CSK 197/15

Sygn. akt IV CSK 197/15 POSTANOWIENIE Dnia 12 czerwca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek w sprawie z wniosku E. Ł., T. K., A. B. i M. K. przy uczestnictwie I. E., G. S., R. E., K. S. i L. R. o dział spadku i zniesienie współwłasności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 czerwca 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni E. Ł. od postanowienia Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt IV Ca 291/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE 2 Wnioskodawczyni E. Ł. złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 16 października 2014 r., oddalającego apelację od postanowienia wstępnego Sądu Rejonowego w Radomiu z dnia 6 grudnia 2013 r., którym uznano co do zasady żądanie zniesienia współwłasności poprzez ustanowienie odrębnej własności lokali za usprawiedliwione i upoważniono uczestniczkę I. E. do wykonania, tymczasowo na jej koszt, prac adaptacyjnych w budynku położonym na nieruchomości, stanowiącej przedmiot postępowania po uzyskaniu wymaganych przepisami szczególnych zezwoleń, w terminie sześciu miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia,. Sąd Najwyższy, oceniając - na podstawie art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. - skargę kasacyjną z punktu widzenia podstaw przyjęcia jej do rozpoznania, zważył: Ustawodawca, wprowadzając skargę kasacyjną jako nadzwyczajny środek prawny służący od prawomocnych orzeczeń, podkreślił, że jej celem jest ochrona interesu publicznego polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Jego rolą nie jest zatem korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa, nawet gdyby one rzeczywiście wystąpiły. Sąd Najwyższy bada, czy wskazano i należycie umotywowano przyczyny powołane w art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., tj. czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, i przyjmuje ją do rozpoznania, jeżeli jest spełniona przynajmniej jedna z nich. W art. 3984 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. przewidziano wymaganie przytoczenia i odrębnego uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Ocena przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania następuje w ramach tzw. przedsądu. Kognicja Sądu Najwyższego na tym etapie postępowania jest ograniczona i nie obejmuje oceny zasadności podstaw skargi kasacyjnej, zastrzeżonej dla Sądu orzekającego w innym składzie. 3 Skarżąca nie wskazała wprost, na których przyczynach wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. oparła wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, ale odniesienie się do „zagadnień z zakresu przepisów o współwłasności, które albo nie zostały w pełni wyjaśnione w publikowanych orzeczeniach lub uchwałach Sądu Najwyższego, albo wywołują poważne i utrzymujące się na przestrzeni czasu rozbieżności w orzecznictwie” prowadzi do konkluzji, że przyjęcie skargi kasacyjnej miałoby zostać uzasadnione występowaniem istotnego zagadnienia prawnego oraz potrzebą wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.), a więc zagadnienia, które wiąże się z określonym przepisem prawnym i którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale i innych podobnych spraw, wymaga jego precyzyjnego sformułowania i wskazania argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11). W zasadzie powinno to być zagadnienie nowe, o charakterze rzeczywistym, a nie teoretycznym, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju jurysprudencji. Argumentacja uzasadniająca wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania musi zawierać odrębne, pogłębione wywody wskazujące na zaistnienie powołanych okoliczności, uzasadniających przyjęcie skargi (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2008 r., II PK 3/08, nie publ.; z dnia 19 października 2006 r., IV CSK 246/06, nie publ; z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, nie publ.; z dnia 19 grudnia 2001 r., IV CZ 200/01, nie publ.). Wywód przedstawiony przez wnioskodawczynię nie odpowiada powyższym wymaganiom. Przede wszystkim nie zostało sformułowane żadne zagadnienie o charakterze prawnym, w sposób zbliżony do zagadnień przedkładanych Sądowi Najwyższemu przez sądy powszechne na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13; z dnia 6 lutego 2014 r., I UK 398/13; z dnia 14 września 2012 r., I UK 218/12 - nie publ.). Ponadto, uzasadnienie wniosku 4 o przyjęcie skargi do rozpoznania nie zawiera odwołania do żadnego konkretnego przepisu prawa, co oznacza że w istocie strona dąży do nie tyle do poddania ocenie zagadnień prawnych ile uzyskania korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia. Co więcej, obszerne fragmenty wywodu przywołanego w celu motywowania tego wniosku stanowi próbę polemiki z ustaleniami faktycznymi oraz oceną dowodów, dokonanymi przez Sądy rozpoznające sprawę. Z kolei przesłanka potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony przepis prawa - mimo wystąpienia takiej potrzeby - nie doczekał się wykładni albo że niejednolita jego interpretacja wywołuje w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych rozbieżności w judykaturze, które należy przytoczyć (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, nie publ.; z dnia 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, nie publ.; z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02, nie publ.; z dnia 12 grudnia 2008., II PK 220/08, nie publ.; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, nie publ.). Skarżącego obciąża obowiązek przedstawienia odrębnej i pogłębionej argumentacji prawnej wskazującej na zaistnienie powołanej okoliczności, zawierającej szczegółowe omówienie, na czym polegają wątpliwości interpretacyjne, a w przypadku istnienia rozbieżności w judykaturze, przytoczenia odpowiednich orzeczeń i wyjaśnienia, na czym owe rozbieżności polegają (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 lipca 2009 r., I CSK 111/09, nie publ.; z dnia 12 grudnia 2008 r., II PK 220/08, nie publ.; z dnia 31 stycznia 2008 r., II UK 246/07, nie publ.; z dnia 13 grudnia 2007 r., I PK 233/07, OSNP 2009, nr 3-4, poz. 43; z dnia 19 października 2006 r., IV CSK 246/06; z dnia 30 maja 2005 r., I PK 23/05, nie publ.). Skarżąca nie wskazała żadnych orzeczeń sądowych, z których miałyby wynikać ewentualne rozbieżności w wykładni przepisów prawa, a nawet nie oznaczyła przepisów, których mogłyby dotyczyć wątpliwości interpretacyjne. Nie zaprezentowała również jasnych, rozbieżnych, wykluczających się wzajemnie sposobów wykładni, które poddaje pod osąd Sądowi Najwyższemu. 5 Stwierdzenie, że rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego ”pozwoli zrozumieć stronom tego i innych postępowań konstrukcje oraz cel obowiązujących przepisów o zniesieniu współwłasności oraz mechanizmy, którymi powinny kierować się sądy powszechne przy rozstrzyganiu spraw” jest wręcz kuriozalne. Taki sposób uzasadniania skargi kasacyjnej rażąco narusza przepis art. 3984 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.