II CZ 41/85
PostanowienieIzba Cywilna1985-04-04
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ugoda zawarta przez stronę w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli jest ważna?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że samo korzystanie ze zwolnienia lekarskiego nie jest równoznaczne z przytoczeniem podstawy z art. 82 k.c. w postaci stanu wyłączającego świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Brak jest podstaw do uwzględnienia zażalenia, jeśli w protokole rozprawy nie ma wzmianki o wniosku o odroczenie lub przerwanie rozprawy z powodu złego samopoczucia strony, a strona korzystała z pomocy pełnomocnika, który nie podjął stosownych czynności w sytuacji, gdyby strona nie mogła świadomie podjąć decyzji.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki umorzył postępowanie w sprawie o zapłatę, uznając, że strony zawarły ugodę, która zaspokoiła roszczenia powódki. Pozwany zaskarżył postanowienie, twierdząc, że podpisał ugodę w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji. Sąd Najwyższy rozpatrywał zażalenie pozwanego na postanowienie o umorzeniu postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie o umorzeniu postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN W. Łysakowski.Sędziowie SN: G. Bieniek (sprawozdawca), Z Marmaj.SentencjaSąd Najwyższy Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 1985 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Spółdzielni Rzemieślniczej w Z. przeciwko Józefowi Z. o zapłatę na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 30 stycznia 1985 r.postanawia:oddalić zażalenie.Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z dnia 30 I 1985 r. Sąd Wojewódzki w W. umorzył postępowanie w sprawie z powództwa Spółdzielni Rzemieślniczej w Z. przeciwko Józefowi Z. o zapłatę kwoty 271.494 zł. Sąd uznał, że wydanie wyroku w tej sprawie stało się zbędne, skoro strony zawarły na rozprawie w dniu 30 I 1985 r. ugodę, na mocy której pozwany zobowiązał się zapłacić powodowej Spółdzielni kwotę 57.216 zł z odsetkami od dnia 23 VI 1980 r., co stanowi zaspokojenie roszczeń powódki. Sąd uznał, że ugoda ta jest zgodna z prawem i zasadami współżycia społecznego oraz nie narusza usprawiedliwionego interesu stron. W rezultacie przyjął, że zawarcie ugody było dopuszczalne, co skutkuje umorzenie postępowania w sprawie.Postanowienie to zaskarżył pozwany, który powołując się na to, że podpisał ugodę w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji, wniósł o jego uchylenie.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Pozwany - powołując się na przepis art. 82 k.c. - podnosi, że w dniu, w którym podpisał ugodę, korzystał ze zwolnienia lekarskiego, czuł się wyjątkowo źle, dolegały mu zawroty głowy oraz duszności, wskutek czego był bliski omdlenia. Taki stan zdrowia oraz namowy ze strony Sądu spowodowały, że podjął decyzję o podpisaniu ugody, która - jego zdaniem - jest sprzeczna z prawem i zasadami współżycia społecznego. W związku z tym należy zauważyć, że w protokole rozprawy brak jest jakiejkolwiek wzmianki o tym, aby pozwany względnie jego pełnomocnik składali wniosek o odroczenie względnie przerwanie rozprawy z powodu złego samopoczucia pozwanego. Pozwany zresztą nie twierdzi, aby taki wniosek był zgłoszony. Fakt korzystania przez pozwanego ze zwolnienia lekarskiego sam przez się nie jest zaś równoznaczny z przytoczeniem podstawy z art. 82 k.c. w postaci stanu wyłączającego świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Dla oceny stanu świadomości pozwanego w momencie zawierania ugody nie bez znaczenia jest fakt, że korzystał on z pomocy adwokata. Jest oczywiste, że gdyby pozwany istotnie nie mógł świadomie i swobodnie podjąć decyzji, to jego pełnomocnik podjąłby stosowne czynności. Takie działania nie zostały podjęte. W rezultacie, przyczyny wskazane przez pozwanego nie mogą, w myśl przepisów prawa cywilnego, powodować nieważności ugody. Brak zatem podstaw do uwzględnienia zażalenia pozwanego.Chybiony jest również zarzut pozwanego, jakoby zawarta ugoda rażąco naruszała usprawiedliwiony interes stron, nie była zgodna z prawem i zasadami współżycia społecznego. W sprawie chodzi bowiem o rozliczenie stron z tytułu remontu budynku w P. wykonanego - na zlecenie powodowej Spółdzielni - przez pozwanego. W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności opinii biegłych oraz ustaleń Sądu Wojewódzkiego w W. dokonanych w sprawie, w pełni uzasadniony jest wniosek, iż treść ugody nie narusza rażąco usprawiedliwionych interesów stron.Z tych względów, na podstawie art. 397 § 2 w związku z art. 387 k.p.c., należało orzec jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II CR 420/90 1990-09-11Czy sąd orzekający może pozbawić znaczenia pozasądową ugodę stron, stosując przepisy dotyczące ugód sądowych, bez dokonania ustaleń faktycznych w świetle materialnoprawnych przesłanek dotyczących wad oświadczenia woli?
- II PZ 5/67 1967-03-15Czy ugoda sądowa zawarta pod warunkiem, od którego zależy jej ważność, może być przyjęta do protokołu przez sąd i prowadzić do umorzenia postępowania?
- III CZP 74/69 1969-09-29Czy okoliczność, że sąd nie rozpoznał wniosku strony o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie dla niej adwokata przed zawarciem przez strony ugody sądowej, powoduje bezskuteczność tej ugody, skoro po jej zawarciu…
- V CSK 620/18 2020-11-10Czy rozpoznanie sprawy i wydanie wyroku w nieobecności strony, która przedstawiła zaświadczenie lekarskie o niemożności stawienia się i wniosła o odroczenie rozprawy, prowadzi do nieważności postępowania z powodu pozbawi…
- 4 CO 20/60 1962-07-18Czy dopuszczalne jest zawarcie ugody sądowej obejmującej obowiązek określonego świadczenia lub zachowania się uzależniony od warunku i czy ugoda taka jest prawnie skuteczna?
Powołane przepisy
art. 82 KCart. 397 § 2art. 387 KPC§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026.