II CZ 9/12

Sygn. akt II CZ 9/12 POSTANOWIENIE Dnia 11 maja 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący) SSN Anna Owczarek SSN Marta Romańska (sprawozdawca) w sprawie ze skargi J. D. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 26 listopada 2009 r., wydanym w sprawie z powództwa J. D. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Rejonowego i K. P. - Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym o zapłatę, ustalenie, nakazanie i uchylenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 maja 2012 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 31 maja 2011 r., oddala zażalenie; 1) odstępuje od obciążenia powoda kosztami postępowania zażaleniowego na rzecz strony pozwanej Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa; 2) przyznaje radcy prawnemu J. T. ze środków budżetowych Skarbu Państwa Sądu Apelacyjnego kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) zł wraz z należnym podatkiem od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną powodowi z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z 31 maja 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę J. D. o wznowienie postępowania w sprawie z jego powództwa przeciwko Skarbowi Państwa – Prezesowi Sądu Rejonowego oraz K. P. – Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym o zapłatę, ustalenie, zobowiązanie do dokonania czynności, zakończone prawomocnie wyrokiem Sądu Okręgowego z 17 marca 2009 r., od którego apelację oddalił Sąd Aprecjacyjny wyrokiem z 26 listopada 2009 r. W zażaleniu na postanowienie z 31 maja 2011 r. powód zarzucił, że skargę o wznowienie wniósł w terminie, jak również, że wykazał istnienie powołanych przesłanek wznowienia, a zatem brak było podstaw do odrzucenia skargi. Powód wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od pozwanych na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu, które nie zostało zapłacone przez powoda w całości ani w części. Na wypadek nieuwzględnienia zażalenia powód wniósł o nieobciążanie go kosztami na rzecz pozwanego (art. 102 k.p.c.). Pozwany wniósł o oddalenie zażalenia i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przesłanki odrzucenia na posiedzeniu niejawnym skargi o wznowienie postępowania wskazane zostały w art. 410 k.p.c.; należą do nich: uchybienie terminowi, brak oparcia skargi na ustawowej podstawie i niedopuszczalność skargi z innych przyczyn. Zaistnienie którejś z tych okoliczności lub wszystkich łącznie, uzasadnia odrzucenie skargi. Powyższe przesłanki wyznaczają jednocześnie zakres wstępnej kontroli formalnej skargi o wznowienie postępowania, dokonywanej na podstawie art. 410 k.p.c., która może prowadzić do jej odrzucenia w razie stwierdzenia, że przytoczone w skardze okoliczności nie mieszczą się w katalogu ustawowych podstaw wznowienia lub skargę wniesiono po upływie terminu. Zgodnie z art. 407 § 3 k.p.c. skargę wnosi się w terminie trzech miesięcy, liczonym od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Powód wskazuje, że dowiedział się o możliwości złożenia skargi 29 stycznia 2011 r., 3 po przeglądnięciu i przeanalizowaniu przepisów postępowania cywilnego oraz dostępnego mu orzecznictwa. W orzecznictwie utrwalony jest jednak pogląd, że o zachowaniu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania decydują okoliczności o charakterze obiektywnym. Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania liczy się przy tym od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, nie zaś od dnia, w którym podstawa ta stała się dla strony wyjaśniona i wiarygodna (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 24 kwietnia 2008 r., IV CZ 30/08, Lex 646360; z 24 marca 2010 r., V CZ 16/10, nie publ., z 18 stycznia 2012 r., II CZ 147/11, nie publ.). Okoliczności przytoczone w ramach podstaw skargi o wznowienie były powodowi znane najpóźniej od momentu, gdy zapoznał się z treścią uzasadnienia postanowienia Sądu Apelacyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Odpis jego uzasadnienia skarżący otrzymał - 10 lutego 2010 r. (k. 560), a skargę wniósł 7 lutego 2011 r. Trafnie zatem uznał Sąd Apelacyjny, że skarga o wznowienie postępowania została złożona przez powoda po terminie. Wbrew zarzutom skarżącego, stwierdzenie przez Sąd, że skarga została wniesiona po terminie zwalniało Sąd oceniający dopuszczalność jej wniesienia od analizy poszczególnych zarzutów i rozważania, czy zarzucane przez powoda uchybienia wystąpiły w toku postępowania w sprawie, Mając na uwadze szczególnie niekorzystną sytuację materialną i osobistą powoda (co udokumentowane zostało w aktach sprawy w związku z jego wnioskami o przyznanie mu zwolnienia od kosztów sądowych), Sąd Najwyższy odstąpił od obciążania go kosztami postępowania zażaleniowego na rzecz strony pozwanej (art. 102 k.p.c.). O wynagrodzeniu pełnomocnika reprezentującego powoda z urzędu w postępowaniu zażaleniowym Sąd Najwyższy orzekł stosowanie do art. § 2 ust. 3, § 6 pkt 7, § 13 ust. 2 pkt 2, § 19 - 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). 4