II CZ 99/56

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Zofii Z. przeciwko Bogusławowi Z. o rozwód, po rozpoznaniu zażalenia powódki na postanowienie Sądu Wojewódzkiego dla m. Łodzi z dnia 30 maja 1955 r., zaskarżone postanowienie w części oddalającej wniosek powódki o oddanie jej na czas trwania procesu rozwodowego oddzielnego pokoju oraz urządzenia koniecznego do jego zamieszkiwania uchylił i sprawę w tym zakresie Sądowi Wojewódzkiemu dla m. Łodzi do ponownego rozpoznania przekazał.Uzasadnienie faktyczneW pozwie o rozwód powódka twierdziła, że mieszkanie stron składa się z pokoju i kuchni na parterze i z oddzielnego pokoju na 1-szym piętrze, że razem z nią zamieszkiwała w tym mieszkaniu 3-letnia córka stron i - pełnoletni już - syn jej z 1-go małżeństwa i że wskutek brutalnego obchodzenia się z nią przez pozwanego była zniewolona chwilowo mieszkanie opuścić. W związku z tym powódka żądała zobowiązania pozwanego na podstawie art. 431 k.p.c. do płacenia jej podczas trwania procesu rozwodowego na dziecko 600 zł miesięcznie i do oddania jej na ten czas na zamieszkanie jej samej oraz jej dzieci pokoju na piętrze oraz do wydania jej albo do wyrażenia zgody na zatrzymanie przez nią urządzenia tego pokoju, 2 pierzyn, 4 poduszek i jej garderoby. Sąd Wojewódzki zasądził na rzecz córki stron na czas trwania procesu alimenty w wysokości 400 zł miesięcznie, natomiast wniosek jej o wydanie pokoju i rzeczy oddalił z tym uzasadnieniem, że powódka jest w posiadaniu rzeczy, których wydania żąda, podziału zaś mieszkania na podstawie art. 431 k.p.c. zarządzić nie może.Od tego postanowienia - z wyjątkiem części dotyczącej 2 pierzyn, 4 poduszek i jej garderoby - powódka wniosła zażalenie, żądając na czas trwania procesu przyznania jej pokoju na piętrze, w części zaś dotyczącej zezwolenia na zatrzymanie urządzenia tego pokoju uchylenia zaskarżonego postanowienia i odesłania sprawy do I instancji.Rewizja jest uzasadniona. Słuszny jest bowiem pogląd skarżącej, że możliwość przyznania jednemu z małżonków na czas trwania procesu części wspólnego mieszkania na wyłączny jego użytek mieści się również w dyspozycji art. 431 k.p.c. i to bez względu na to, czy w chwili wydania zarządzenia na podstawie art. 431 k.p.c. małżonek żądający przyznania mu oddzielnego pomieszczenia przebywa jeszcze we wspólnym mieszkaniu.Okoliczność, że opuścił on wspólne mieszkanie z powodu uniemożliwienia mu pobytu w mieszkaniu przez małżonka drugiego nie pozbawia go uprawnienia przebywania we wspólnym mieszkaniu podczas trwania procesu rozwodowego, natomiast uzasadnia potrzebę przyznania mu we wspólnym mieszkaniu oddzielnej izby, gdzie nie byłby narażony na przykrości ze strony drugiego małżonka. Nie można zgodzić się z poglądem pozwanego, że w izbie, którą należałoby ewentualnie przyznać powódce, nie mógłby zamieszkiwać pełnoletni już syn powódki z pierwszego małżeństwa, kiedy dopóki małżonkowie żyli wspólnie, był on dopuszczony do wspólności domowej i nie ma dostatecznego powodu do całkowitego uchylenia tej wspólności z tej tylko przyczyny, że małżonkowie zamieszkaliby w odrębnych częściach mieszkania. Razem z oddzielną izbą należy przyznać małżonkowi również taką część wspólnego urządzenia, która potrzebna jest do zamieszkiwania odpowiednio do stanu posiadania i do stosunków, w jakich małżonkowie żyli przed odejściem jednego z nich od drugiego.Z tych przyczyn zaskarżone postanowienie ulega uchyleniu na podstawie art. 384 k.p.c.