II K 579/55

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Henryka N. i Jana K.. oskarżonych z art. 286 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Prokuratora Wojewódzkiego w Stalinogrodzie rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Stalinogrodzie z dnia 30 marca 1955 r., na podstawie art. 375, 383 p. 3 i 388 § 1 k.p.k., uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Stalinogrodzie z dnia 30 marca 1955 r. oskarżeni Henryk N. i Jan K. zostali uniewinnieni z zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 k.k., a mianowicie, że Henryk N. jako sztygar a Jan K. jako kierownik oddziału VII kopalni "Prezydent" nie dopełnili należycie swych obowiązków służbowych przez to, że pełniąc obowiązki nadzorcze na wymienionym oddziale tolerowali nieprzepisową obudowę chodnika IV taśmowego w następstwie czego ze stropu oderwały się bryły węgla powodując zasypanie Eitela G., który poniósł śmierć na miejscu na skutek uduszenia.Wyrok ten zaskarżył Prokurator Wojewódzki w Stalinogrodzie, zarzucając błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, wyrażającą się w przyjęciu, że przekroczenie przez oskarżonych przepisów § 1 i 2 Działu IV g.p.b. nastąpiło bez ich winy z uwagi na trudne warunki geologiczne, trudności w dostawie drzewa i brak ludzi do wykonywania obudowy.W konkluzji skarga rewizyjna wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku, uznanie oskarżonych za winnych popełnienia zarzuconego im czynu i wymierzenie im odpowiedniej kary.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Uniewinniając oskarżonych Sąd Wojewódzki ograniczył się do stwierdzenia, że daje wiarę wyjaśnieniom oskarżonych co do przyczyn nieprzepisowej obudowy chodnika, "bowiem wyjaśnienia ich potwierdził biegły inż. K., który stwierdził, że oskarżony Jan K. i Henryk N. zasadniczo przekroczyli przepis § 1 i 2 Dz. IV g.p.b., jednak usprawiedliwiają ich co do tego przyczyny i warunki, które złożyły się na zaniedbaną obudowę chodnika IV taśmowego, a mianowicie trudne warunki geologiczne ..., kopalnia w tym okresie posiadała wielkie trudności w opuszczaniu materiału, a zatem i drzewa potrzebnego do obudowy wyrobisk i przebudowy chodników, a także nie posiadała również obudowy żelaznej zamkniętej (kołowej), ponieważ obudowę taką należy zaplanować wcześniej, ... brak ludzi do pracy", a ponieważ "dalej biegły stwierdził, że sztygar Henryk N. wydając polecenie rębaczowi K. strzelania w stojakach sam jako dozór, dozorował tę pracę, a zatem mógł to uczynić ... Sąd z braku dostatecznych dowodów winy obu oskarżonych uniewinnił..."Z przytoczonego ustępu uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd streszczając wyjaśnienia oskarżonych i opinię biegłego nie przeprowadził oceny zachowania się oskarżonych. Słusznie rewizja prokuratorska podnosi, że przepisy o bezpieczeństwie pracy w górnictwie posiadają istotne znaczenie zarówno dla ochrony życia ludzi zatrudnionych pod ziemią, jak i dla całości produkcji kopalnianej, toteż osoby odpowiedzialne za urządzenia zapewniające bezpieczeństwo pracy winny utrzymywać je w stanie gwarantującym bezpieczeństwo, a w razie konieczności mają obowiązek pracę w zagrożonym miejscu wstrzymać, aby ochronić życie i zdrowie ludzkie. "Usprawiedliwienie", o którym mówi inżynier K., może mieć znaczenie przy wymiarze kary, nie powoduje jednak braku winy. Powołane przez oskarżonych zachowanie zwierzchników (tolerowanie niebezpiecznej obudowy mimo zwrócenia im przez oskarżonych uwagi na ten stan) ma również znaczenie tylko dla kwestii wymiaru kary, gdyż ewentualna odpowiedzialność zwierzchników oskarżonych nie zwalnia ich samych od winy.Ponadto rewizja prokuratora trafnie powołuje się, że Sąd pominął opinię Okręgowego Urzędu Górniczego, która jako przyczynę zawału poza niewłaściwą obudową chodnika, wymienia strzał w stropie trwale niebezpiecznym przy wymianie części obudowy. Dozorowanie samego odstrzału nie może być uznane za wypełnienie przez oskarżonego N. jego obowiązków - sztygara, skoro sam strzał stanowił nieodpowiedni środek przy wymianie obudowy.Ponadto dla wyjaśnienia sprawy i stopnia odpowiedzialności oskarżonych może mieć istotne znaczenie przesłuchanie inżyniera Władysława P., prowadzącego dochodzenie z ramienia O.U.G.Z uwagi na nierozważenie wskazanych wyżej okoliczności Sąd Najwyższy zaskarżony wyrok uchylił.