II PR 24/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Wilewski. Sędziowie: W. Formański (sprawozdawca), W. Glabisz.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Zbigniewa B. przeciwko Kopalni Węgla Kamiennego "V" w W. o odszkodowanie, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 30.X.1969 r.,zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że tytułem renty uzupełniającej zasądził dodatkowo od pozwanej Kopalni na rzecz powoda miesięcznie: po 196 zł za okres od dnia 1.II.1968 r. do dnia 31.XII.1968 r., po 213 zł za okres od dnia 1.I.1969 r. do dnia 31.XII.1969 r. i po 230 zł za okres od 1.I.1970 r. do dnia 26.VIII.1983 r. z 8% od dnia 2.VIII.1969 r. od rat rentowych wymagalnych przed tą datą, natomiast od rat wymagalnych po tej dacie - od daty uchybienia płatności każdej raty; w pozostałym zakresie rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki zaskarżony wyrokiem zasądził od pozwanej Kopalni - w związku z nabawieniem się przez powoda krzemicy płuc w czasie długoletniej pracy w nieodpowiednich warunkach - jednorazowe odszkodowanie w wysokości 20.000 zł oraz rentę uzupełniającą: po 881 zł miesięcznie za okres od 31.IX.1966 r. do 30.XI.1966 r., po 281 zł od 1.XII.1966 r. do 31.XII.1967 r. (niezależnie od 600 zł płaconych przez Kopalnię na podstawie zawartej między stronami ugody pozasądowej z dnia 29.XI.1967 r.), po 1.201 zł miesięcznie w roku 1968 r., po 1.673 zł za rok 1969 i po 2.346 zł od 1.I.1970 r. do 26.VIII.1983 r. - niezależnie od dobrowolnie płaconych przez kopalnię rent na podstawie ugody pozasądowej z dnia 13.V.1968 r. W pozostałej części Sąd powództwo oddalił. Określając wysokość renty uzupełniającej Sąd Wojewódzki wziął pod uwagę m.in. możliwości zarobkowe powoda jako inwalidy III grupy, wyrażające się kwotą 850 zł miesięcznie.W rewizji opartej na zarzucie naruszenia art. 444 § 2 k.c. w związku z art. 16 ustawy z dnia 28.V.1957 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin (Dz. U. z 1968 r. Nr 3, poz. 19) powód wniósł o zmianę wyroku przez zasądzenie dodatkowo miesięcznie po 215 zł, 234 zł lub po 252 zł z 8% od 2.VIII.1969 r.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd Wojewódzki, określając możliwości zarobkowe powoda jako inwalidy III grupy na kwotę 850 zł miesięcznie, odliczył w całości pobieraną przez powoda rentę inwalidzką z ubezpieczenia społecznego. Tymczasem z mocy art. 16 ustawy z dnia 28.V.1957 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin (jedn. tekst: Dz. U. z 1968 r. Nr 3, poz. 19) górnicza renta inwalidzka wzrasta o 10%, ale nie mniej niż o 120 zł, dla pracowników, u których inwalidztwo powstało wskutek wypadku w zatrudnieniu lub choroby zawodowej, jeżeli nie osiągają zarobku z tytułu zatrudnienia lub dochodu z innych źródeł. W razie więc osiągania przez takiego inwalidę zarobku, o którym mówi art. 16 cyt. ustawy, nie będzie mu przysługiwał ów dziesięcioprocentowy dodatek do renty. Pominięcie tej ustawowej zasady przy określeniu wysokości renty uzupełniającej górnika-inwalidy, u którego zakłada się, że może jeszcze osiągać pewne zarobki, i któremu je się odlicza, pociągałoby za sobą niczym nie uzasadnione pomniejszenie renty uzupełniającej o całą rentę inwalidzką wraz z dodatkiem dla niepracujących. Dlatego też przy określeniu wysokości renty uzupełniającej górnika, u którego inwalidztwo powstało wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, w razie przyjęcia hipotetycznej możliwości osiągania przez tego górnika, przy wykorzystaniu przez niego możliwości zarobkowych, dochodu, którego wysokość nie powoduje zawieszenia prawa do renty inwalidzkiej (§ 2 ust. 1 pkt 1 i § 20 ust. 1 pkt 1 rozp. Rady Ministrów z dnia 9.I.1969 r. w sprawie niezawieszenia prawa do emerytury lub renty - Dz. U. Nr 3, poz. 16), sąd odlicza zarówno ten dochód, jak i rentę inwalidzką pobieraną z ubezpieczenia społecznego, lecz pomniejszoną o 10-procentowy dodatek, o który renta ta była zwiększona na podstawie art. 16 ustawy z dnia 28.V.1957 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin (jedn. tekst: Dz. U. z 1968 r. Nr 3, poz. 19) dla inwalidów-górników nie osiągających zarobku z tytułu zatrudnienia lub dochodu z innych źródeł.Z akt rentowych wynika, że powodowi przysługuje renta inwalidzka wraz z omawianym dodatkiem: w roku 1968 w wysokości 2.154 zł, w roku 1969 - 2.339 zł i od roku 1970 - 2.525 zł. Odliczając rentę inwalidzką należało - zgodnie z tym, co wyżej wywiedziono - pomniejszyć ją o 10-procentowy dodatek w niej się mieszczący. Dodatek ten wynosi - jak to wynika z podzielenia określonej liczby przez 11 - 196 zł lub 213 zł bądź 230 zł.Skoro Sąd Wojewódzki nie pomniejszył odliczonej renty inwalidzkiej o ten dodatek, to należało rewizję co do zasady w całości, a co do wysokości - w przeważającej części uwzględnić i zmienić wyrok zaskarżony przez zasądzenie dodatkowo tytułem renty uzupełniającej miesięcznie kwoty, odpowiadającej wysokości omawianego dodatku (art. 390 § 1 k.p.c.).Obowiązek zwrotu powodowi kosztów postępowania rewizyjnego i obciążenie pozwanej Kopalni obowiązkiem uiszczenia na rzecz Skarbu Państwa wpisu od rewizji powoda uzasadniają przepisy art. 98 § 1 i 108 § 1 k.p.c. oraz art. 11 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.