II UKN 664/98
Izba Cywilna1999-05-26
Skład orzekający: Roman Kuczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy może przeprowadzić badanie kontrolne inwalidy, któremu przyznano rentę z tytułu wypadku przy pracy na czas określony, jeśli nie przeprowadzono badań kontrolnych w wyznaczonym terminie?Ratio decidendi
Organ rentowy ma prawo przeprowadzić badanie kontrolne inwalidy, któremu przyznano rentę z tytułu wypadku przy pracy na czas określony, nawet jeśli nie przeprowadzono badań kontrolnych w wyznaczonym terminie. Okres pobierania renty inwalidzkiej nie jest równoznaczny z okresem trwania inwalidztwa, a organ rentowy jest uprawniony do wyznaczania badań kontrolnych. Dopuszczalne jest przeprowadzenie badania kontrolnego, jeżeli zostaną udowodnione okoliczności wskazujące na zmianę stanu inwalidztwa.Stan faktyczny
Wnioskodawca Stanisław P. pobierał rentę inwalidzką wypadkową od 1976 r., przyznaną na okres 12 miesięcy. Organ rentowy nie przeprowadzał badań kontrolnych aż do 1996 r. W 1996 r. organ rentowy wstrzymał wypłatę renty, uznając, że inwalidztwo ustąpiło. Sąd pierwszej instancji i Sąd Apelacyjny podzieliły stanowisko organu rentowego, oddalając powództwo wnioskodawcy. Kasacja wnioskodawcy zarzucała naruszenie przepisów dotyczących badań kontrolnych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację wnioskodawcy, uznając ją za nieuzasadnioną.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 26 maja 1999 r. II UKN 664/98 Jeżeli w orzeczeniu uznającym wnioskodawcę za inwalidę z powodu wy-padku przy pracy określono to inwalidztwo jako czasowe (12 miesięcy), lecz następnie zaniechano przeprowadzenia badań kontrolnych, to nie ma przesz-kód do poddania rencisty badaniu kontrolnemu w trybie § 29 ust. 1 rozporzą-dzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 5 sierpnia 1983 r. w sprawie składu komisji lekarskich do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, trybu postępowania, trybu kierowania na badania przez te komisje oraz szczegóło-wych zasad ustalania inwalidztwa (Dz.U. Nr 47, poz. 214 ze zm.). Przewodniczący: SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca), Sędziowie: SN Maria Tyszel, SA Krystyna Bednarczyk. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 26 maja 1999 r. na rozprawie sprawy z wniosku Stanisława P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w P. o prawo do renty inwalidzkiej wypadkowej, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 13 października 1998 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 10 marca 1998 r. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu oddalił odwołanie Stanisława P. od decyzji Oddziału Zakła-du Ubezpieczeń Społecznych w P. wstrzymującej wypłatę renty inwalidzkiej z tytułu wypadku przy pracy. Sąd pierwszej instancji w oparciu o opinię biegłych sądowych neurologa ortopedy, kardiologa i radiologa ustalił, że następstwa wypadku z 1974 r., polegające na złamaniu obu kości śródstopia lewego, ustąpiły i wnioskodawca w pełni odzyskał sprawność lewej kończyny dolnej. Stanowisko to podzielił Sąd Apelacyjny w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 13 października 1998 r. oddalił apelację wnioskodawcy.
2 Kasacja wnioskodawcy zarzuca powyższemu wyrokowi naruszenie § 29 roz-porządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 5 marca 1983 r. w spra-wie składu komisji lekarskich do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, trybu postępowa-nia, trybu kierowania na badanie przez te komisje oraz szczegółowych zasad ustala-nia inwalidztwa (Dz.U. Nr 47, poz. 214). Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Kasacja jest nieuzasadniona. Bezspornie wnioskodawca w dniu 26 kwietnia 1974 r. uległ wypadkowi przy pracy, jednakże, jak wynika z akt rentowych, bezpoś-rednio po wypadku nie został uznany za inwalidę żadnej z grup, przyznano mu na 6 miesięcy rentę chorobową. [...] Obwodowa KIZ w Ś. uznała wnioskodawcę za inwa-lidę drugiej grupy z powodu wypadku przy pracy na okres 1 roku, w ciągu którego powinien on odzyskać zdolność do pracy, jednakże orzeczenie to zmieniła 10 grud-nia 1975 r. Wojewódzka KIZ, nie zaliczając wnioskodawcy do żadnej grupy inwali-dów. Prawo do renty inwalidzkiej nabył wnioskodawca na podstawie wyroku Okrę-gowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 5 maja 1976 r., w świetle którego, na podstawie opinii biegłych, wnioskodawca został zaliczony do III grupy inwalidów wskutek wypadku przy pracy (na okres 12 miesięcy). Wnioskodawca pobierał rentę inwalidzką wypadkową, przy czym organ rentowy nie poddawał go - mimo treści opinii biegłych - badaniom kontrolnym aż do 1996 r. Przepis § 29 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia stanowi, że nie wyzna-cza się terminów badań kontrolnych osób, które osiągnęły wiek: kobiety – 55 lat, mężczyźni – 60 lat, chyba że inwalidztwo tych osób spowodowane zostało urazem i nie ma charakteru trwałego. Skoro inwalidztwo wnioskodawcy było spowodowane urazem i zarówno według orzeczeń KIZ, jak i biegłych sądowych, nie miało charakte-ru trwałego dopuszczalne było przeprowadzenie w 1996 r. badania kontrolnego wnioskodawcy. Także ustęp 3 omawianego przepisu dopuszcza możliwość prze-prowadzenia z urzędu badania kontrolnego inwalidy, jeżeli zostaną udowodnione okoliczności wskazujące na zmianę stanu inwalidztwa. Nie można zatem podzielić poglądu kasacji w kwestii naruszenia wskazanego § 29 rozporządzenia z dnia 5 marca 1983 r., gdyż okres pobierania renty inwalidzkiej nie jest równoznaczny z okresem trwania inwalidztwa, zaś organ rentowy uprawniony był do wyznaczania badania kontrolnego na całej przestrzeni lat 1976-1996. Trafność
3 stanowiska organu rentowego w przedmiocie braku inwalidztwa powypadkowego została potwierdzona opiniami biegłych sądowych lekarzy w postępowaniu przed Są-dem pierwszej instancji i zaakceptowana wyrokiem zaskarżonym kasacją. Kasacja nie stawia temu wyrokowi zarzutu naruszenia prawa procesowego, wobec czego Sąd Najwyższy rozpoznając kasację w jej granicach związany jest ustaleniami faktyczny-mi dokonanymi (przejętymi) przez Sąd drugiej instancji. W świetle tych ustaleń, wnioskodawca nie jest inwalidą wskutek wypadku przy pracy, wobec czego wstrzy-manie renty inwalidzkiej okazało się uzasadnione, a jak to wyżej wskazano § 29 roz-porządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z 5 marca 1983 r. nie został naruszony. Tym samym Sąd Najwyższy nie znalazł usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia kasacji i w oparciu o art. 39312 KPC orzekł jak w sentencji wyroku. ========================================
Powiązane orzeczenia
- II URN 259/87 1987-11-23Czy organ rentowy może wyznaczyć z urzędu badanie kontrolne inwalidy, który nie podlega badaniom kontrolnym na podstawie § 29 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 5 sierpnia 1983 r., opier…
- II URN 28/95 1995-09-21Czy dopuszczalne jest wyznaczenie kontrolnego badania lekarskiego osoby, której inwalidztwo trwa nieprzerwanie 10 lat, jeżeli nie udowodniono okoliczności wskazujących na zmianę stanu inwalidztwa?
- II UKN 21/99 1999-06-30Czy brak stwierdzenia pogorszenia stanu zdrowia, przy jednoczesnym braku stwierdzenia poprawy, uzasadnia wstrzymanie wypłaty renty inwalidzkiej z tytułu choroby zawodowej, jeśli pierwotne przesłanki przyznania świadczeni…
- III URN 44/80 1980-06-11Czy organ rentowy ma obowiązek z urzędu podwyższyć rentę inwalidzką przyznaną na podstawie ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o świadczeniach pieniężnych przysługujących w razie wypadków przy pracy, po wejściu w życie ust…
- II URN 13/96 1996-07-17Czy wyniki badań kontrolnych komisji lekarskich, przeprowadzonych po upływie dziesięciu lat nieprzerwanego inwalidztwa, mogą stanowić podstawę do pozbawienia rencisty prawa do renty, nawet jeśli stwierdzono brak inwalidz…
Powołane przepisy
art. 39312 KPC§ 29 ust. 1§ 29
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy