II UR 30/80

Uzasadnienie faktyczneWnioskodawczyni ur. 11 maja 1917 r. dochodziła od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych świadczenia pieniężnego za gospodarstwo rolne przekazane w dniu 26 października 1971 r. nieodpłatnie siostrze swojej i szwagrowi Janinie i Józefowi B.(...) Oddział w R. decyzją z dnia 12 maja 1980 r. wniosek Julianny K. załatwił odmownie - powołując się na przepis art. 23 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. z 1977 r. Nr 32, poz. 140).Rada Nadzorcza tegoż Oddziału orzeczeniem z dnia 24 czerwca 1980 r. zaskarżoną decyzję zatwierdziła, nie znajdując podstaw do jej zmiany.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. postanowieniem z dnia 5 września 1980 r., przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne budzące - zdaniem Okręgowego Sądu - poważne wątpliwości: "czy zstępnymi w rozumieniu art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. z 1977 r. Nr 32, poz. 140) są siostra i szwagier rolnika".Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy przejąwszy sprawę do rozpoznania, zważył co następuje:Bezspornym w sprawie jest, iż wnioskodawczyni w dniu 26 października 1971 r. przekazała swoje gospodarstwo rolne siostrze i szwagrowi Janinie i Józefowi B., przed wejściem w życie ustawy z dnia 27 października 1977 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 32, poz. 140).Zgodnie zaś z przepisem art. 23 cyt. ustawy rolnikowi, który nieodpłatnie przekazał gospodarstwo rolne zstępnym przed wejściem w życie ustawy, a który osiągnął wiek: 65 lat mężczyzna i 60 lat kobieta albo jest inwalidą I lub II grupy i nie ma własnych źródeł dochodu, przysługuje świadczenie pieniężne w wysokości 750 zł miesięcznie, a jeżeli warunki te spełniają oboje małżonkowie, przysługuje im łącznie świadczenie w wysokości 1.000 zł miesięcznie. Przepis ten jednoznacznie normuje, iż świadczenia wymienione w tymże przepisie przysługują tylko temu rolnikowi, który przekazał nieodpłatnie gospodarstwo rolne (przed 1 stycznia 1978 r.) wyłącznie zstępnym. Zstępnymi zaś w świetle obowiązujących przepisów prawa są dzieci, wnuki i prawnuki. Natomiast rodzeństwo, aczkolwiek są to osoby najbliższe, to jednak są krewnymi w linii bocznej, a nie zstępnymi.Ponadto w przepisach końcowych ustawy z dnia 27 października 1977 r. - tj. w art. 75 ust. 1 pkt 2 wyraźnie rozgraniczono i określono znaczenie pojęcia następcy, którym są: zstępni (a więc dzieci, wnuki i prawnuki), rodzeństwo i dzieci rodzeństwa (zstępni rodzeństwa) rolnika oraz jego pasierbowie i wychowankowie. Interpretacja przepisów tak art. 23, jak i art. 75 ust. 1 cyt. ustawy w żadnym razie nie pozwala na identyfikowanie pojęcia rodzeństwa z pojęciem zstępnych, a tym samym brak jest podstaw - do uznania roszczeń wnioskodawczyni jako zasadnych.W tym stanie faktycznym i prawnym Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.