III CKN 95/98
Izba Cywilna1999-01-05
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego oparte na twierdzeniu o braku uprawnienia do lokalu, który pierwotnie był mieszkaniem funkcyjnym, jest uzasadnione w sytuacji, gdy osoba zajmująca lokal nie należy do kręgu podmiotów określonych w uchwale Rady Ministrów dotyczącej mieszkań dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zarzut naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o najmie lokali mieszkalnych jest chybiony. Uchwała Rady Ministrów dotycząca warunków i trybu zajmowania oraz zwalniania mieszkań przez osoby zajmujące kierownicze stanowiska państwowe, uwzględniając ograniczenia podmiotowe i przedmiotowe, dotyczy wyłącznie mieszkań w budynkach zarządzanych przez państwowe jednostki organizacyjne, będących w dyspozycji określonych organów. Ustalenia faktyczne wykluczyły, aby pozwany należał do kręgu podmiotów określonych w tej uchwale, co przesądziło o bezzasadności kasacji. Nie nastąpiły żadne zdarzenia niweczące uprawnienia pozwanego do spornego lokalu, które uzasadniałyby uwzględnienie powództwa na podstawie art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.Stan faktyczny
Powódka domagała się pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego, twierdząc, że pozwany utracił uprawnienie do spornego lokalu. Lokal był pierwotnie mieszkaniem funkcyjnym przydzielonym pozwanemu jako funkcjonariuszowi Milicji Obywatelskiej. Po rozwodzie i podziale majątku powódka została eksmitowana, ale nie przyjęła lokali zastępczych. Po zwolnieniu pozwanego ze służby mieszkanie zostało przekazane do dyspozycji Gminy Miejskiej, tracąc charakter mieszkania zakładowego. Sąd Najwyższy rozpatrywał kasację powódki od wyroku oddalającego jej apelację.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację powódki.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CKN 95/98 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 stycznia 1999 r. Sąd Najwyższy Izba Cywilna w składzie następującym: Przewodniczący: SSN - T. Żyznowski (spraw.) Sędziowie: SN - B. Myszka SN - E. Skowrońska-Bocian Protokólant: M. Czarnecka po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 1999 r. na rozprawie sprawy z powództwa E. S. przeciwko S. S. o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Ł. z dnia 13 listopada 1997 r., sygn. akt I Ca […] oddala kasację. U Z A S A D N I E N I E
2 W uzasadnieniu wyroku Sądu drugiej instancji - oddalającego apelację powódki - tenże Sąd przytoczył bezsporne ustalenia z których wynika, że sporny lokal pozwany S. S. otrzymał jako funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej. Było to mieszkanie funkcyjne. Po rozwiązaniu przez rozwód małżeństwa stron i podziale ich majątku wspólnego, wyrokiem Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 29 sierpnia 1986 r. sygn. akt I C […] powódka E. S. została eksmitowana z tego lokalu. Jednakże nie przyjęła żadnych z propozycji lokali zastępczych. Po zwolnieniu powoda ze służby Policji, decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia 2 marca 1993 r. sporne mieszkanie zostało przekazane do dyspozycji Gminy Miejskiej w Ł.. Z wymienioną datą lokal ten stracił charakter mieszkania zakładowego. Pozwany nie utracił uprawnienia do tego lokalu (art. 55 cyt. 2 ustawy o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych). Po wydaniu wyroku eksmitującego powódkę nie nastąpiło zdarzenie o jakim mowa w art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. Kasację złożyła powódka. Skarżąca zarzuciła błędną wykładnię art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. oraz niewłaściwe zastosowanie art. 55 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych - zamiast prawidłowo art. 59 tej ustawy. Wskazując na powyższe skarżąca wnosiła o zmianę zaskarżonego orzeczenia i uwzględnienie powództwa, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku z przekazaniem sprawy do ponownego jej rozpoznania. W złożonej odpowiedzi na kasację pozwany S. S. wnosił o oddalenie kasacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kategoria mieszkań zakładowych - łącznie z ustawową definicją tego pojęcia - została wprowadzona ustawą z dnia 16 lipca 1987 r. o zmianie ustawy prawo lokalowe (Dz. U. Nr 21, poz. 124). Druga nowela z dnia 7 kwietnia 1989 r. o zmianie ustawy, zmieniającej ustawę - Prawo lokalowe (Dz. U. Nr 20,
3 poz.108) dotyczyła wyłącznie mieszkań zakładowych oddanych w najem przed 1 stycznia 1989 r. Z przepisów tychże m.i. wynika, że z dniem 1 stycznia 1988 r. stały się w szczególności mieszkaniami zakładowymi dotychczasowe mieszkania funkcyjne oraz inne mieszkania przydzielone osobom wskazanym przez zakład pracy - oczywiście o ile mieszkania te znajdują się w budynku o których stanowił art. 55 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe (jedn. tekst Dz. U. z 1987, Nr 30, poz. 165 ze zm.). Obowiązująca od dnia 12 listopada 1994 r. ustawa z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 105, poz. 509 ze zm.) nie zna kategorii mieszkań zakładowych lecz w przepisach wprowadzających (w tym także art. 55 ust. 2 powołanym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku) - art. 55 i 58 ustawa utrzymała w mocy najem tej kategorii mieszkań. Wskazać należy, że art. 10 Prawa lokalowego z 1974 r. stanowił, że najem mieszkania wynikał albo z umowy najmu, albo z ostatecznej decyzji administracyjnego o przydziale. Zarzut naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie powołanych przepisów zamiast prawidłowo - zdaniem skarżącej art. 59 ustawy o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych - jest oczywiście chybiony. Wymieniony art. 59 ustawy stanowi, że umowa najmu lokalu, zawarta na warunkach i w trybie określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 30 ustawy wymienionej w art. 67 pkt. 2 na okres zajmowania stanowiska lub pełnienia funkcji przez najemcę, wygasa po upływie tego okresu. Artykuł 30 prawa lokalowego (zbliżoną regulację zawiera art. 19 ust. 1, ustawy o najmie) upoważniał Radę Ministrów do określenia warunków i trybu oraz zwalniania mieszkań przez osoby wymienione w przepisach o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe oraz do podobnego określenia w stosunku do innych osób pełniących odpowiedzialne funkcje państwowe lub społeczne. Nastąpiło to w uchwale nr 185 Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1989 r. w sprawie warunków i trybu oraz zwalniania mieszkań przez osoby zajmujące kierownicze stanowiska państwowe oraz pełniące odpowiedzialne
4 funkcje państwowe (MP Nr 44, poz. 352). Uchwała - uwzględniając zawarte w niej ograniczenia podmiotowe i przedmiotowe dotyczy wyłącznie mieszkań w budynkach zarządzanych przez państwowe jednostki organizacyjne, będących w dyspozycji (Ministra - Szefa Urzędu Rady Ministrów, właściwych wojewodów oraz prezydentów W., K. i Ł.. Unormowaniem tym objęto - na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 sierpnia 1993 r. w sprawie warunków i trybu zajmowania oraz zwalniania mieszkań przez członków Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (Dz. U. Nr 80, poz. 337) - członków wymienionej KRRiT. Ustalenia faktyczne, których nie kwestionuje skarżąca wykluczają aby pozwany należał do kręgu podmiotów określonych w przytoczonej uchwale nr 185 Rady Ministrów, co przesądza o bezzasadności kasacji. Nie nastąpiły żadne zdarzenia niweczące uprawnienia pozwanego do spornego lokalu i uzasadniające uwzględnienie powództwa na żadnej podstawie z art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. Postępowanie powódki nie respektującej prawomocnego orzeczenia sądowego i uniemożliwiającej pozwanemu realizację jego uprawnień nie może - co nie wymaga szerszego uzasadnienia - stanowić takiej podstawy. Postanowienia obowiązującego porządku prawnego - nie wyłączając przepisów Konstytucji - nie pozwalają na aprobatę takiego sposobu postępowania. Z przyczyn powyższych i na podstawie art. 39312 k.p.c. orzeczono jak w sentencji wyroku. aw db
Powiązane orzeczenia
- IV CR 427/55 1955-08-05Czy w stosunku do osoby zajmującej lokal bez tytułu prawnego mają zastosowanie przepisy o wysokości i sposobie ustalania czynszu, zawarte w dekrecie o najmie lokali i rozporządzeniu o właściwości władz czynszowych?
- III ARN 14/85 1985-10-23Czy cofnięcie przydziału mieszkania funkcyjnego, które było bezprzedmiotowe z uwagi na brak statusu najemcy, wyłącza możliwość wydania decyzji nakazującej opróżnienie tego mieszkania przez osobę zajmującą je bez tytułu p…
- 4 CR 427/55 1955-05-18Czy w stosunku do osoby zajmującej lokal bez tytułu prawnego mają zastosowanie przepisy o wysokości i sposobie ustalania czynszu, zawarte w dekrecie o najmie lokali i rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 września 1948…
- 2 CR 915/59 1960-01-21Czy pozwany, który od 1945 r. zajmuje lokal mieszkalny i podnajmuje jego część, może zostać eksmitowany z całego lokalu na podstawie przepisów o prawie rzeczowym i naruszeniu porządku domowego, mimo posiadania uprawnień…
- III ARN 16/85 1985-09-18Czy uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny decyzji o cofnięciu przydziału mieszkania funkcyjnego w części dotyczącej odmowy przyznania lokalu zamiennego było dopuszczalne, jeśli decyzje administracyjne nie zawierał…
Powołane przepisy
art. 55art. 840 § 1 pkt 2 KPCart. 55 ust. 2art. 59art. 10art. 30art. 67 pkt. 2art. 19 ust. 1art. 39312 KPC§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy