III CO 243/22
Izba Cywilna2022-05-12
Skład orzekający: Kamil Zaradkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy powódka wskazała w pozwie swój adres zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie oznacza sądu właściwego do wytoczenia powództwa na podstawie art. 45 § 1 k.p.c., jeżeli na podstawie okoliczności sprawy nie można ustalić właściwości miejscowej. W niniejszej sprawie oznaczenie sądu jest przedwczesne, ponieważ powódka wskazała w pozwie swój adres, co może świadczyć o jej miejscu zamieszkania lub zwykłego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co pozwala na ustalenie właściwości miejscowej na zasadach ogólnych (art. 41 k.p.c.).Stan faktyczny
Powódka M. K. wytoczyła powództwo o rozwód przeciwko K. K.. Sąd Okręgowy w P. postanowił zwrócić się do Sądu Najwyższego celem oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Powódka w pozwie wskazała swój adres zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu, przed który należy wytoczyć powództwo.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CO 243/22 POSTANOWIENIE Dnia 12 maja 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz w sprawie z powództwa M. K. przeciwko K. K. o rozwód, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 maja 2022 r., na skutek przedstawienia przez Sąd Okręgowy w P. XIV Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w P. akt o sygn. XIV C […], celem oznaczenia sądu, przed który należy wytoczyć powództwo w sprawie odmawia oznaczenia sądu, przed który należy wytoczyć powództwo. UZASADNIENIE Pozwem z 5 stycznia 2022 r. M. K. wytoczyła powództwo o rozwód przeciwko K. K.. Postanowieniem z 28 stycznia 2022 r. Sąd Okręgowy w P. po rozpoznaniu sprawy postanowił zwrócić się do Sądu Najwyższego celem oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 45 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy oznacza sąd, przed który należy wytoczyć powództwo, jeżeli na podstawie okoliczności sprawy nie można ustalić właściwości miejscowej.
2 W sprawie głównej (o rozwód) właściwość miejscową (wyłączną) należy ustalić zgodnie z art. 41 k.p.c. Stanowi on, iż powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sądem, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w tym okręgu ma jeszcze miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma - sąd miejsca zamieszkania powoda. Oznaczenie przez Sąd Najwyższy, w trybie art. 45 k.p.c., sądu właściwego do rozpoznania powództwa, będzie uzasadnione dopiero w razie jednoznacznego stwierdzenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, że żadna ze stron nie ma miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej i nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej sądu na podstawie art. 41 k.p.c. W niniejszej sprawie oznaczenie sądu na podstawie art. 45 § 1 k.p.c. jest przedwczesne, a to z uwagi na fakt, iż Powódka w pozwie jako swój adres wskazała Z., co może wskazywać na jej miejsce zamieszkania bądź zwykłego pobytu. W konsekwencji konieczne jest jednoznaczne zweryfikowanie tego, czy nie zachodzą podstawy do ustalenia właściwości miejscowej na zasadach ogólnych. Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. a.s.
Powiązane orzeczenia
- III CO 59/25 2025-02-07Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy powódka ma miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?
- II CO 240/20 2020-11-30Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, jeśli Sąd Okręgowy nie ustalił miejsca zamieszkania stron w Polsce?
- II CO 3/20 2020-01-16Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy powódka ma miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?
- III CO 125/22 2022-01-26Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy Sąd Okręgowy nie ustalił miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu stron?
- III CO 1098/23 2024-01-11Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania powództwa o rozwód, gdy powódka wskazała swój adres na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?
Powołane przepisy
art. 45 § 1 KPCart. 41 KPCart. 45 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy