III CO 25/25

III CO 25/25 POSTANOWIENIE 28 stycznia 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Krzysztof Grzesiowski na posiedzeniu niejawnym 28 stycznia 2025 r. w Warszawie w sprawie z wniosku W.W. i B.W. z udziałem L. o zawezwanie do próby ugodowej, na skutek wystąpienia przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie postanowieniem z 23 października 2024 r., I Co 1823/24, o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy, odmawia oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 45 § 1 k.p.c.). UZASADNIENIE 1. Postanowieniem z 23 października 2024 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie wystąpił do Sądu Najwyższego na podstawie art. 45 k.p.c. o oznaczenie sądu, przed który należy złożyć wniosek o zawezwanie do próby ugodowej. W uzasadnieniu sąd wskazał, że przeciwnik ma siedzibę w Niemczech. Stąd też nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej sądu zgodnie z art. 185 k.p.c. 2. Oznaczenie sądu na podstawie art. 45 k.p.c. ma miejsce wtedy, gdy na podstawie przepisów kodeksu nie można w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej sądu w sprawie. III CO 25/25 2 3. Sprawa wszczęta przed Sądem Rejonowym to zawezwanie do próby ugodowej odnośnie do roszczeń wynikających z rozporządzenia (WE) nr 161/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiające wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów (…). Właściwość sądu w takiej sprawie ma być oznaczona na podstawie art. 185 § 1 k.p.c., w świetle którego o zawezwanie do próby ugodowej – bez względu na właściwość rzeczową – można zwrócić się do sądu rejonowego ogólnie właściwego dla przeciwnika, a w braku podstaw do ustalenia tej właściwości - do sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania albo siedziby wzywającego. 4. Sąd ogólnie właściwy dla przeciwnika to sąd, w którego okręgu ma on miejsce zamieszkania (art. 28 k.p.c.) lub siedzibę (art. 30 k.p.c.). Pojęcie miejsca zamieszkania (siedziby) odnosi się zatem do miejsca (adresu) położonego w Polsce. Jeśli takiego miejsca nie ma, ponieważ przeciwnik ma miejsce zamieszkania (siedzibę) zagranicą, to właściwość sądu w postępowaniu o zawezwanie do próby ugodowej ma być oznaczona na podstawie kryterium z art. 185 § 1 in fine k.p.c., czyli według miejsca zamieszkania albo siedziby wzywającego (zob. postanowienia SN z 13 maja 2022 r., III CO 393/22, Legalis i z 21 listopada 2019 r., V CO 268/19, Legalis). 5. Skoro przeciwnik ma siedzibę w Niemczech, to sądem właściwym miejscowo w sprawie, stosownie do art. 185 § 1 in fine k.p.c., jest Sąd Rejonowy właściwy dla miejsca zamieszkania wzywających. Stąd też wystąpienie Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie o oznaczenie, na podstawie art. 45 k.p.c., sądu właściwego nie może być uwzględnione. Sąd ten na podstawie art. 200 § 14 w. zw. z art. 185 § 1 k.p.c. powinien przekazać sprawę sądowi właściwemu. 6. Dlatego na podstawie art. 45 § 1 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. (M.M.) r.g. III CO 25/25 3