III CO 349/26

PostanowienieIzba Cywilna2026-04-14

Skład orzekający: Agnieszka Piotrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy stroną postępowania jest sędzia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania sprawy, zastosowanie powinien znaleźć tryb wyznaczenia innego sądu równorzędnego na podstawie art. 481 k.p.c., czy też tryb przekazania sprawy do sądu równorzędnego na podstawie art. 441 k.p.c. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 k.p.c. Wyjaśniono, że wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy z mocy ustawy (art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c.) skutkuje tym, że aktualizują się przesłanki z art. 481 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem, jeśli stroną w sprawie jest sędzia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do jej rozpoznania, to na wniosek tego sądu sąd nad nim przełożony wyznacza do jej rozpoznania inny sąd równorzędny. Ten tryb ma pierwszeństwo przed trybem przewidzianym w art. 441 k.p.c.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Łodzi zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 k.p.c. Uzasadnieniem wniosku było to, że pozwaną w sprawie jest sędzia Sądu Okręgowego w Łodzi. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy do rozpoznania sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

III CO 349/26 POSTANOWIENIE 14 kwietnia 2026 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska na posiedzeniu niejawnym 14 kwietnia 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa J.T. przeciwko A.T. o zapłatę, na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Łodzi postanowieniem z 2 marca 2026 r., I C 424/26, o przekazanie do sądu równorzędnego, odmawia przekazania sprawy do rozpoznania sądowi równorzędnemu. UZASADNIENIE Postanowieniem z 2 marca 2026 r. Sąd Okręgowy w Łodzi zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 k.p.c. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu podniósł, że pozwaną w tej sprawie jest sędzia Sądu Okręgowego w Łodzi. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: III CO 349/26 2 W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono już, że wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy z mocy samej ustawy stosownie do art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. i związany z nim status iudex inhabilis jest niezależny od tego, czy został on wylosowany do jej rozpoznania, a tym bardziej czy zostało wydane postanowienie stwierdzające istnienie przyczyny wyłączenia ex lege. Aktualizują się wówczas przesłanki z art. 481 k.p.c., który należy interpretować w ten sposób, że jeśli stroną w konkretnej sprawie jest określony sędzia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do jej rozpoznania, to na wniosek tego sądu sąd nad nim przełożony wyznacza do jej rozpoznania inny sąd równorzędny. Tryb ten ma pierwszeństwo względem trybu przewidzianego w art. 441 k.p.c. (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 24 października 2024 r., III CO 1153/24; z 25 sierpnia 2022 r., III CO 594/22; z 29 grudnia 2020 r., V CO 169/20 i z 26 sierpnia 2025 r. III CO 736/25.) Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy. Agnieszka Piotrowska (A.D.) [SOP]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 441 KPCart. 48 § 1 pkt 1 KPCart. 481 KPC§ 1 pkt 1

Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy