III CO 400/23
Izba Cywilna2023-06-14
Skład orzekający: Marcin Łochowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku zachodzenia okoliczności uzasadniających wyłączenie ławnika na podstawie art. 48 § 1 pkt 1-4 k.p.c. w zw. z art. 54 k.p.c., właściwą podstawą do przekazania sprawy innemu sądowi jest art. 441 § 1 k.p.c., czy też art. 481 w zw. z art. 54 k.p.c.?Ratio decidendi
W przypadku, gdy zachodzą okoliczności uzasadniające wyłączenie ławnika na podstawie art. 48 § 1 pkt 1-4 k.p.c. w zw. z art. 54 k.p.c., właściwym instrumentem prawnym do przekazania sprawy innemu sądowi jest art. 481 w zw. z art. 54 k.p.c., a nie art. 441 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy odmawia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, jeśli sąd występujący błędnie zastosował art. 441 § 1 k.p.c. zamiast właściwych przepisów dotyczących wyłączenia ławnika.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Zielonej Górze wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku było dobro wymiaru sprawiedliwości i społeczne postrzeganie sądu jako bezstronnego organu, wskazując, że uczestnikiem postępowania jest ławnik tego Sądu. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
III CO 400/23 POSTANOWIENIE 14 czerwca 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marcin Łochowski na posiedzeniu niejawnym 14 czerwca 2023 r. w Warszawie, w sprawie z wniosku A. C. i J. C. z udziałem K. P. i M. C. o ustalenie kontaktów z małoletnim, na skutek wystąpienia przez Sąd Rejonowy w Zielonej Górze postanowieniem z 17 maja 2023 r., III Nsm 92/23, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, odmawia przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. UZASADNIENIE Postanowieniem z 17 maja 2023 r. Sąd Rejonowy w Zielonej Górze wystąpił do Sądu Najwyższego na podstawie art. 441 § 2 k.p.c. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego, wskazując, że uczestnikiem postępowania jest ławnik tego Sądu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Uszło uwadze Sądu Rejonowego, że zgodnie z art. 54 k.p.c. przepisy art. 48-531 k.p.c. stosuje się odpowiednio do wyłączenia ławnika. W odniesieniu do ławnika znajduje więc także odpowiednie zastosowanie art. 481 k.p.c. Zatem w przypadku wyłączenia ławnika na podstawie art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. („w sprawach, w których
III CO 400/23 2 jest stroną”) sąd na podstawie art. 481 w zw. z art. 54 k.p.c. występuje do sądu nad nim przełożonego o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy. Jeżeli zatem w odniesieniu do ławnika danego sądu zachodzą okoliczności uzasadniające wyłączenie go z mocy samej ustawy (art. 48 § 1 pkt 1-4 w zw. z art. 54 k.p.c.) zastosowanie znajduje instrument przewidziany w art. 481 k.p.c. (zob. uchwałę SN z 13 października 2022 r., III CZP 95/22), a nie w art. 441 k.p.c. W okolicznościach sprawy nie ma więc podstaw do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 § 1 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- III CO 408/25 2025-05-22Czy w przypadku, gdy jeden z sędziów sądu właściwego do rozpoznania sprawy podlega wyłączeniu na podstawie art. 48 § 1 k.p.c., sąd ten powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy w całości na podstawie art. 481 k.p.c…
- III CO 7/26 2026-01-28Czy w sytuacji, gdy zachodzi podstawa do wyłączenia sędziego z mocy prawa (art. 48 § 1 pkt 1-4 k.p.c.) w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy, Sąd Najwyższy powinien przekazać sprawę innemu sądowi równorzędnemu na pods…
- I PUO 11/25 2025-12-03Czy wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 481 k.p.c. może być uwzględniony w przypadku wyłączenia sędziego na podstawie art. 49 k.p.c. (iudex suspectus)?
- II CO 62/21 2021-05-31Czy w przypadku, gdy pozwanym w sprawie jest sędzia sądu, w którym toczy się postępowanie, należy zastosować art. 441 k.p.c. w celu wyznaczenia innego sądu równorzędnego?
- III CO 115/25 2025-03-04Czy odmowa uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 § 1 k.p.c.?
Powołane przepisy
art. 441 § 2 KPCart. 54 KPCart. 48art. 481 KPCart. 48 § 1 pkt 1 KPCart. 481art. 48 § 1 pkt 1art. 441 KPCart. 441 § 1 KPC§ 2§ 1 pkt 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy