III CO 408/23
Izba Cywilna2023-07-18
Skład orzekający: Ewa Stefańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy miejscowo do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy sąd okręgowy nie uzasadnił swojego wniosku i przedstawione okoliczności wskazują na przedwczesność wniosku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia oznaczenia sądu właściwego miejscowo, gdy sąd okręgowy nie uzasadnił swojego wniosku o oznaczenie sądu, a przedstawione okoliczności wskazują na przedwczesność takiego wniosku. Wniosek o oznaczenie sądu właściwego na podstawie art. 45 k.p.c. wymaga wykazania, że wystąpił stan rzeczy wypełniający hipotezę tej normy, co powinno zostać szczegółowo uzasadnione przez sąd występujący z wnioskiem.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Katowicach przedstawił Sądowi Najwyższemu akta sprawy o rozwód w celu oznaczenia sądu właściwego miejscowo. Powódka wskazała adresy stron, ale zaznaczyła, że pozwany wkrótce się przeprowadzi. Sąd Okręgowy nie uzasadnił swojego wniosku o oznaczenie sądu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu właściwego miejscowo do rozpoznania sprawy o rozwód.Pełny tekst orzeczenia
III CO 408/23 POSTANOWIENIE 18 lipca 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Ewa Stefańska na posiedzeniu niejawnym 18 lipca 2023 r. w Warszawie w sprawie z powództwa I.F. przeciwko A.G. o rozwód, na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Katowicach postanowieniem z 20 kwietnia 2023 r., XVII C 400/23, o oznaczenie sądu właściwego, odmawia oznaczenia sądu. UZASADNIENIE Postanowieniem z 20 kwietnia 2023 r. Sąd Okręgowy w Katowicach przedstawił Sądowi Najwyższemu akta sprawy z powództwa I.F. przeciwko A.G. o rozwód, celem oznaczenia sądu właściwego miejscowo do rozpoznania niniejszej sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek Sądu Okręgowego w Katowicach nie mógł być uwzględniony wobec niespełnienia przesłanek z art. 41 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem, powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sąd, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma - sąd miejsca zamieszkania powoda.
III CO 408/23 2 Powódka wskazała w pozwie adresy stron w N. Jednocześnie jednak w uzasadnieniu zaznaczyła, że w lipcu 2023 r. pozwany przeprowadzi się do C. W związku z powyższym, biorąc pod uwagę okoliczności sprawy z chwili orzekania, wniosek w trybie art. 45 k.p.c. obecnie jest przedwczesny. Należy także zauważyć, że przedstawienie okoliczności, które stanowczo świadczyłyby o wystąpieniu stanu rzeczy wypełniającego hipotezę normy wynikającej z art. 45 k.p.c., należy do sądu występującego o oznaczenie sądu właściwego, co powinno nastąpić w uzasadnieniu takiego postanowienia (zob. postanowienia SN: z 20 grudnia 2021 r., III CO 99/21; z 29 maja 2018 r., III CO 56/18; z 1 czerwca 2015 r., III CO 37/15; z 13 listopada 2007 r., III CO 17/07). Tymczasem Sąd Okręgowy nie uzasadnił swojego wystąpienia. Z tych względów Sąd Najwyższy postanowił, jak w sentencji. (A.G.) [ał]
Powiązane orzeczenia
- V CO 123/20 2020-08-25Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, jeśli sąd okręgowy nie przedstawił wystarczających okoliczności uzasadniających taki wniosek?
- III CO 37/21 2021-09-15Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy sąd okręgowy nie uzasadnił swojej prośby o oznaczenie sądu?
- IV CO 126/20 2020-07-09Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy wniosek o oznaczenie sądu nie zawiera uzasadnienia i istnieją wątpliwości co do braku możliwości ustalenia właściwości miejscowej na po…
- IV CO 253/20 2020-11-30Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy sąd okręgowy nie uzasadnił swojego wniosku o oznaczenie sądu?
- III CO 404/25 2025-05-22Czy sąd występujący do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego miejscowo do rozpoznania sprawy o rozwód, ograniczając się jedynie do sentencji postanowienia i pomijając uzasadnienie, prawidłowo wypełnił wymogi form…
Powołane przepisy
art. 41 KPCart. 45 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy