IV CO 126/20
Izba Cywilna2020-07-09
Skład orzekający: Marcin Krajewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy wniosek o oznaczenie sądu nie zawiera uzasadnienia i istnieją wątpliwości co do braku możliwości ustalenia właściwości miejscowej na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia oznaczenia sądu właściwego, gdy wniosek o jego oznaczenie nie zawiera uzasadnienia wskazującego przyczyny uniemożliwiające ustalenie właściwości miejscowej. Ponadto, nawet jeśli wniosek jest uzasadniony, Sąd Najwyższy może odmówić oznaczenia sądu, jeśli na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego (w tym art. 41 k.p.c.) i okoliczności sprawy możliwe jest ustalenie właściwości miejscowej.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w S. zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy o rozwód z powództwa P.P. przeciwko M.P. Postanowienie Sądu Okręgowego nie zawierało uzasadnienia. Powód wskazał, że ostatnio małżonkowie wspólnie zamieszkiwali na terenie Wielkiej Brytanii, jednak aktualnie powód zamieszkuje w S., gdzie znajdowało się ostatnie wspólne miejsce zamieszkania stron na terytorium Polski.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CO 126/20 POSTANOWIENIE Dnia 9 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marcin Krajewski na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 lipca 2020 r., na skutek przedstawienia przez Sąd Okręgowy w S. akt sygn. I C […] z postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2020 r., w celu oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy z powództwa P.P. przeciwko M.P. o rozwód odmawia oznaczenia sądu. UZASADNIENIE Postanowieniem z 22 kwietnia 2020 r. Sąd Okręgowy w S. zwrócił się o oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo. Postanowienie to nie zawiera uzasadnienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Na podstawie art. 45 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo, jeżeli na podstawie przepisów kodeksu oraz okoliczności sprawy nie można ustalić właściwości miejscowej. W orzecznictwie Sądu Najwyższego reprezentowany jest pogląd, zgodnie z którym wniosek
2 o oznaczenie sądu właściwego powinien wskazywać przyczyny, które go uzasadniają. Konsekwencją braku ich przedstawienia jest odmowa oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy (postanowienia SN z 29 maja 2018 r., III CO 56/18; OSNC-ZD 2019, z. B, poz. 25; z 19 lipca 2019 r., V CO 162/19; z 23 lipca 2019 r., IV CO 142/19). Niezależnie od tego należy wskazać, że w stanie faktycznym sprawy prima facie można mieć poważne wątpliwości co do istnienia uzasadnionych podstaw wniosku. Zgodnie z art. 41 k.p.c. powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sąd, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma - sąd miejsca zamieszkania powoda. W niniejszej sprawie powód wskazał wprawdzie, że ostatnio małżonkowie wspólnie zamieszkiwali na terenie Wielkiej Brytanii, jednak - jak wynika z pozwu i dalszej korespondencji - aktualnie powód zamieszkuje w S. (gdzie też znajdowało się ostatnie wspólne miejsce zamieszkania stron na terytorium Polski). Pozwana nie kwestionowała faktu zamieszkiwania powoda w S., a korespondencja sądowa skierowana do powoda na adres w S. została podjęta. Pozwala to powziąć wątpliwość, czy rzeczywiście na podstawie art. 41 k.p.c. nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej sądu. Z tych względów orzeczono jak na wstępie.
3 jw
Powiązane orzeczenia
- I CO 21/18 2018-03-06Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy możliwe jest ustalenie właściwości miejscowej na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?
- III CO 917/24 2024-12-05Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy możliwe jest ustalenie właściwości miejscowej na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?
- I CO 77/20 2020-07-02Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy istnieją podstawy do ustalenia właściwości miejscowej na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?
- III CO 1449/24 2024-12-06Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy właściwość miejscowa może być ustalona na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?
- V CO 172/18 2018-08-20Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy miejscowo do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy możliwe jest ustalenie tej właściwości na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?
Powołane przepisy
art. 45 § 1 KPCart. 41 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy